Олимларнинг аниқлашича доминикан балиқчи қушлари (чайка) Аргентина соҳиллари яқинида китларнинг болаларига ҳужум қилиб, уларнинг танасидан этларини юлиб олмоқда. Катта китлардан фарқли ўлароқ ҳали бундай йиртқич қушлардан яширинишни билмайдиган кит болалари ҳимоясиз қилмоқда.

Бу ҳақда PLoS One журналида маълум қилинди. Бу тадқиқот ҳақида қисқача Discover блогида айтиб ўтилди.

Доминикан балиқчи қушлари (Larus dominicanus) одатда шиллиқ қуртлар ва қуш колонияларидан қолган емаклар билан озиқаланадилар. Бироқ 1970-йилларда Вальдес яримороли ёнида улар паразитлар ва жанубий китларнинг қуриқшаб қолган терисини чўқиб, ея бошлаганлар. Бу одат тусига кириб, улар китлардан гўшт парчалари чўқиб тортиб ола бошлашган. Вазият яна шуниси билан ёмонлашмоқдаки, Вальдес сувларида урғочи китлар кўзи ёриб, ўз болаларини вояга етказадилар ва дарров хавфсиз масофага узоқлаша олмайдилар.

Буэнос-Айресдаги Китларни сақлаш институти олимаси Карина Марон ва унинг ҳамкасблари 1974-2011 йилларда аэрофотосуратга олиш ёрдамида олинган китлар ва уларнинг болалари суратларини ҳамда 2003-2011 йилларда соҳилга чиқариб ташланган китлар суратларини ўрганишди. Аввал балиқчи қушларнинг тумшуқларидан қолган жароҳатлар бўлмаган. 1980-йилларга келиб жабрланган китлар 35 фоизга, 2000-йилларда эса 99 фоизга етган.

Катта ёшдаги китлар тажовузкор муҳитга секин-аста кўника бошлашган. Агар аввал улар нафас олгани сув сиртига бир соатга яқин чиқишган бўлса ва сувда юзида ясланиб, чайқалиб юришган бўлса, эндиликда улар мунтазам равишда тўлғониб, думларини бошларига торта бошлашган. Бундан ташқари, эндиликда китлар сувдан фақатгина бошларини чиқариб, тезлик билан нафас олиб, яна тезда шўнғийдилар.

Бироқ тажрибасиз кит болалари янги тактикадан фойдаланмайдилар ва балиқчи қушларнинг асосий қурбонларига айланадилар: олимлар уларнинг таналарида урғочи китларнинг таналаридан кўпроқ жароҳатлар аниқлашган. Китларнинг устига бирваракайига бир нечта қуш ўтириб, узунлиги 10 сантиметр келадиган эт тасмалари юлиб олишмоқда.

Олимларнинг таъкидлашича, қушларнинг ҳужуми охирги йилларда кит болалари орасидаги ўлим даражасининг юқорилигига асосий сабаб бўлмаяпти, бироқ улар бу жараёнда муҳим ўрин тутмоқда. Кўпинча чиқиндилар орасида озиқланадиган қушлар китларни тери касалликлари билан зарарлайдилар, жароҳатлар сувсизланишни келтириб чиқариб, терморегуляция жараёнини мураккаблаштиради. Урғочи китлар балиқчи қушлардан мунтазам яшириниши сабабли болаларини озиқлантиришга камроқ вақт ажратади.