Oziq-ovqat qo‘shimchalari ko‘p martalik tadqiqotlardan so‘ng taomga qo‘shiladi va xavfsiz hisoblanadi. Biroq ayrim hollarda ruxsat berilgan moddalar salomatlikka ziyon yetkazishi mumkin. Lifehacker shu haqda so‘z yuritadi.
1. Natriy nitriti
Ye250 sifatida aks etuvchi taom qo‘shimchasi — bu nitrat kislotasining tuzi hisoblanadi. Undan mahsulotlar eskirishiga qarshi foydalaniladi. U go‘sht mahsulotlarining ishtahani ochuvchi pushti rangini saqlab qolishda yordam beradi. Uning antibakterial ta'siri ham foydali. U botulizm kasalligini uyg‘otuvchi bateriyani o‘ldiradi.
Ammo natriy nitriti katta miqdorda zaharlidir. Misol uchun 4,6 g natriy nitriti 65 kg vaznli kishining o‘limiga olib keladi. Biroq mahsulotlarda 1 kg uchun ko‘pi bilan 50 mg miqdorda qo‘shilishi ta'minlanadi.
Natriy nitritining yana bir salbiy ta'siri — bu uning kanserogenligidir. Aniqrog‘i, azot kislotasi tuzi go‘shtlar tarkibidagi aminokislotalar bilan reaksiyaga kirishadi va nitrozaminlarni hosil qiladi. Aynan shu modda saraton xastaliklarini keltirib chiqarishi mumkin. Biroq askorbin kislotasi va izoaskorbin kislotasining qo‘shilishi nitrozaminlar paydo bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaydi. Ishlab chiqaruvchilar o‘z mahsulotlarini xavfsizligini ta'minlashda aynan shundan foydalanishadi. Bundan tashqari, natriy nitrit iste'moli va migren o‘rtasida bog‘liqlik borligi ham aniqlangan.
2. Natriy nitrati
Kimyo fanida NaNO3 deb ifodalanuvchi nitrat kislotasining natriy tuzi oziq-ovqat qo‘shimchasi sifatida E251 kodi bilan belgilanadi. Natriy nitrati kolbasalar, konsservalar va pishloqlar ishlab chiqarishda qo‘llaniladi. Bu qo‘shimcha mahsulotlarning saqlanish muddatini uzaytiradi va go‘sht mahsulotlarining rangining yoqimli bo‘lishini ta'minlaydi.
Natriy nitratining muammoli jihati shundaki, u ham nitrozaminlar hosil qiladi. U Ye251 qo‘shilgan mahsulotlar qizdirilganida paydo bo‘ladi. Ammo mazkur holatda ham askorbin yoki izoaskorbin kislotasi qo‘l keladi.
3. Tartrazin
