Bloomberg agentligi va Financial Times gazetasi 27 mart kuni Ukraina va AQŞ örtasidagi foydali qazilmalar böyiça yangi kelişuv loyihasi tafsilotlarini e’lon qildi, Amerika rasmiylari uni 23 mart kuni Kiyevga yetkazgan. OAVning AQŞ tomonidan tayyorlangan yangi loyiha haqidagi ma’lumotlari köp jihatdan Oliy Rada deputati Yaroslav Jyeleznyakning ma’lumotlariga mos keladi, u 27 mart kuni 58 sahifali loyiha haqida ba’zi tafsilotlarni ma’lum qilgandi.
Resurslar böyiça yangi kelişuv loyihasi AQŞga Ukrainadagi infratuzilma va mineral loyihalarga sarmoya kiritişni nazorat qiliş uçun keng vakolatlar beradi, deb yozadi FT va Bloomberg.
FT va Bloomberg ma’lumotiga köra, AQŞ loyihasi quyidagilarni közda tutadi
- Kelişuv Ukrainaning butun hududidagi barça tabiiy resurslarga, jumladan, neft va gazga ham taalluqli böladi.
- AQŞ tabiiy resurslardan foydalaniş bilan boğliq infratuzilma, jumladan, avtomobil va temiryöllar, portlar, konlar, qayta işlaş zavodlariga investitsiyalarni nazorat qiliş vakolatiga ega böladi.
- AQŞ ikki mamlakat örtasida daromadlarni taqsimlaydigan maxsus investitsiya fondiga ötkaziladigan foydani birinçi bölib talab qiliş huquqiga ega böladi.
- AQŞ 2022 yil fevralida Rossiya qöşinlarining keng kölamli bosqini boşlanganidan keyin Ukrainaga berilgan «moddiy va moliyaviy imtiyozlar»ni fondga qöşgan hissasi sifatida köradi.
- Ukraina tabiiy resurslar va infratuzilma sohasidagi barça yangi loyihalardan tuşgan daromadlarning 50 foizini jamğarmaga ötkazişi kerak böladi. Amerika investitsiyalari özini oqlamagunça, AQŞ barça foydani va yiliga 4 foizlik uluş oliş huquqiga ega böladi. Tegişli loyihalardan olingan barça mablağlar darhol valutaga konvertatsiya qilinişi va çet elga ötkazilişi kerak, keçikişlar yoki kelişmovçiliklar yuzaga kelgan taqdirda kompensatsiya uçun Ukraina javobgar böladi.
- Investitsiya jamğarmasi AQŞ Xalqaro moliya korporatsiyasi (DFC) tomonidan nazorat qilinadi. Nazorat kuzatuv kengaşi orqali amalga oşiriladi, uning beş a’zosidan uç nafarini DFC, qolgan ikki nafarini Ukraina tayinlaşi mumkin. DFC qarorlarni bloklaş huquqini oladi. Ukraina fond boşqaruviga aralaşa olmaydi.
