Ҳушёрликка чорловчи бир фитна: қайнотани “ота” ёки “дадажон” деб чақирганларга Аллоҳнинг лаънати бўладими?

Жамият 26 Сентябрь 2016 32880

Savollar.islom.uz савол-жавоблар сайтидаги бир мурожаат диққатимизни тортди. Унда портал фойдаланувчиларидан бири шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф (Аллоҳ раҳматига олсин) ҳазратларига қуйидаги саволни йўллаган: 

“Ассалому алайкум шайх ҳазратлари. Ушбу ҳадисларни тушунтириб берсангиз: 
“Бир киши у отаси эмаслигини билиб туриб чақирса, у биздан эмас, у дўзахдан ўзига жой тайёрласин”.
 Бухорий,Муслим ривояти.

“Отасидан бошқани ота деб чақирса, унга Аллоҳнинг лаънати бўлсин ва фаришталарнинг ва ҳамма инсонларнинг, ундан қиёмат кунигача нафли ҳам, фарзи ҳам қабул бўлмайди”.

Бу ҳадисга асосан айрим одамлар қайнотани ҳам “ота” деб бўлмайди, деб фатво чиқаришибди. Бу фатво тўғрими?”

Жамият ичра кенг тарқалган, шу билан бирга, урф-одатларнинг ажралмас қисмига айланган, Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида учрайдиган бу ҳолатга шайх

Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф томонидан қуйидагича жавоб қайтарилган: 

“Сиз ушбу саволингиз ила жамиятимиздаги ўзи кўпчиликка сезилмас, аммо ўта даҳшатли муаммони кўтаргансиз. Бунинг учун алоҳида ташаккур. 

Энди мазкур муаммо ҳақида бир-икки оғиз сўз айтиб ўтишимиз керак бўлади. Бу муаммо диний илмлардан, араб тилидан бехабар одамларнинг китоб ёзиши, таржима қилиш ва шунга ўхшаш ишларидан иборатдир. Баъзи бир ҳадисларнинг таржимаси туфайли ҳаром нарса ҳалолга айланиб қолгани ҳам аччиқ ҳақиқат. Мисол учун, “Саҳиҳ Бухорий”нинг таржимасида калтакесак ҳалол деган тарзда ҳадис таржима қилинган. Таржимон “Зобб” деган ҳайвонни калтакесак деб ўйлаган ва шундай таржима қилган. Зобб ҳалол, аммо калтакесак ҳаромлиги сал диний илми бор одам учун сир эмас.
Бунга ўхшаш ҳолатлар бошқа таржималарда ҳам кўп учраб туради. 

Агар таржима тўғри бўлса ҳам, қуруқ таржиманинг ўзи одамларнинг бошини айлантиради, турли чалкашликларга олиб боради ва ихтилофлар ҳамда уруш-жанжаллар келиб чиқишига сабаб бўлади. Буни барча уламолар қайта-қайта таъкидлаганлар ва таъкидламоқдалар.

Сиз кўтарган масалага келсак, афтидан ҳадис матнини таржимадан кўчирганга ўхшайсиз. Қайси имомлар ривояти эканини ёзганингиз ҳам шунга далолат. Ҳақиқатда, мазкур икки улуғ имом шу маънодаги ҳадисга ўхшаш ҳадисни ривоят қилишган. Аммо таржима маънони қўпол тарзда бузган. 

Имом Бухорийнинг ривоятида арабча матн қуйидагича:

عَنْ سَعْدٍ - رضى الله عنه - قَالَ سَمِعْتُ النَّبِىَّ - صلى الله عليه وسلم - يَقُولُ « مَنِ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ ، وَهْوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ ، فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ » . 

Унинг тўғри таржимаси “Ким отасидан бошқани отаси эмаслигини билиб туриб, отам деб даъво қилса, жаннат унга ҳаромдир”, бўлади.

Бу ерда таржимон “Иддаъо” даъво қилиш сўзини “даъо” чақириш сўзига алмаштириб қўйган. Оқибатда ким отасидан бошқага “ота” деб муржаат қилса, жаннат унга ҳаромдир”, деган маъно чиққан. Аммо бу катта ёшдаги қарияларга ҳурмат юзасидан “отахон” ёки “отажон” деб мурожаат қилганга ҳам жаннат ҳаром бўлади, дегани эмас.

Сиз буни сўраб яхши қилибсиз. Аммо сўрамай фатво бериб кўпчиликни паришон қилганлар ҳам бор.

Бир киши ташвишли ҳолда қабулимга кирди. Хатарли масала чиқиб қолди. Ҳозир вилоятда телефонда кутиб туришибди. Бир неча оила бузилиб кетмоқда. Тезроқ жавоб беришимиз керак! Сиздан сўрашни менга ҳавола қилишди, деди. Бир отинча мен фалон, фалон китобларда ўқидим, деб арабча китобларнинг номини айтиб, ким отасидан бошқага ота деб мурожаат қилса, кофир бўлади, дебти. Қайинотасини ота дейдиган келинлар бор экан шуларнинг оиласи бузилиш арафасига келиб қолибди.

Жоҳилликнинг даражасини қаранг! Чаласоводликнинг касофатини қаранг. Илмсиз фатво беришнинг офатини қаранг! Шунинг учун ҳам, Набий алайҳиссалом “Фатвога журъатлироғингиз, дўзахга журъатлироғингиздир” деганларда!

Ҳаммамиз яхши англаб етишимиз керак бўлган ҳақиқатлардан бири диний таълимни яхши ўзлаштириб устозлардан рухсат олмаган кишилар, диний китоб ёзиш, таржима қилиш, ваъз қилиш ва фатво бериш ишларига яқин келмасинлар.
Аллоҳ барчамизни тўғри йўлдан адаштирмасин!”

Кун янгиликлари
Фарғона вилояти ҳокими Сўх тумани, уй-жой муаммоси, табиий газ ва аҳолининг бошқа муаммолари ҳақида (видео)
20:30 / 21.08.2017 31975 Жамият
Artel Technical School «Келажак мактаби» ўқув нархларини пасайтирмоқда!
20:02 / 21.08.2017 17805 Жамият
Халқ таълими вазири билан очиқ суҳбат: янги вазирлик, 10-синф, пахта терими, коррупция ва йиғди-йиғдилар
23:29 / 20.08.2017 69123 Жамият
Ногиронлик ва мазлумлик исканжасида: бир аёл яхшилар саховатидан умидвор 
15:55 / 18.08.2017 58355 Жамият
Тошкент ва Душанбе ўртасидаги парвозлар жадвали ўзгарди
Комилов Ҳиндистон вице-президенти билан музокарада. Икки давлат ўртасида товар айирбошлаш ҳажми оширилади
Журналист ЎФФ матбуот хизматини ёлғончиликда айблади
12:20 4341 Спорт
Тошкентдаги Mobicon 2017’да Google, Яндекс, Одноклассники ва UFOX вакиллари чиқиш қилади
Электр энергиясининг намунали истеъмолчилари рағбатлантирилади
Трамп АҚШ ҳукуматини ёпиш билан таҳдид қилди
10:50 9966 Жаҳон
Кўпроқ янгиликлар