Бир «буханка» нон қанчалик кўп иссиқхона газига тушиши ҳисоблаб чиқилди

Жамият 28 Февраль 2017 24948
Фото: Fotolia/ Igor Sokolov

Бир «буханка» нонни ишлаб чиқариш жараёни Ер атмосферасига ўз вазнига деярли тенг иссиқхона газини чиқарар экан. Nature Plants журналида британиялик олимларнинг шу ҳақидаги мақоласи чоп этилди

"Биз ҳар бир "буханка"нинг буғдой ҳосилдорлиги учун ишлатиладиган ўғитлар туфайли глобал исишини ифодалашини аниқладик", - дея маълум қилди Шеффилд университети (Буюк Британия) олими Лайм Гоше. 

Гоше ва унинг ҳамкасблари буғдой етиштириш, уни қайта ишлаш, сақлаш, ун тайёрлаш ва нон ёпиш жараёнларинида қанча иссиқхона гази чиқишини ҳисоблаб, шундай хулосага келишди. 

Уларнинг ҳисоб-китоблари кўрсатишича, 800 граммли оқ нонни тайёрлаш деярли 600 грамм карбонат ангидрид, метан, азот оксиди ва бошқа иссиқхона газларини ҳавога чиқаради, бу эса глобал исишни тезлаштиради. Бу массанинг деярли ярми - 0,26 килограмм СО2-эквиваленти - буғдой ҳосилдорлигини ошириш учун фойдаланувчи азот ўғитлари улушига тўғри келади.

N2O жуда кучли иссиқхона гази ҳисобланади, унинг иқлимга таъсир қилиш кучи СО2'дан тахминан 300 карра юқори. Унинг атмосферага тушиши ҳароратни оширишдан ташқари озон қатламининг бузилишига ҳам олиб келади. 

Бу муаммодан қандай қутулиш ва ноннинг иқлимий баҳосини қандай тушириш мумкин? Бу саволга аниқ жавоб йўқ, бироқ олимларнинг тахминича, буни бир неча йўл орқали амалга ошириш мумкин:
- ўғитларни янги, янада энергосамаралироқ синтезлаш йўли орқали;
- ўғитлардан фойдаланишда умумужаҳон миқёсида чекловлар киритиш.

Олимларнинг сўзларига кўра, у ёки бу чоранинг кўрилиши дунёнинг барча мамлакатларида сиёсий ҳаракатларнинг амалга оширилишини талаб қилади. 

Кун янгиликлари
Соч тўкилиши нега ёшариб кетмоқда – мутахассис жавоб беради
10:01 53689 Жамият
Олти йил фалажликда: фарғоналик она қисмати аслида қандай бўлган эди?
15:46 / 15.08.2017 65615 Жамият
Президентнинг тўйлар ҳақидаги сўзлари яна нотўғри талқин қилинди
15:15 / 15.08.2017 161248 Жамият
Тошкентдаги янги халқаро мактаб ва болалар боғчасига қабул эълон қилинди
11:17 / 15.08.2017 26984 Жамият
Россияда террорчилар учун асосий нишон нима экани айтилди
18:26 196 Жаҳон
Сурия АҚШ ва Британияни террорчиларга заҳарли моддаларни етказиб беришда айблади
18:24 86 Жаҳон
Самарқандда Ислом Каримов ҳайкали ўрнатилди
Самарқандда ногиронлик нафақасига чиқариш учун 300 доллар сўраган шифокор ўз уйида қўлга олинди
18:11 563 Жамият
Бизнес-омбудсман президент девонида жойлаштирилади
Араблараро урушлар: замонавий дунёда араб мамлакатлари ўртасида бўлиб ўтган бешта йирик қуролли тўқнашув
18:09 1039 Жаҳон
Кўпроқ янгиликлар