АҚШнинг Нью-Йорк штатида жойлашган Сиракуза университетида шаҳар шароитларида табиатдаги каби лава моддасини ҳосил қилувчи “сунъий вулқон”нинг имкониятлари намойиши ўтказилди. Ars Technica нашри бу жараён ҳақида тайёрланган фоторепортажни чоп этди.

Лава жисмлари табиий газда ишловчи қувватли печда базальтни қиздириш орқали олинади. Олинган модданинг максимал ҳарорати 1200° С ни ташкил қилади.

Олинган лава бананда синовдан ўтказиб кўрилди. Қизиб турган лавасимон модда банан устига қуйилди. Банан ичидаги намлик буҳланиб, ўзидан сув пуфакчаларини чиқариши оқибатида қизиб турган базальтнинг сиртида катта пуфак ҳосил бўлди. Жараён давомида бананнинг устки қисми куйиб, кўмирга айланиб қолди, бироқ ичидаги меваси йўқ бўлиб кетмади. Пуфакча қотиб, ойна шаклига келди. Уни ёриб, ичидан банан олинганда, унинг ички қисми бешикаст қолгани маълум бўлди.

Расмларда лавага тиқиб турилган металл штирлар термометрлар бўлиб, улар ёрдамида талабалар лава моддасининг турли нуқталаридаги ҳароратни ўлчашади.

Печкадан чиққан қайноқ базальт тезда 600-700° С гача совийди, сўнгра бир дақиқа ичида ойнага ўхшаш шаклга келиб, қотиб қолади. Бироқ шунга қарамай, қотиб қолган лава моддаси анча пайтгача ўз иссиқлигини йўқотмайди.

Ars Technica нашри Vimeo видехостинги каналида ушбу университетнинг профессори Роберт Висоцки томонидан жойлаштирилган лава билан ўтказилган турли тажрибалар акс этган роликларга ҳам эътиборини қаратди. Мисол учун, бундай роликларда орасида профессор ўз ҳамкасблари билан бирга қизиб турган лава моддаси унинг устида панжарада стейклар ва сосикаларни тайёрлаш учун қанчалик тўғри келишини синаб кўргани акс этган роликни ҳам учратиш мумкин.