National Review нашри журналисти Дэвид Френч нима учун Дональд Трампнинг АҚШни терроризмдан сақловчи фармони мамлакат учун фойдали эканлиги, шунингдек янги қарорларга ўз норозилигини билдираётган кишилар нима учун хатога йўл қўяётганига изоҳ берди.

"Трампнинг қочқинлар тўғрисидаги фармони атрофидаги жазава назоратдан чиқиб кетди. Келинг, тезликни қўяйлик-да, фактларга мурожаат қилайлик", - дейди у.

Биринчидан, Трампнинг фармони қочқинларни қабул қилиш жараёнини қайта кўриб чиқишни 120 кунга қолдиради, уларнинг сони йилига 50 мингдан ошиши керак эмас. Френч таъкидлашича, бу рақам - кенжа Жорж Буш маъмурияти ва Барака Обама маъмурияти томонидан юритилган сиёсатнинг ўртаси. У 15 йил аввал ўртача кўрсаткич даражасида бўлар эди. 

2002 йилда АҚШ 27 минг қочқиннинг киришига изн берган. 2013 йилда эса - 70 минг атрофида. 

Фармоннинг моҳияти шундаки, Трамп мамлакатга кириб келаётган қочқинларни кучли назорат қилишни таъминламоқчи ва бу йўлда 15 йил аввалги ўртача кўрсаткичларга таянмоқчи. 

"Трампнинг бу кўрсаткични камайтириши эмас, Обама томонидан ўша пайтларда ушбу кўрсаткичнинг кескин кўтарилиши меъёрдан чиқиш бўлган", - дея изоҳ беради Френч. 

Иккинчидан, фармон Ироқ, Сурия, Эрон, Ливия, Сомали, Судан ва Яман фуқароларининг АҚШга киришига 90 кунлик тақиқловни кўзда тутади. Ушбу мамлакатлар "ё жиҳодчилар томонидан бўлакларга бўлинган, ё Вашингтонга душман бўлган жиҳодчилар ҳукумати назорати остида"дир. 

Тақиқлов АҚШ Ички хавфсизлик вазирлигининг (DHS)  мамлакатга кирувчи инсон миллий хавфсизликка таҳдид туғдирмаслигига ишонч ҳосил қилгунига қадар амалда бўлади. 

Френч мазкур бўлимда муҳим истисно мавжудлигини қайд этади: давлат котиблари ва DHS вакиллари айрим ҳолатларда бу мамлакатлар фуқароларига виза бериш ҳуқуқига эгалар, яъни синовдан ўтган иттифоқдошлар сифатида ўзларини намоён қилган таржимонлар ҳамда бошқа касб эгалари олдиндаги 90 кун давомида АҚШга киришлари мумкин. 

Кўплаб террорчилар қочқинлар сифатида ниқобланиши инобатга олинса, бундай вақтинчалик чеклов муаллиф томонидан тўғри қарор сифатида баҳоланди. У баъзи маълумотларга кўра, тақиқлов грин-карта эгаларига ҳам тааллуқли бўлиши мумкинлиги ҳақидаги хабарларни асоссиз, деб топди. 

Учинчидан, суриялик қочқинлар фармонда алоҳида ўрин тутган. Умуман олганда, бу Обаманинг 2011-2014 йиллардаги сиёсатига қайтишдир. 2015 йилда эса АҚШга 1,6 минг суриялик қўйилган. 

"Обама ўз маъмуриятининг сўнгги кунларидагина курсини ўзгартирди - қочқинларни камроқ қабул қила бошлади, бу эса барибир умумий инқирозга жиддий таъсир кўрсата олмади. Энди эса демократлар Twitter'да юзсизларча қонга беланган суриялик болалар суратларини чоп этишмоқда", - дейди Френч. 

Унинг сўзларига кўра, Ироқ ва Суриядаги низоларни айнан Обама маъмурияти келтириб чиқарганини ёдга олинадиган  бўлса, демократларнинг бу қадар фаоллигини кузатиш ёқимсиздир. 

Тўртинчидан, фармонда шундай бўлим борки, диний озчилик вакилларидан қабул қилинган бошпана беришга оид аризалар усутувор аҳамиятга эга бўлади. Нима учундир кўпчиликни айнан шу нарса ғазаблантирди, - дейилади мақолада.

Бешинчидан, Френч яна нимага эътибор қаратди - кўпчилик Трампнинг фармонини мамлакатга мусулмонлар киришига тақиқлов сифатида қабул қилди. "Сиз фармонни бошидан охиригача, тўлиқ ўқиб чиқишингиз мумкин, кейин яна бир марта қайта ўқиб чиқинг - мусулмонларни киритиш борасида ҳеч қандай тақиқлов йўқ", - дейди муаллиф. 

"Трампнинг фармони - Америка қадриятларига хиёнат қилиш эмас. Агар у тўғри қўлланса, бу миллат ҳимоясини таъминлайдиган янги сиёсат муқаддимаси бўлиши мумкин", - дея хулоса қилади National Review журналисти.