Toshkentliklarning sevimli mineral suvi qayerga g‘oyib bo‘ldi? Bu suv qayerdan olinadi va qanday foydali xususiyatlarga ega? Toshkent suvi qachon sotuvga chiqariladi?
“Toshmineralsuv Bottler” MChJ direktori Rustambek Qahhorbekov shu va boshqa savollarga javob berdi.
— Rustambek Ulug‘bekovich, Toshkent mineral suvining paydo bo‘lish tarixini aytib bersangiz.
— Tasodifiy narsalar eng sevimli bo‘lib qoladi, degan gap bor. Toshkent mineral suvi ham xuddi shunday. 1952 yilda geologlar Toshkentdan taxminan 20 km shimolda joylashgan Keles bekati hududida qidiruv quduqlarini burg‘ilashdi. 1371 metr chuqurlikdan neft yoki gaz emas, issiq suv otilib chiqdi. Moskvada o‘tkazilgan tahlillar ushbu suv tarkibida inson salomatligi uchun foydali bo‘lgan ko‘plab mikroelementlar mavjudligini aniqladi. Shu yilning o‘zida O‘zSSR rahbariyati Toshkent viloyatida mazkur suvning xususiyatlariga asoslangan balneologik shifoxonalar qurish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Toshkent shahri va viloyati hududida 9 ta davolash muassasasi barpo etildi. Ulardan biri bo‘lgan «Toshkent mineral suvlari» sanatoriysi bugungi kunda ham muvaffaqiyatli faoliyat olib bormoqda. O‘z hududida maxsus suv qudug‘iga ega bo‘lgan bu sanatoriyda ko‘plab kasalliklar samarali davolanib kelmoqda.
1962 yilda O‘zSSR Oziq-ovqat sanoati vazirligining tashabbusi bilan uchta quduqdan Toshkent mineral ichimlik suvini idishlarga quyish boshlandi. Yumshoq ta’mli va tarkibida foydali moddalar bisyor bo‘lgan bu mineral suv toshkentliklarga manzur bo‘ldi. Suv shunchalik mashhur bo‘lib ketdiki, toshkentliklar SSSRning boshqa shaharlarida bo‘lganlarida do‘konlar va restoranlarda Toshkent suvini so‘raydigan bo‘lishdi. Hatto gazlangan har qanday suvni “Toshkent suvi” deb atay boshlashdi.
— 1990 yillar o‘rtalarida Toshkent suvi sotuvdan chiqib ketdi. Buning sababi nimada?
— Bu ko‘plab korxonalar yopilayotgan paytlar edi. Rejali tizim iqtisodiyotning bozor modeliga o‘zgartirildi. Boshqa tomondan, ichimliklar bozorida, shu jumladan jahon miqyosida yangi o‘yinchilar paydo bo‘ldi. Bizda sanatoriy infratuzilmasini qayta tiklash va O‘zbekistonga transmilliy korporatsiyalarning kirib kelishi bilan bog‘liq murakkab davrlar boshlandi. Ular o‘z mahsulotlari va ulkan reklama budjetlari bilan bizning bozorimizga kirib kelishdi. O‘zbekistonliklarda esa jahon brendlariga qiziqish bor edi. O‘ylaymanki, shu sababli uzoq vaqt davomida Toshkent mineral suvi faqat sanatoriydagi quduqlardan odamlarga yetib borgan. Bugun vaziyat o‘zgarmoqda. Iste’molchilar allaqachon ko‘plab kompaniyalar oddiy filtrlangan suvni yoki sun’iy qo‘shimchalar qo‘shilgan suvni qimmatroq sotish uchun sotishlarini bilishadi. Yaltiragan hamma narsa oltin emas, degan tushuncha paydo bo‘ldi. Sog‘lom ovqatlanishga bo‘lgan talab esa yildan yilga ortib bormoqda.
