Умуман бошқа маданиятга эга бой мамлакатга пул топиш учун бориш жиддий ҳаёт синовидир. Бегона муҳит босимини ҳамма ҳам кўтара олмайди. "Лента.ру" нашри хорижда яшовчи россиялик йигит - Михаилнинг ҳикоясини ўқувчилар диққатига ҳавола қилди. 

"2007 йилда мен Ярославлда Педагогика университетини тугалладим. Аспирантурага киргач, Америка ҳукумати томонидан молиялаштирилган, ёш ўқитувчиларга мўлжалланган Full Bright дастурида ғолиб бўлдим.

Мен 4 йил Пенсильвания штатида яшадим. Индиана шаҳридаги университетда рус тили ўқитувчисининг ассистенти сифатида фаолият олиб бордим. Кейин 3 йил Вашингтонда яшаб, маркетинг билан шуғулландим. Визани узайтириш вақти келганда дўстим билан Дубайга кўчиб ўтишга қарор қилдим. 

БАА ҳақида ҳеч нарса билмас эдим. Дўстим менга шундай вариантни таклиф қилди - у Ўзбекистонга, мен эса Россияга қайтишни истамасдик. Интернетдаги маълумотларни ўрганиб, сайёҳлик визаси бўйича бир ойга маҳаллий муҳитни ўрганишга бордик. БААга келгач, бўш иш ўринларини кўриб чиқдик ва мана тўрт йилдирки шу ердамиз. 

Бу ерга кўпчилик дастлаб сайёҳ сифатида келиб, кейинчалик иш топишади. 2-3 йилга ишчи визани очиш осон - тиббий таҳлилларни топширгач, икки ҳафтада тайёр бўлади. Дўстим тақинчоқлар дўконига жойлашди, мен эса ярим йилдан кейин қўшни амирлик - Шаржада жойлашган рус-украин авиация компаниясига таржимон бўлиб ишга кирдим. Мамлакатда етти амирлик мавжуд, Шаржа ҳам энг машҳур уч амирликнинг бири ҳисобланади. Дубай ва Абу Даби ислом маданиятига эга бўлса-да, бироқ етарлича очиқ шаҳарлар. Шаржа эса - амирликлар орасида ўзининг қатъий қоидалари билан ажралиб туради, бу ерда спиртли ичимликлар ва ҳаттоки чилим йўқ.  

Мен ишга жойлашган фирма МИ-8 вертолётларига хизмат кўрсатиш ва уларни таъмирлаш ишлари билан шуғулланади. Ходимларнинг бир қисми - МДҲ давлатларидан. Ҳужжатларнинг ярми - инглиз тилида эди ва мен уларни таржима қилардим. 

Компания БААда жойлашган бўлса-да, у ерда ҳам буйруқбозлик, маошларни вақтида бермаслик ва нопрофессионал ёндашувга дуч келдик. Мен хавфсизлик ва сифат назорати бўлими ходими эдим, шу боис хатолар учун жавобгарлик менинг зиммамга ҳам тушиши мумкин эди. Хавф-хатарларни ҳисобга олиб, бу ердан кетишга қарор қилдим. 

Таълим соҳасига қайтиб, Дубайдаги Воллонгонг Университетида талабалар рекрутинги ва реклама билан шуғулландим. Кампуслардан бири Австралияда, бири шу ерда жойлашган. Энди эса ҳисобчиларга тоифа бериш билан шуғулланувчи Британия компаниясига ишга жойлашдим. Менинг иш ҳақим - 5 минг доллар атрофида.  

Маҳаллий аҳолининг 90 фоизини хорижликлар ташкил қилади. Бу ерда жамиятнинг турли гуруҳлари бир-бири билан деярли мулоқот қилмайди. Экспатларни икки гуруҳга ажратиш мумкин: Осиёдан келганлар (Ҳиндистон, Филиппин ва Покистон) ҳамда араб мамлакатларидан келганлар (Сурия, Ливан, Иордания). БАА фуқаролари жуда камчилик - тахминан 5-10 фоиз. 

Бу ерда барчага дам олиш куни бериладиган мусулмон байрамлари кўп. Христианлар Рождество байрамида дам олишлари мумкин, лекин ҳеч ким уни катта байрам қилмайди. Мустақиллик кунида (2 декабрь) эса, ўз машиналарини шайхларнинг суратлари билан безатишади, холос. 

Янги йилда осмонўпар бинолардан мушаклар отилади. Бироқ ўтган йили "Бурж ал-Ҳалифа" ва "Дубай Молл" ёнидаги "Адрас" биносида кучли ёнғин содир бўлди. Бу ҳолатни кўрганимда байрам давом этиши хаёлимга ҳам келмаганди, аммо кўчадаги одамлар ўзини худди ёнғинни кўрмагандек тутарди. 

Мамлакатда миллий ўзликни англаш масаласига эътибор қаратилмайди. Аҳолининг мақсади - кўнгилочар машғулотлар, шопинг ва пул топиш. БАА манзараси жуда чиройли: осмонўпар бинолар, қимматбаҳо машиналар ва турфа хил дўконлар. Бироқ буларнинг ортида ночор ҳудудлар ва арзимаган пул учун қурилишда тер тўкувчи муҳожирлар ҳам бор.

