Жорий йилда олий таълим муассасаларига қабул жараёнлари Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 20 июндаги 393-сонли Низоми асосида амалга оширилди. Мазкур янги Низом бўйича илк марта оширилган контракт тўлови эвазига қўшимча квоталар ажратилган.

Етарли балл тўплай олмаган бўлса ҳам, лекин пули бўлса, марҳамат, бемалол талабаликка қабул қилиниш мумкин. Бунга давлат қўшимча имконият яратиб бермоқда.

Шу ўринда мутасадди шахсларга бошқа бир савол билан юзланмоқчимиз:

Етарли билими бор, керакли баллни тўплай олган, лекин пули бўлмаганларчи? Уларнинг тақдири энди нима бўлади?

Бундай савол бераётганимизнинг сабаби Kun.uz таҳририятига шу масалага оид кўплаб мурожаатлар келиб тушмоқда. Уларда айтилишича, мингга яқин талаба жорий йилда ОТМларнинг талабалигига тўлов-шартнома асосида тавсия этилган, яъни контрактга кирган, бироқ контракт пулини бироз кечикиб тўлаган талабаларнинг тақдири ҳалиям сўроқ остида турибди.

Хусусан, исмини ошкор қилишни истамаган бир талаба қиз қуйидагича ёзади:

«Ассалому алайкум, Kun.uz таҳририяти.

Агар нотўғри тушунмасангиз, ушбу мактубимда исмимни ва ўқиш жойимни ошкор қилмасам дегандим. Жорий йилда катта умидлар билан ўзим туғилиб ўсган Самарқанд шаҳридаги ўзим танлаган институтга ҳужжат топширдим ва контракт асосида ўқишга кирдим. Контракт суммаси 7.250.000 сўм экан. Контрактнинг ярмини 11 сентябрь куни тўладик. Қолган ярмини оиламиздаги айрим молиявий қийинчиликлар туфайли 14 октябрь куни тўлаб бердик. Очиқ гап, банклардан таълим кредити ололмадик, бизда лимит тўлган дейишди. Шу сабабли дадам ойлигидан кейинчалик узиш шарти билан қарз олди. Лекин шартнома пулини 100 фоиз тўлаган бўлсак ҳам, бироз кечикиб тўлаганимиз учун ҳалигача менга буйруқ чиқмади.

Бизга айтишларича, тўлов муддати Низом бўйича 15 сентябргача экан, кейин Вазирлар Маҳкамаси 1 октябрга қадар узайтирган экан. Шу сабабли менга буйруқ чиқаришмаяпти. Институтдагиларга айтсак, «биз ҳал қилмаймиз, тепадагилар нима деса шу бўлади» дейишяпти. Президент порталига қилган бир нечта мурожаатларимиздан ҳам фойда бўлмади. Қизиқ томони, ҳар сафар порталга ёзган аризамни Олий таълим вазирлигига юборишади ва вазирликдан «бу масала вазирлик ваколатига кирмайди, буни Республика қабул комиссияси ҳал қилади, уларга мурожаат қилинг» деган шаблон жавоб қайтади. Агар бу масалани ечиш вазирликнинг ваколатига кирмаса, унда порталдагилар ҳар сафар нима учун аризамни уларга юборишади? Шаблон жавоб олишимиз учунми?

Менга алам қилгани, мана декабрь ойигача дарсларга тўлиқ қатнашяпман, бирор кун дарс қолдирмадим. Аммо журналларда менинг исм-шарифим йўқ, чунки менга буйруқ чиқмаган. Деканатдагилар «аслида сизни дарсларга қўйишга ҳаққимиз йўқ, аммо майли қиз боласиз, қатнашиб туринг» дейишяпти. Тушунаман, ҳозирги вазиятда уларнинг ҳам айби йўқ. Институтимиз раҳбариятига қолса, бир кундаёқ ўша ўлгур буйруқни чиқариб беришади. Бироқ тепадан рухсат бўлишини кутишга мажбурлар. Лекин ўша «тепадан келадиган рухсат» қачон бўлади? Қачонгача биз аросатда юрамиз? Биз деяётганимни сабаби эшитишимча республика бўйича менга ўхшаган талабалар минглаб экан. Биргина институтимизнинг ўзида 94 киши шунақа ҳолатда юрибди. Ахир декабрь ойи ҳам тугаяпти, 1 семестр давомида ўқидик-ку!

Алам қиладигани, атиги 70-80 балл тўплаганлар 15 ноябрга қадар 108 млн. сўм пул тўлаб, ҳозир талаба бўлиб ўқишяпти. Уларга тезгина буйруқ чиқариб беришди. Аммо бизчи? Биз ҳам контрактни тўлиқ тўладикку?! Қарздор бўлганимизда ҳам майли эди. Айбимиз керакли пулни 2 ҳафта кечикиб тўлаганимизми? Айбимиз оиламизда вақтида пул бўлмай қолганими? Айбимиз дадам вақтида қарз ололмаганими?

Сизлардан илтимос, шу масалани кўтариб чиқарсангиз. Сиз халққа олиб чиқаётган кўп масалалар ҳукумат томонидан инобатга олиниб, ижобий ҳал қилиняпти. Зора, бизнинг муаммомиз ҳам тез кунларда ҳал бўлиб, мен каби аросатда юрган минглаб талабалар учун янги йилга ажойиб совға бўлармиди. Шу мақолани ёзиб чиқадиган сизларга ҳам, бизни муаммомизни ҳал қиладиган ҳукумат раҳбарларига ҳам оиламиз номидан олдиндан катта раҳматимизни билдирамиз».

Kun.uz таҳририяти шу масалага оид мурожаатлардан атиги биттасини эълон қилмоқда холос. Аслида бундай илтимос ва саволлар сони жуда кўп.

Бизнинг фикримизча, ижтимоий адолат нуқтаи назаридан етарли балл ололмаган, лекин кўп пули борлар ўқиётган экан, унда қандайдир 10-15 кунни деб, билими бору, бироқ пули камроқ бўлган талабаларни кўксидан итарсак, тўғри бўлмаса керак. Бундай қарор кўплаб ўсмир ёшларнинг руҳиятига салбий таъсир қилиши, уларнинг билимга бўлган интилиши бутун умрга йўқолишига олиб келиши мумкин.

Умид қиламизки, ушбу муаммо таълим соҳасидаги мутасадди шахслар томонидан тез орада ижобий ҳал қилинади.