Tramp uçun duo qilgan Putin, Rossiya çegarasiga borgan ingliz şahzodasi – hafta dayjesti
|18:45 / 23.03.202514 41711 min
Assalomu alaykum. Bugun 23 mart, yakşanba. Kuni keça barçamiz Navröz bayramini nişonladik. Bu xalqimizning eng köhna bayramlaridan biri. Navröz tabiatning dehqonlarga barça ekinlarni ekişlari uçun «rasmiy ruxsati» desak ham böladi. Töğri, usta dehqonlar fevraldayoq ehtiyotini qilib ekin ekişni boşlab, hademay bozorga yangi sabzavotlarni çiqarişadi. Lekin aynan Navrözdan keyin ekilgan ekin bezarar hosilga kirişi ehtimoli yuqori, azaldan şunday bölgan.
Iqlimçimiz Erkin Abdulahadov bir neça kun avval issiq kunlar ortidan ölkamizga ğarbdan katta namlik kirib kelayotganini aytib, dehqonlarni ehtiyotkorlikka çorlagandi. Çindan hozir videoni yozayotgan vaqtimizda Samarqand osmonini bulut qoplaşni boşladi. Ob-havoning avzoyiga qaraganda tabiat «bir töpolon kötaradiganga öxşaydi». Biroq heç qanday havo siz aziz tomoşabinlar bilan birga hafta davomida dunyoda sodir bölgan eng muhim voqealarni eslaşga xalaqit berolmaydi. Bir neça daqiqa vaqtingizni ayamasangiz, hafta davomida notinç dunyomizda nimalar bölganini yodga olamiz.
Iltimos, YouTube-kanalimizda joylangan videoga like bosing, izohlarda fikringizni qoldiring. Şu tariqa videoni imkon qadar köproq odam körişiga yordam bergan bölasiz.
Gaplaşişdi
Haftaning eng muhim voqeasi AQŞ prezidenti Tramp va Rossiya prezidenti Putinning telefonda gaplaşgani böldi. Afsuski, mana şunday beçora zamonda yaşayapmiz. Ikki siyosatçi çolning telefon orqali gaplaşib, hokkey öyini ötkazişga kelişganini butun boşli 7 kunning eng muhim voqeasi deb qaraşga majburmiz. Axir sayyoramizda oxirgi 80 yillikda kuzatilayotgan eng qonli qirğinbarotni tugatiş mana şu ikki çolning qölidan keladi xolos.
Tramp va Putin aytarli heç narsani kelişişmadi. Masalan, Putin Rossiya 30 kunlik öt oçişni töxtatiş rejimini qabul qilmasligini «çiroyli qilib tuşuntirdi». Evaziga şunçaki energoobektlarga zarba bermaslik «zarbdor oyligi ötkazişni» taklif qildi. Tramp Eron Isroilni yançib taşlaydigan kuçga ega bölmasligi kerak, dedi.
Va suhbat oxirida biri 72, biri 78 ga kirgan ikki prezident yoşlikni eslaşdi. O, qanday davrlar edi, hokkey, olimpiada, SSSR, Amerika, deyişdi-da, amerikalik va rossiyalik hokkeyçilar örtasida örtoqlik öyini taşkil qilişga kelişişdi. Rusçasiga aytganda «dlya priliçiya» Kiyev va Moskva 175 nafardan asir almaşişini e’lon qildi. Böldi, boşqa heç qanday kelişuv bölmadi. Vaholanki dunyo ulardan uruşni tugatişni kutayotgandi.
Isroil yangi uruş boşladi
Mavzuga oid
Uruş hayotining mazmuniga aylangan yana bir odam Xalqaro jinoyat sudi genotsidda ayblab hibsga olişga order bergan Binyamin Netanyahu Ğazoda yangi uruş boşladi. Aytarli heç qanday sababsiz, şunçaki, özi va atrofidagi mulozimlari şunday qiliş töğri deb hisoblagani uçun. Hozir Ğazodagi musulmonlar uçun muqaddas oy ekani ham, özining isroilliklari uruşga qarşi namoyişga çiqqani ham Netanyahuni töxtata olmadi.
Isroilning iddao qilişiça, asirlarni qaytariş böyiça ikkinçi bosqiçga ötiş uçun Ğazo bölğasini töliq qurolsizlantiriş kerak. Şu örinda tinç aholi ölayotganda qayerda jon saqlaganini heç kim bilmaydigan HAMAS jangçilari asirlarni ozod qiliş jarayonida harbiy paradlar ötkazgani esga keladi. Aftidan, bunçalik köp HAMAS jangçilari qurollangan holatda yurişidan Isroil ham hayratda qolib, katta ehtimol şuni bahona qilib yana uruş boşlagan.
