Bloomberg agentligi va Financial Times gazetasi 27 mart kuni Ukraina va AQSh o‘rtasidagi foydali qazilmalar bo‘yicha yangi kelishuv loyihasi tafsilotlarini e’lon qildi, Amerika rasmiylari uni 23 mart kuni Kiyevga yetkazgan. OAVning AQSh tomonidan tayyorlangan yangi loyiha haqidagi ma’lumotlari ko‘p jihatdan Oliy Rada deputati Yaroslav Jyeleznyakning ma’lumotlariga mos keladi, u 27 mart kuni 58 sahifali loyiha haqida ba’zi tafsilotlarni ma’lum qilgandi.
Resurslar bo‘yicha yangi kelishuv loyihasi AQShga Ukrainadagi infratuzilma va mineral loyihalarga sarmoya kiritishni nazorat qilish uchun keng vakolatlar beradi, deb yozadi FT va Bloomberg.
FT va Bloomberg ma’lumotiga ko‘ra, AQSh loyihasi quyidagilarni ko‘zda tutadi
- Kelishuv Ukrainaning butun hududidagi barcha tabiiy resurslarga, jumladan, neft va gazga ham taalluqli bo‘ladi.
- AQSh tabiiy resurslardan foydalanish bilan bog‘liq infratuzilma, jumladan, avtomobil va temiryo‘llar, portlar, konlar, qayta ishlash zavodlariga investitsiyalarni nazorat qilish vakolatiga ega bo‘ladi.
- AQSh ikki mamlakat o‘rtasida daromadlarni taqsimlaydigan maxsus investitsiya fondiga o‘tkaziladigan foydani birinchi bo‘lib talab qilish huquqiga ega bo‘ladi.
- AQSh 2022 yil fevralida Rossiya qo‘shinlarining keng ko‘lamli bosqini boshlanganidan keyin Ukrainaga berilgan «moddiy va moliyaviy imtiyozlar»ni fondga qo‘shgan hissasi sifatida ko‘radi.
- Ukraina tabiiy resurslar va infratuzilma sohasidagi barcha yangi loyihalardan tushgan daromadlarning 50 foizini jamg‘armaga o‘tkazishi kerak bo‘ladi. Amerika investitsiyalari o‘zini oqlamaguncha, AQSh barcha foydani va yiliga 4 foizlik ulush olish huquqiga ega bo‘ladi. Tegishli loyihalardan olingan barcha mablag‘lar darhol valutaga konvertatsiya qilinishi va chet elga o‘tkazilishi kerak, kechikishlar yoki kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda kompensatsiya uchun Ukraina javobgar bo‘ladi.
- Investitsiya jamg‘armasi AQSh Xalqaro moliya korporatsiyasi (DFC) tomonidan nazorat qilinadi. Nazorat kuzatuv kengashi orqali amalga oshiriladi, uning besh a’zosidan uch nafarini DFC, qolgan ikki nafarini Ukraina tayinlashi mumkin. DFC qarorlarni bloklash huquqini oladi. Ukraina fond boshqaruviga aralasha olmaydi.