Мамлакатнинг расмий фуқаролари жуда яхши яшашади. Давлат уларни ҳамма нарса билан таъминлайди - ердан тортиб, то бепул таълим ва кўплаб имтиёзларгача. Баъзи фирмалар амирликлаштириш дастури доирасида фақат мамлакатнинг расмий фуқароларинигина ишга олади. Улар учун энг яхши лавозимлар, маошлар ва оддий мажбуриятлар тақдим этилади. Маҳаллий арабларнинг аксарияти дангаса бўлиб, ўткир зеҳн жиҳатидан ажралиб турмайди. 

Уларнинг асосий қизиқишлари - пуллар ва машиналар, аёлларнинг мақсади эса бир - турмушга чиқиш. Яқинда иш бўйича аёллар университетига бордим ва ҳисобчиларнинг сўнгги курсида ўқийдиган талабалар билан суҳбатлашдим. Улар ҳаттоки келажакда нима билан шуғулланишни режалаштираётганликлари ҳақидаги саволга ҳам жавоб бера олишмади. 

Таълим у қадар сифатли эмас, лекин қиммат. Барчаси хорижий брендлар билан боғлиқ: Австралия, Америка, Канада университетлари ва ҳ.к Бакалавр босқичи (4 йил) ўртача тахминан 70 минг долларга тушади. Бироқ баъзи ота-оналар фарзандларини гиёҳванд моддалар ва спиртли ичимликлардан чегаралаш мақсадида, атайин шу ерга жўнатишади. Бу ерда қоидалар қатъий деб ҳисоблашади. Мен АҚШда яшаганимда бизнинг кампусимизга Саудия Арабистонидан ташриф буюрган талабалар келишган, жойлашиб олгач, араблар наша чекиб, эрталабгача спиртли ичимликларни ичишарди. 

БААда нафақа ёшидаги кишиларга виза берилиши жуда қийин, шу боис аксарият мигрантлар охир-оқибат бу ерни тарк этишади. 

Мен бир хонали квартирани ижарага олганман (шаҳар марказида эмас). Бир йилда 75 минг дирҳам (тахминан 20 минг доллар) тўлайман. Бунинг устига коммунал тўловлар ва интернет учун минг дирҳам ҳам бор (ойига тахминан 300 доллар). 

Эндигина келганингизда турар-жой топиш қийин, чунки бир йиллик шартнома имзолаш керак, илк ойлар ижара ҳақи ва депозит тўловини олдиндан амалга ошириш лозим. Шу боис кўпчилик воситачиларнинг хизматидан фойдаланади ва ҳар ой ортиқча пул тўлашларига тўғри келади. 

Бу ерга келиш, яхши тўлов эвазига иш топиш осон. Бироқ БААда умрбод қола олмайсиз, чунки Амирликлар ҳеч қачон фуқаролик бермайди. 

Араб қизларининг хорижликларга турмушга чиқиши тақиқланган. Шундай бўлган тақдирда ҳам, болага автоматик равишда фуқаролик берилмайди. Турли мамлакатлардан ташриф буюрган жуфтлик фарзандли бўлса, у ота ёки онасининг фуқаролигини олади. 

Бу ерда фақат турмушга чиққан аёлларгина фарзанд кўриши мумкин. Қоида нафақат маҳаллий аҳоли, балки хорижликларга ҳам тааллуқли. Агар аёл ҳомиладор бўлиб, шифохонага тушса, туғруқдан кейин уни ҳибсга олишади. Шу боис бундай вазиятда қолган аёллар фарзандини бошқа давлатда дунёга келтиради. 

БААда сўз эркинлиги йўқ. Бу ерда ёмон хабарларни тарқатмасликка ҳаракат қилишади. Кўп нарсаларни билишса-да, ҳеч ким буни овоза қилмайди, чунки мамлакатнинг ижобий қиёфасини сақлаб қолиш муҳим, бундай хабарлар эса унинг номига доғ туширади. Бунинг учун ҳам панжара ортига тушиш ҳеч гап эмас. Ҳар қандай намойишлар, мухолифат мажлислари ва ўзга динни тарғиб қилиш тақиқланади. 

БААда сиёсий режим, беқарор иқтисодий вазият ва бошқа салбий янгиликлар ёки омилларни муҳокама қилиш мумкин эмас. Мен маҳаллий араблар билан ҳеч қачон бундай мавзуларда гаплашмаганман. Ҳукумат тинч ва хавфсиз мамлакат номига гард юқтирмасликка ҳаракат қилади. Умуман олганда, бу ерда ҳақиқатдан ҳам хавф йўқ. 

Мен АҚШда бўлганимда ҳеч қаерга бормагандим. Бу ерда менинг маошим кўпроқ ва таътил ҳам бор. Йилда бир марта она шаҳрим Ярославлга бориб келаман, бироқ у ерга умрбод қайтиш ниятим йўқ. 

Бу ерга келувчилардан келажак режалари ҳақида сўралганда ҳеч ким тўғридан-тўғри жавоб бера олмайди. 2008 йилда бу ерга ҳам инқироз соя солган. Кўпчилик ҳамма нарсасини ташлаб, мамлакатни тарк этган. Агар яна бир бор мана шундай ҳолат юз берса, мен ҳам кетсам керак. Бироқ 300 доллар ойлик учун Россияга қайтмоқчи эмасман. 

Уч йил аввал бразилиялик қиз билан танишиб қолдим. Эҳтимол, у билан бирор бир Европа мамлакатига кўчиб ўтармиз.