Америкалик ғоршунос Билл Стоун Мексикадаги Оахака штатидаги Чеве ғорлар тизими дунёда энг чуқур ғор эканини маълум қилди. 2017 йилда ғорга экспедиция уюштирилиб, бу экспедиция ғорнинг чуқурлигини ўлчайди ва бу қарорни тасдиқлайди, деб айтмоқда New Scientist нашри. Унда 60-80 нафар спелеолог – ғоршунослар иштирок этишади.

Чеве ғори дунёдаги энг чуқур ғор эканлиги борасидаги тахминлар 1990 йилда ўтказилган тажрибага асосланган. Ўшанда ғоршунослар ғордаги сувга 7 килограмм бўёқ ташлашган. Бир оздан кейин яшил рангга бўялган сув 2,5 км йўл босиб ўтиб, яқин атрофда жойлашган Санто-Доминго дарёсига тушган.

Таъкидланишича, Чеве туннеллари майдони Манхэттендан 2 баробар кўпроқни, яъни 175 квадрат километрни ташкил қилади. Бундай ғорлар карст сув ташувчи горизонтларнинг муҳим элементи бўлиб, улар бутун дунё бўйлаб юзлаб миллион одамларни ичимлик суви билан таъминлайди. Бундан ташқари, бундай ғорларда олимлар кўпинча яхши сақланиб қолган тошга айланиб қолган жисмларни ҳамда фойдали қазилмалар конини топишади. Бу сайёрамиз асрлар давомида қандай ўзгарганини яхшироқ англашга имкон беради.

Бундан ташқари, ғоршуносларни номаълум нарсага қизиқиш олға интилтирмоқда. “Албатта, дунёда ҳали забт этилмаган тоғлар бор, бироқ уларни Google Earth’да унга кўтарилишгача кўриш мумкин. Океан тубига тушиш мумкин, бироқ океан туби сонарлар ёрдамида аллақачон харитага туширилган ва уларга экспедициялар уюштириш қимматга тушади. Ғорларда эса озгинча маблағ билан ҳам номаълум нарсаларни очиш мумкин”, деб айтмоқда ғоршунос Зеб Лилли.

Айни пайтда энг чуқур ғор Абхазия худудидаги Гагра тоғ тизмасидаги Арабика массивидаги “Воронья-Крубера” ғори ҳисобланади. Унинг чуқурлиги 2199 метрни ташкил қилади.