Sulhning birinçi bosqiçi doirasida HAMAS Isroilga 25 asir va 8 asirning jasadini qaytardi. Evaziga Isroil qamoqxonalaridan 1800 falastinlik qöyib yuborildi. Hozir HAMASning qölida yana 58 isroillik asir bor. Isroil ularning 34 nafari ölgan deb hisoblaydi. HAMAS ma’lumotiga köra, Isroil hujumining birinçi kunlaridayoq 500 dan ortiq odam halok bölgan.
Istanbul meri qamalişi
Haftaning eng şov-şuvli voqealaridan biri Istanbul meri Akrom Imomöğlining qamalişi böldi. 19 mart kuni Imomöğli korrupsiya va terrorçilar bilan aloqa qilişda ayblanib qamoqqa olindi. Uç soat davomida söroq bergan Istanbul meri barça ayblovlarni rad etdi.
Bu qölga oliş nimasi bilan ahamiyatli ekani tuşunarli. Imomöğli keyingi prezidentlik saylovida amaldagi prezident Erdöğanning asosiy raqibi hisoblanadi. U Jumhuriyat xalq partiyasining yagona nomzodi edi.
Turkiyada Istanbul meri boş vazir yoki prezidentlik uçun eng asosiy nomzodlardan hisoblanadi, öz vaqtida Erdöğan ham şunday yölni bosib ötgan. Çunki Istanbul merligi uçun saylovni yutiş prezidentlik saylovini yutişdan oson emas.
Erdöğan Imomöğlining qamoqqa olinişini siyosiylaştirmaslikka çaqirdi. Turkiyada Istanbul meri qölga olinişi fonida norozilik namoyişlari boşlandi. Mamlakatda ijtimoiy tarmoqlarga kiriş çeklandi, internet sekinlaştirildi, turk lirasi kursi rekord darajada quladi.
AQŞ Yamanga hujum qildi
Hafta boşida AQŞ Yamandagi husiyçilar pozitsiyalariga zarbalar yölladi. Husiyçilar axborotiga köra, Amerika zarbalari sabab 53 kişi halok bölgan. Şialar guruhi javob zarbalari berilişini ma’lum qildi. Tabiiyki, ularning raketalari Amerikagaça uçib bormaydi, husiyçilar dengizda juda qulay joylaşgani uçun qizil dengizdagi Amerika kemalariga hujum qilişdi. Xususan, «Harri Truman» aviataşuvçisiga 18 ta dron bilan hujum qilinganini aytişdi.
Donald Trampning aytişiça, Yamandagi husiyçilarga qarşi zarbalar davomiy böladi. Oq uy Tramp husiyçilar obektlariga zarbalarni onlayn kuzatib turgani aks etgan surat e’lon qildi.
Britaniya şahzodasi Rossiya çegarasida
Uşbu haftada Britaniya qirollik oilasi valiahdi, Uels şahzodasi Uilyam Estoniyadagi NATO harbiy bazasiga bordi. U yerdagi Britaniya armiyasi harbiylari bilan uçraşgan Uilyam inglizlarning «Challenger-2» tankini haydab, Rossiya çegarasiga 120 km yaqingaça bordi.
Britaniya qirollik oilasi a’zolari doim ham siyosiy voqealarga aralaşmaydi. Bu gal vaziyat butunlay boşqaça. Şahzoda Uilyam Estoniyani Rossiya hujumidan himoya qiliş böyiça harbiy tayyorgarlik maşğulotida qatnaşgan britaniyaliklar bilan uçraşdi. U libosiga NATO ramzi tuşirilgan şevron yopiştirib oldi.
Şahzoda Uilyam Estoniyadagi ukrain qoçqin bolalar maktabiga ham bordi. U bolalarga ukrain matonatidan qoyil qolganini aytgan. Tahlilçilar bir vaqtlar SSSR harbiy bazasi bölgan yerga Britaniya qirollik oilasi vakilining tankda borişi jiddiy signal deb hisoblamoqda. Bilasiz, Britaniyada ançadan buyon Ukrainadaga tinçlikparvar kuçlarni yuboriş muhokama qilinadi. Reuters esa yaqinda rossiyalik mulozimlarga tayanib Moskva endilikda özining asosiy duşmani sifatida AQŞni emas, aynan Britaniyani körayotgani haqida yozgandi.
«Ozodlik haykalini qaytaring»
Donald Trampning ikkinçi prezidentlik muddatida qilayotgan işlari sabab yevropaliklar AQŞ hamon demokratiya va erkinlik tarafdorimikin deb öylab qolişdi. Yevroparlamentning fransiyalik a’zosi Rafael Glyuksman AQŞ rasmiylaridan Ozodlik haykalini Fransiyaga qaytarib berişni talab qildi.
