Офшор банк амалиётларига ихтисослашган ҳуқуқшунослик фирмасидан ҳужжатларнинг сизиб чиқиши дунёдаги энг бой ва нуфузли шахсларнинг, жумладан АҚШ савдо вазири Уилбур Росс ва Буюк Британия қироличаси Елизавета II’нинг кучли ҳимояланувчи сирлари ҳақида билиш имконини берди.

Бермуд оролларидаги Appleby компаниясининг Paradise Papers номли архиви Германиянинг етакчи газетаси таҳририятига келиб тушган, у ердан эса Халқаро журналистик суриштирувлар консорциумига топширилди. Аввалроқ бу ташкилот 2015 йилда офшор компаниясидан худди шунга ўхшаш маълумот сизиб чиқишини текширувдан ўтказгани сабабли Пулитцер мукофотига лойиқ деб топилганди. Қуйида Paradise Papers’даги бешта энг йирик маълумот келтирилади.

Уилбур Росснинг Россия билан алоқалари анча қалин бўлиб чиқди

Фото: Insider.Pro

Маълум бўлишича, АҚШ савдо вазири Уилбур Росс Navigator транспорт компаниясидаги ўз улушини, ҳаттоки Дональд Трампнинг вазирлар маҳкамасига кирганидан сўнг ҳам сақлаб қолган. Navigator’нинг энг муҳим мижозларидан бири – Россиянинг Сибур энергетика компанияси. Сибур’нинг эгалари эса россиялик миллиардер Геннадий Тимченко (Путиннинг яқин дўсти) ва Россия президентининг куёви Кирилл Шамаловдир. 

АҚШ Давлат департаменти собиқ ходими ва Россия бўйича эксперт Дэниел Фриднинг The New York Times газетасига берган интервьюсида маълум қилишича, Сибур РФ раҳбарияти билан қалин алоқаларга эга, бироқ Росс буни лавозимига илгари суриш жараёнида яширган.

Сибур – транспорт компаниясининг оддий мижози эмас. Times журналининг таъкидлашича, 2016 йилда Navigator раҳбари Дэвид Баттерс акциядорлар билан йиллик учрашув вақтида Сибур америкалик рақобатчиларни ортда қолдириши ва Европа энергетика бозорини ўз назоратига олиши билан мақтанган. Экспертларнинг фикрича, Росснинг Путинга жуда яқин бўлган шахслар томонидан назорат қилинувчи рус компанияси билан алоқалари унинг мамлакат савдо сиёсатига жавобгар бўлган вазирлар маҳкамаси аъзоси сифатидаги ваколатлари билан эҳтимолий манфаатлар зиддиятини келтириб чиқаради.

Росснинг ўзи барча айбловларни рад этмоқда.

Фото: Insider.Pro

Жаред Кушнер Facebook ва Twitter акцияларини Россия пулларига сотиб олган

Дональд Трампнинг куёви ва маслаҳатчиси бўлган Кушнер техножамғармага асос солган. Унинг сармоядорларидан бири эса россиялик ишбилармон Юрий Мильнер бўлди. Россияда Мильнер технологик лойиҳаларга ўзининг йирик инвестициялари билан машҳур. Paradise Papers’нинг кўрсатишича, Мильнер Россиядан давлат маблағларининг йирик миқдорларини чиқариб олган ва уларга Facebook ҳамда Twitter акцияларини сотиб олган.

Ҳужжатларга кўра, 2011 йилда Россиянинг ВТБ давлат банки Twitter’га 191 млн. доллар миқдорида инвестицияларни молиялаштирди. Ўз навбатида, Газпром Инвестхолдинг «офшор компанияси ҳисобига 1 млрд. доллар ўтказиб берган», улар Facebook акцияларини сотиб олишга мўлжалланган. Пуллар Мильнер орқали ўтган, дея хабар бермоқда Guardian газетаси. 

Аввалроқ Кушнерга қарши текширув ўтказилганди. Бу унинг Россиядан сармоядорларни кўчмас мулк соҳасидаги лойиҳаларга жалб этиш бўйича хатти-ҳаракатлари туфайли юз берди.

Қиролича Елизавета II’нинг офшорларда ҳисоб рақамлари топилди

Фото: Insider.Pro

Қиролича Елизавета II’нинг 650 миллионли долларлик давлатидан тахминан 13 миллиони офшор жамғармаларга инвестиция қилинган.

Маблағлар Кайман ва Бермуд оролларидаги компанияларга қиролича номидан бошқарувчи ташкилот – Ланкастер Ҳерцоглиги томонидан йўналтирилган. Гарчи бунда ноқонуний ҳеч нарса бўлмаса ҳам, Би-би-си’нинг қироллик мухбири Николас Уитчелл шундай ёзади:

«Бу ҳайратга сабаб бўлади. Қироличанинг маслаҳатчилари наҳотки офшор жамғармаларга сармоялар асосий вазифаси – фуқароларга намуна бўлиши керак бўлган шахс учун номақбул ишга айланиши ҳақида ўйлаб кўришмаган?» 

Бундан ташқари, Guardian маълумотларига кўра, пулларнинг бир қисми «аҳолининг қашшоқ ва ҳимоясиз қатламларидан фойдаланишда айбланаётган» компанияси тасарруфида бўлган. 

Nike ва Apple солиқ бошпаналаридан фойдаланишга уринган

Фото: Insider.Pro

ICIJ ҳисоботида Американинг Nike ва Apple каби корпорацияларининг офшор тузилмалар билан алоқалари тилга олинади. Журналистлар шундай ёзади: 

«Ҳужжатларнинг кўрсатишича, йирик корпорациялар номоддий активлар (масалан, Nike логотипи)ни сақлаш учун сохта офшор юридик шахсларни ташкил қилиб, солиқлардан қочишган». 

Шу билан бирга, Apple гўёки «АҚШ Сенати технология гиганти даромадларни Ирландиядаги бўлинмаларга ўтказиб, ўн миллиардлаб долларни иқтисод қилгани ҳақида билиб қолгач, Европа ва Кариб ҳавзаси давлатларида янги солиқ бошпаналарини излаган».

Хабар қилинишича, Apple ҳуқуқшунослари электрон мактублардан бирида Appleby’дан фирма Ирландиядан капиталларни «бу юрисдикцияларда солиқлардан қочган ҳолда» олиб чиқиши мумкинлиги ҳақидаги фактни тасдиқлашни сўрашган.

Ҳужжатларда Дональд Трампга яқин шахслар ҳақида маълумотлар бор

Фото: The New Yorker

Ҳужжатларда тилга олинган миллиардерлардан кўпчилиги Appleby назоратидаги офшор ҳисоб рақамлари билан боғлиқ. Улар орасида Дональд Трампнинг ишончли шахслари, дўстлари ва ҳамкасблари бор:

Давлат котиби Рекс Тиллерсон; 
Миллиардер Роберт Мерсер; 
Ўйин магнати Стив Уинн;
Elliott ҳеж-фонди бошқарувчиси Пол Сингер; 
Оқ уйнинг катта иқтисодий маслаҳатчиси ва Goldman Sachs банкининг собиқ ходими Гэри Кон; 
Девелопер ва қурувчи Жеффри Палмер;
Федерал захира тизими бошқарув кенгаши аъзоси Рэндалл Куорлз; 
Ака-ука Кохлар;
Казино эгаси Шелдон Адельсон;
Миллиардер Стивен Шварцман; 
Кўчмас мулкка инвестор Томас Баррак;
Инвестор ва миллиардер Карл Айкан.

Улар ҳеч бири ҳозирча қонунни бузишда гумон қилинаётгани йўқ.