Юзма-юз: Номзодларнинг илк теледебатлари, ким нима таклиф этади?

Жаҳон 21 Март 2017 3585

Франция президентлик лавозимига номзодлар биринчи теледебатларини ўтказди. 

20 март, душанба куни 5 нафар номзод теледебатларда юзма-юз учрашди. Бу эса ким учун овоз беришини аниқламаган кўп сонли сайловчиларга таъсир кўрсатиши кутилмоқда. Илк теледебатларда мавжуд 11 номзоддан асосий 5 номзод: «Миллий фронт» партияси етакчиси Марин Ле Пен, «Олға» ҳаракати етакчиси, мустақил номзод Эммануэль Макрон, Республикачилар партиясидан (ўнглар) номзод Франсуа Фийон, социалист Бенуа Амон ва «Исёнкор Франция» партияси (сўллар) раиси Жан-Люк Меленшон учрашди.

BFMTV телеканали буюртмаси билан Elabe тадқиқот компанияси ўтказган сўровга кўра, бу оқшомда Макрон нисбатан устунлик кўрсатган (29 фоиз). Ундан кейин Меланшон (20 фоиз), Ле Пен (19 фоиз), Фийон (19 фоиз) ва Амон (11 фоиз) жойлашган.

Figaro газетаси сайти ўтказган ва 54,9 минг киши иштирок этган сўровга кўра, Фийон устун келган - 36 фоиз. Собиқ бош вазир ортидан жойлашувчилар қуйидаги тартибда: Макро - 24 фоиз, Ле Пен - 18 фоиз, Меланшон - 17 фоиз ва Амон - 5 фоиз. 

Муҳожирлар қабул қилинадими ёки йўқми? Қандай шартлар бор?

Барча номзодлар хавфсизлик масаласи ва терроризмга қарши курашни биринчи галдаги вазифа сифатида маълум қилган. Лекин уларннинг бу муаммоларни ҳал қилиш йўллари турлича.

Бир вақтнинг ўзида ҳам ўнг ҳам сўл бўлишга интилаётган Макрон бир томондан ноқонуний миграциянинг олдидан олиш учун чегараларни мустаҳкамлашни таклиф этмоқда. Бошқа томондан эса бу масалага масъулият билан ёндашиб, ким ёрдамга ва ҳимояга муҳтож бўлса, уларни қабул қилишни истамоқда.

"Мен ЕИ билан келишилган изчил ва кучли, шу билан бирга бизнинг тамойилларимизга мос келувчи позицияни таклиф этаман", — деган собиқ иқтисодиёт вазири.

"Жаноб Макроннинг фикрига қарши фикрим бор. У Берлинга сафари чоғида Германия канцлери сиёсатини маъқуллаганди. Бу сиёсатни ҳатто унинг дўстлари ҳам қоралаган, чунки муҳожирларнинг ҳаммаси ҳам тузумдан қочган сиёсий қочқинлар бўлмайди. Албатта, Суриядан кўпчилик келади, аммо ундан ҳам кўп киши дунёнинг турли бурчакларидан камбағалликдан қочиб келади. Бу масалани ҳал этиш Европа олдида турган катта вазифадир", дея жавоб қайтарган у мухолифига.

Ўз навбатида республикачи номзод Франция парламенти муҳокамаси орқали ҳар йили қочқинлар учун маълум миқдорда квота ажратишни таклиф этган. Квота мамлакатдаги иқтисодий ҳолатдан келиб чиқиб белгиланиши, ҳукумат имконият даражасида қочқинларни қабул қилиб, уларни иш билан таъминлаши мумкин.

Сўл кучлар вакиллари Амон ва Меланшон эса Фийоннинг квоталар хусусидаги таклифига эътибор қаратган.

"Биз ўз имкониятларимиз даражасида иш олиб бормаяпмиз. Германия ва ҳатто Швеция Франциядан кўра кўпроқ қочқинларни қабул қилмоқда", деган Амон. Унинг келтиришича, мамлакатда хорижликлар улуши ўтган асрнинг 30-йилларидаги даражада қолмоқда, ҳар йили келаётган 200 минг муҳожирдан 150 мингги Франция ерларини тарк этиб кетмоқда.

Меланшон ундан ҳам кўра кескинроқ муносабат билдирган. 

"Квоталар ўйлаб топасиз, чипталар ва яна нималардир. Кимдир чопиб ўтаётган бўлса, уни денгизга итариб юборасизми? Уни калтаклайсизми? Бу жиддий иш эмас", деган ўта сўл сиёсатчи. У ўзи ҳам муҳожирлар авлоди экани, унинг ота-онаси Марокашдан қашшоқликдан қочиб келгани ҳақида гапирган.

"Одамлар ўзи истаб муҳожирга айланмайдилар. Муҳожирлик - янги бошпана излашдир", дея қайд этган Меланшон. У барча номзодларни ўз олдига муҳожирларга ёрдам кўрсатишни вазифа қилишга чақирган. У муаммони ҳал этиш учун учинчи дунё мамлакатлари иқтисодиётини хароб қилувчи келишувлардан бош тортиш, турли нуқталардаги қуролли зиддиятларга барҳам бериш ва ҳоказо йўлларни қайд этиб ўтган.

Ўз навбатида Ле Пен иммиграцияга қарши курашга чақирган.

"Мен қонуний ва ноқонуний муҳожирлик тушунчасини сақлаб қолиш тарафдориман. Ҳар йили Франция 200 минг хорижликни қабул қилади, ундан ташқари яна шунча киши ноқонуний йўллар билан келади. Чегара назоратини кучайтириш керак, чунки вайрон бўлган Греция ва қочқинлар билан тўлиб-тошган Италия уларни тўхтата олмайди. Биз қочқинларга ҳеч нарса таклиф эта олмаймиз, бизнинг ўзимизда 7 миллион киши ишсиз ва 9 миллион киши бечораҳол яшамоқда. Эътиборни уларга қаратишимиз керак", деган Миллий фронт етакчиси. У кўплаб муҳожирлар Францияда ҳеч қандай иш қилмаган ҳолда ўз ватанида ишлаб топиши мумкин бўлганидан 5 баробар кўп миқдорда ёрдам пули олаётганини қайд этиб, Франция 10 минг нафардан ортиқ муҳожир қабул қилмаслиги кераклиги ҳақида гапирган.

Францияда президентлик сайловлари биринчи тури 23 апрель куни бўлиб ўтади, иккинчи тур 7 майга белгиланган.

Кўпроқ янгиликлар