Европа матбуотида Россиянинг Сурияда бошлаган ҳарбий ҳаракатлари қизғин муҳокама қилинмоқда. Айрим журналистларнинг таъкидлашича, европалик сиёсатчилар бундай кутилмаган ишдан саросимага тушиб қолишган. Foreign Policy нашри Россиянинг бундай ҳаракатлари фонида АҚШнинг дадил қадам ташламаётганидан норозилик билдирган.

Европа газеталарининг умумий хулосалари шундан иборатки, Владимир Путинга берилган салбий баҳоларга қарамай, унинг ЕИ сиёсатчилари орасида бўлиниш юзага келтирган ва АҚШ бошчилигидаги коалицияни қийин вазиятга тушириб қўйгани тан олинмоқда.
Владимир Путин БМТ Бош Ассамблеяси йиғилишидаёқ террорчиларга қарши ҳаракатларни жадаллаштиришини айтиб ўтганига қарамай, 30 сентябрь куни Россия ҳаво кучлари Хомс, Хама ва Латақияда биринчи зарбаларни бериши кўпчилик учун кутилмаган ҳолат бўлди.

Европалик журналистларнинг фикрича, “террорчилар” деганда Россия етакчиси нафақат ИШИД ва “Жабҳат ан-Нусра”ни, балки Озод Сурия армиясини ҳам назарда тутган. Ҳарақалай, матбуотда Россия авиацияси мухолиф кучларнинг позицияларини ҳам ўққа тутилаётгани хабар қилинмоқда.
Россиянинг хатти-ҳаракатлари турлича мотивлар билан тушунтирилмоқда: Яқин Шарқдаги миллий манфаатларни ҳимоя қилиш, Асадни қўллаб-қувватлаш, ихтилофдаги воситачиликка даъвогарлик, мамлакат ичидаги вазиятни ҳарбий авантюра билан мустаҳкамлаш.

Аммо таҳлилчилар бошқа жиҳатга ҳам эътибор қаратмоқда, бу ҳам бўлса расмий Москванинг Европада куч тўплаб, у ерда ўзига хос “иккинчи фронт” очишга ҳаракат қилишидир.
Европада совуқ урушдан сўнг шаклланган хавфсизлик архитектурасининг йўқ қилиниши Россиянинг бу жабҳадаги асосий стратегик мақсади сифатида баҳоланмоқда, негаки ЕИ ва НАТО билан бирлаштирилган Европа Россия учун жиддий хавф туғдириши мумкин. Бу йўлда Россия минтақадаги турли миллатчи ва евроскептик партияларни қўллаб-қувватламоқда.

Охирги ойларда Европа Сурия инқирозининг оқибатларини яққол сезмоқда. Юз минглаб қочқинларнинг қитъага кириб келиши Европа давлатларига улкан ноқулайликлар туғдирмоқда. Бу жамоатчиликнинг ҳукуматга босим ўтказишига олиб келмоқда. Одамлар Сурия инқирозининг тезроқ ҳал қилинишини талаб қилмоқда. Франция ва Буюк Британияда ИШИДга қарши курашга фаолроқ қўшилиш ва ҳатто Сурияда ер усти операциясини ўтказиш ғоясини ёқлаб чиқаётган одамлар сони кўпаймоқда.

Россиянинг қатъий ҳаракатлари туфайли бундай кайфиятлар янада авж олмоқда.
Таъкидланишича, илгари Башар Асаднинг кетишини қатъий талаб қилган Европа етакчилари эндиликда унинг ўтиш жараёнида иштирок этиши мумкинлигини тан олмоқда.
Бир гуруҳ таҳлилчиларнинг фикрича, агар Россия Суриядаги исённи бостириб, вазиятни тинчлантира олса, бу билан у АҚШнинг жаҳон етакчилиги борасидаги ўрнини шубҳа остига қўяди.
“Россия ёки Эрон бўлганимда, худди шундай ҳаракат қилар эдим”, - деган хулоса берди Foreign Policy нашрига европалик дипломатлардан бири.

Элдор Асанов тайёрлади