Андижон чорвачилиги: саноат даражасига чиқадиган эчки сутидан бир кунда 16 тонна сут берувчи қорамолларгача

Ўзбекистон 20 Февраль 2017 24478

Чорвачилик қадимги даврдан то бугунга қадар инсоният турмуш тарзининг ажралмас бир бўлаги бўлиб келган. Цивилизация жараёни инсон ҳаётига янгича кўриниш олиб кирган турли машғулотлар, ихтиролар ва касбларни пайдо қилган бўлса-да, чорвачилик булар билан уйғун тарзда ривожлана борди.

Бугун бутун дунёда бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам чорвачилик изчил ривожланиб, кенгайиб бормоқда. Аҳолининг бу машғулот билан шуғулланиши учун кенг имкониятлар яратилмоқда, бу ислоҳотларни амалга ошириш учун зарур чора-тадбирлар кўрилмоқда.

Kun.uz таҳририятининг Андижон вилоятига сафари давомида ҳудудда ташкил этилган чорвачилик билан ҳам яқиндан танишди. Жумладан, вилоятнинг Олтинкўл туманида жойлашган “Бахт имкон ривож чорваси” фермер хўжалигида бўлиб, олиб борилаётган ишларга гувоҳ бўлди. Шуни алоҳида таъкидлаш лозим-ки, тадбиркор Фахриддин Исмоилов раҳбарлигидаги масканда наслчилик, чорвачилик маҳсулотларини кўпайтириш, ем-хашак базасини мустаҳкамлаш каби жараёнлар замонавий услубда комплекс механизациялаштириш йўли билан амалга оширилади.

Tas-Ix`да кўриш

- Фермер хўжалигимизда 1680та қорамол бўлиб, шундан 650 боши соғин сигирлар, 384 боши 1 ёшгача бўлган бузоқлар ҳисобланади, - деди мазкур хўжаликнинг иш юритувчиси Қобил Каримов. – Айни кунларда 14,5 тоннадан 16 тоннагача сут олишга муваффақ бўляпмиз. Бунга сабаб масканда “Симментал”, “Голштин фриз”, “Швиц” зотли қорамолларнинг парваришланаётганидир. Масалан, “Голштин фриз” зотли сигирдан бир кунда ўртача 40 литр сут соғиб олинади. Қолган зотлар эса 30-35 литрдан сут беради.

Суҳбат давомида аниқ бўлдики, сигирларнинг сут бериш ҳолати ҳаво ва озуқа эвазига ўзгариб туради. Салбий ҳолатлар вужудга келса, бир кунда 1,5 тоннага қадар сут йўқотилиши мумкин.

Ушбу фермер хўжалиги 2006 йилда ташкил топган. Дастлаб 333 бош маҳаллий қорамол боқишдан бошланган иш кейинчалик 2010 йилда Германиядан 93 бош “Швиц” зотдор қорамол олиб келиш билан давом эттирилади. Қиёсан қаралганида ушбу зотдор сигирлар маҳаллийларига қараганда 10-15 литр кўп сут бериши билан фарқланар эди. Шу сабаб фермер хўжалиги томонидан ҳар йили 300-400 бош зотдор қорамол олиб келиниб, парваришланмоқда. 

Ҳайратли рақамлар

Қобил Каримовнинг маълум қилишича, бугунги кунда ушбу фермер хўжалигида чорванинг ўзида 93 нафар ишчи меҳнат қилади. Бундан ташқари, парваришга техник ишларга алоҳида ходимлар фаолият юритади. 8 нафар ветеринар жониворларнинг соғлиғига қарайди. Қорамолларни уруғлантириш бўйича ҳам уч нафар мутахассис иш олиб боради.

“Ўзимизга оладиган емлардан 200 тонна маккапоя донини, 85 тонна буғдой донини йиғиштириб оламиз. Қорамолларга 11 хил аралашмали озуқа берилади”, дейди мутахассис.

Ўтган 2016 йилда 1000 бош наслли бузоқ олган хўжалик, 3176 тонна сут ва 3,4 тонна гўшт маҳсулотлари ишлаб чиқарди. Масканда парваришланаётган “Симментал”, “Голштин фриз”, “Швиц” зотли қорамолларга харидор кўплигини ўтган йили 660 бош наслли чорва сотиш учун тузилган шартномалардан ҳам билиб олиш мумкин. Даромаднинг бир қисми ҳисобига чет эллик меҳмонларга ҳам хизмат кўрсата оладиган, жаҳон андозаларига мос тушувчи меҳмонхона қурилгани алоҳида эътиборга молик.

Хўжаликда янги йўналиш – эчкичилик

Юртимизда эчки сутини истеъмол этишни хуш кўрадиганлар ва бу жониворлар боқиладиган хўжаликлар кўп, бироқ шу пайтгача эчки сутини саноат кўламида ишлаб чиқарадиган йирик хўжаликлар йўқ эди. Янги лойиҳани амалга ошириш учун хўжаликка Германиядан 294 бош “Заанен” зотли сут бериш маҳсулдорлиги юқори бўлган эчки олиб келинди.  

- Эчки қорамолга нисбатан 10 марта кам озуқа қабул қилади,- дейди зоотехник Қобилжон Каримов. - Сут бериш маҳсулдорлиги эса яхши бўлиб, унинг сути доривор ва харидоргир. Олиб келинган эчкиларнинг ҳозирда 50 боши бўғоз эканлиги бу борада ҳам наслчиликни ривожлантиришимизга имкон беради.

Қимирлаган қир ошар, деб бежиз айтишмаган. Ўз ҳаракатидан барака кўраётган мазкур фермер хўжалигининг келгусидаги режалари бисёр. Қолаверса, фермерлик, чорвачиликка энди қадам қўяётган ёшларга сабоқ бериб келаётган, уларни оёққа туриб олишларига кўмакчи бўлаётган ушбу фермер хўжалиги Ўзбекистон тараққиётига ҳам ўз ҳиссасини қўшмоқда. “Бахт имкон ривож чорваси”да сидқидилдан, ўз ишига ижодий ёндошиб меҳнат қилаётган бугунги кун инсонлари кишига янги ғоялар, янги ғайрат тақдим этадики, юртимизда яратилган имкониятлардан фойдаланиб, эзгу ишларга қўл ургинг келади.

АНДИЖОН БЎЙЛАБ САЁҲАТ>>>

Кўпроқ янгиликлар