Олимлар: Альцгеймер касаллигини даволашнинг инқилобий усули топилди

Жамият 08 Декабрь 2016 5422
Фото: Fotolia

MIT олимлари Альцгеймер касаллигини даволашнинг инқилобий усулини ихтиро қилишди - маълум бўлишича, хаста кемирувчилар миясида гамма-тўлқинларни рағбатлантириш иммун тизимини миядан "оқсил чиқинди"дан халос бўлишга мажбур қилар экан. Бу ҳақида Nature журналида хабар берилди. 

"Бу усул инсонда ҳам натижа берадими ёки йўқ - номаълум. Кўп тадқиқотлар сичқонларда натижа кўрсатади, бироқ инсон иштирокидаги клиник синовларда муваффақиятсизликка учрайди. Агар бизнинг усулимиз инсонларда ҳам иш берса, у ҳолда олдимизда улкан муаммолар ечими пайдо бўлади, зеро бундай муолажани ўтказиш жуда осон ва у организм фаолиятига аралашувни талаб қилмайди", - деди Массачусетс технология институтидан Ли Хуэй Цай. 

Альцгеймер касаллиги нейронлар ичида патоген модда - бета-амилоид оқсилининг тўпланиб қолиши натижасида юзага келади. У зиён етган нейронларни "таъмирлаш" ва улар орасидаги алоқаларнинг шаклланиш жараёнларида иштирок этувчи АРР оқсиллар "бўлаклари"дан ҳосил бўлади. Ушбу оқсилнинг эски молекулаларини қайта ишлашдаги бузилишлар асаб ҳужайраларининг парчаланишига олиб келади. 

Цай ва унинг ҳамкасблари Альцгеймер касаллигининг ривожланишига олиб келувчи бу оқсилнинг нейронларда тўпланиш ёки бошқа бирор жараёнлар асоратларини жуда оддий усулда - мияда соғлом нейронларни ишлаб чиқарувчи "нормал" мия тўлқинларини қайта тиклаш орқали бартараф этиш мумкинлигини аниқлашди.

Мия тўлқинлари - миянинг асаб ҳужайралари фаоллиги натижасида юзага келувчи ўзига хос электрик тебранишлар. Тебранишлар, масалан, инсоннинг ҳозир нима ҳақида ўйлаётгани, нималар билан шуғулланаётгани ва унинг миясида қандай бошқа жараёнлар юз бераётганини акс эттиради. Яқинда олимлар уйқу вақтида муайян мия ритмларини рағбатлантириш хотиранинг яхшиланишига олиб келишини аниқлашди. 

Олимлар гамма-тебранишлар фаолияти сунъий равишда рағбатлантирилса, мияда қандай ўзгаришлар юз беришини кузатишга қарор қилишди. Бунинг учун биологлар гамма-тўлқинлар ишлаб чиқувчи мия ҳужайраларида махсус оқсиллар бўлган сичқонларнинг янги популяциясини ўстиришди. 

Мазкур ғояга асосланиб, олимлар сичқонлар мия ҳужайраларини 40 герц частотали лазер импульслари билан нурлантириб, гамма-ритмларни қайта тиклашга ҳаракат қилишди. Ушбу жараён деярли кутилмаганда тез натижа берди - бир неча соатдан кейин уларнинг мия нейронларидаги бета-амилоид концентрацияси икки карра пасайди ва бир неча кун давомида шундай ҳолат сақланиб қолди. 

Нима учун бундай бўлганини ҳозирча олимлар ҳам билишмайди. Улар мияни тозалашнинг бундай усули қандай иш бергани ва унинг нима учун гамма-ритмлар билан боғлиқлигини яқин келажакда билиб олишга умид қилишмоқда. 

Кун янгиликлари
Фарғона вилояти ҳокими Сўх тумани, уй-жой муаммоси, табиий газ ва аҳолининг бошқа муаммолари ҳақида (видео)
20:30 / 21.08.2017 30724 Жамият
Artel Technical School «Келажак мактаби» ўқув нархларини пасайтирмоқда!
20:02 / 21.08.2017 16873 Жамият
Халқ таълими вазири билан очиқ суҳбат: янги вазирлик, 10-синф, пахта терими, коррупция ва йиғди-йиғдилар
23:29 / 20.08.2017 66348 Жамият
Ногиронлик ва мазлумлик исканжасида: бир аёл яхшилар саховатидан умидвор 
15:55 / 18.08.2017 57557 Жамият
Трамп АҚШ ҳукуматини ёпиш билан таҳдид қилди
10:50 2233 Жаҳон
Самарқанд вилоятида 6 миллион доллар қийматидаги трансформаторлар ишга туширилди
Трамп: Ким Чен Ин АҚШни ҳурмат қилишни бошлади
10:30 3095 Жаҳон
Шайхонтоҳур туманидаги қасддан одам ўлдириш фош этилди
10:27 2725 Жамият
Фарғонада ўқитувчиларни мажбурий меҳнатга жалб қилган халқ таълими мудираси ишдан олинди
Тожикистон-Хитой товар айланмаси 3 йилдан сўнг 3 млрд долларга етади
10:18 714 Жаҳон
Кўпроқ янгиликлар