Профессор Дебашис Чанда бошчилигидаги Марказий Флорида университети олимлари жамоаси дунёдаги илк эгилувчан юпқа плёнкали дисплей концепциясини яратишди.

Қурилма рангларнинг тўлиқ спектрини акс эттириб, исталган мақсадларда, мисол учун аскарларнинг камуфляжи кўринишини ўзгартиришда ишлатилиши мумкин.

Олимлар ўз ишланмаларини табиатдан илҳомланиб яратганларини айтишмоқда. Гап шундаки, инсон учун одатий бўлган смартфон ёки телевизор дисплейлари ёруғлик манбаи, фильтрлар ва ойнаванд пластиналарнинг ишлашини талаб қилади. Бироқ жонзотлар, мисол учун буқаламун (хамелеон), саккизоёқ ва кальмарлар табиий “дисплей” билан дунёга келади: уларнинг юпқа эгилувчан териси ёруғликни акслантира олади.

“Инсоният томонидан яратилган LCD, LED, CRT дисплейлари қаттиқ, мўрт ва каттадир. Табиат эса анча ақллироқ. Агар кальмарларни олиб қарайдиган бўлсак, улар ўзларининг эгилувчан ва чўзилувчан терилари рангларини ўзгартиришларини кўришимиз мумкин. Биз одамзод шундай нарса ярата олишини текшириб кўришга қарор қилдик”, деб айтмоқда Чанда.

Нано ўлчамдаги структуралардан ташкил топган юпқа плёнкали эгилувчан дисплей электр кучланиши таъсирида ўз рангини ўзгартириши мумкин. Бунда қурилманинг ўзининг шахсий ёруғлик манбаи мавжуд эмас. Аниқроғи, у атроф-муҳитдаги рангларни акслантиради.

Олимлар юпқа суюқ қристалли қатламни тухумларга мўлжалланган картон коробкага ўхшаш шаклдаги металл наноструктурага жойлаштирдилар. Бу тизим ёруғликнинг баъзи узунликдаги тўлқинларини ютиб, баъзиларини акслантиради. Аксланувчи ёруғликни суюк кристалли қатламга кучланиш бериш билан бошқарса бўлади. Суюқ кристалл молекулалари ва наноструктуранинг металл сиртидаги плазмон тўлқинлар қутбланган-мустақил тўлиқ рангли созланувчан дисплейни яратишга имкон берди.
Чанда ва унинг ҳамкасблари ўзларининг ихтироларининг асосий ютуғи деб унинг барча рангларни акслантира олишини айтишмоқда. Гап шундаки, аввалги шунга ўхшаш дисплейлар фақатгина жуда чекланган миқдордаги рангларни акслантира олган. Энди бўлса келажак кийими бармоқни битта шақиллатиш билан мустақил равишда рангини ўзгартира олиши мумкин бўлади, ҳарбийлар эса кийимларидан самаралироқ фойдаланишлари мумкин бўлади.