AQŞ ramziga aylangan haykalni Qöşma Ştatlardagi inqilobiy uruşning 100 yilligi munosabati bilan Fransiya Amerikaga sovğa qilgan. Fransuz haykaltaroşi Ogyust Bartoldi yasagan 46 metrli mis haykal 1886 yil Nyu Yorkdagi Ozodlik oroliga örnatilgan.
Putin Tramp uçun duo qilgan
22 mart kuni Taker Karlson AQŞ prezidenti Donald Trampning maxsus vakili Stiven Uitkoff bilan intervyu e’lon qildi. Unda Trampning milliarder dösti bir qator qiziq gaplarni aytgan. Xususan, 13 mart kuni Putin bilan uçraşuvda nimalar bölganini. Uitkoffga köra, Putin Tramp Pensilvaniyada otilgan kuni çerkovga borib uning haqqiga duo qilganini aytib bergan. Tarmoqda Uitkoffning bu gaplari demokrat Kamala Harris teledebatda Trampga «Dunyodagi diktatorlar sizning prezident bölişingizni sörab duo qilyapti» degan gapi bilan birga tarqatilmoqda.
Uitkoff intervyu davomida Kiyev prezidentlik saylovi ötkazişga rozi bölganini aytgan. Şuningdek, Ukrainadagi Rossiya bosib olgan yerlarda ruslar yaşaşi, ular ötkazilgan referendumda Rossiya tarkibiga kirişga rozi bölganini aytgan. Vaholanki, Donbassdagi uruş vaqtida ötkazilgan referendumlarni faqat Rossiya tan olgan.
Göş, sut va tuxum narxi tuşmaydi
AQŞ qişloq xöjaligi vazirligi dunyodagi oziq-ovqat narxlari böyiça prognozlarni yangiladi. Unda aytilişiça, yil davomida mol göşti va sut mahsulotlari narxi oşadi, tuxum narxi ham balandligiça qoladi.
Vazirlik bayonotida aytilişiça, qoramollar sonining kamayişi va ozuqaning qimmatligi mol göşti narxi oşişi uçun asosiy omil böladi. Avvalroq dunyodagi ikki yirik mol göşti yetiştiradigan davlatlar Braziliya va Yangi Zelandiya işlab çiqarişni kamaytirişi ma’lum bölgandi.
Parranda göşti va tuxum yetiştiruvçilar uçun ham muammolar yetarli. Butun dunyoda quşlar orasida kasalliklar köpaygani, fermerlar bioxavfsizlikni ta’minlaş uçun köp pul sarflaşga majbur bölayotgani, tuxum qöyadigan tovuqlar soni kamligi tuxum narxi oşişiga sabab bölmoqda.
Şu örinda AQŞdagi tuxum narxlari haqida ikki oğiz. Prezident Tramp işga kirişganining birinçi kunida tuxum narxini tuşirişga söz bergandi. Lekin xuddi Amerikadagi makiyon tovuqlar Tramp bilan öynaşgandek öşandan beri tuxum narxi kötarilib ketdi. Amerika tuxum import qilişni sörab Yevropa davlatlariga, xususan, Daniyaga murojaat qilişga majbur böldi. Lekin Tramp Daniyaga uruş oçaman deb turibdi, bundan taşqari logistika bilan boğliq muammo bor. Qöşnilardan olaman desa, Amerikaning özi ikkita qöşnisi bor va Tramp ularning ikkisiga ham uruş oçib bölgan.
Daniyadagilar AQŞga duşmanlik bilan javob bermay, bu sörovni örganib çiqişlari, lekin parranda grippi sabab Yevropada ham ortiqça tuxum yöqligini aytişgan. Vaziyat şunçalikka bordiki, Amerika tuxumni Turkiya va Janubiy Koreyadan import qilişga majbur bölmoqda.
Dunyo böylab tuxum narxining oşişiga eng asosiy sabablardan biri göşt qimmatlaşgani uçun tuxum iste’molining ortgani bölişi mumkin.
Bizda hozirça şular. Bu sizlarga yetkazmoqçi bölgan xabarlarimizning oxirgisi edi. Körsatuv oxirida barçangizning xonadoningizda tuxum ham, göşt ham, sut ham serob bölişini tilaymiz. Buyoği bahor, pişiqçilik boşlanmoqda. Mehnatkaş xalqimizning dasturxoni doim tökin-soçin bölsin, dehqonlarimizga kuç-quvvat bersin. Haftalik dayjest körsatuvi bilan kelasi yakşanbada körişgunça.
Ötkir Jalolxonov tayyorladi. Tasvirçi va montaj ustasi – Faxriddin Hotamov.
