Dam olish kunlarida Rossiya va Ukraina vakillari davom etayotganiga uch yildan oshgan urushga chek qo‘yish uchun bir nechta bayonot berdi. Tomonlar 8 may kuni kechqurun AQSh prezidenti Donald Tramp Rossiya va Ukrainadan 30 kunga o‘t ochishni to‘xtatishni talab qilganidan so‘ng sa’y-harakatlarini faollashtirdi – aks holda AQSh va uning ittifoqchilari «qo‘shimcha sanksiyalar kiritardi».
O‘shanda Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Rossiya bilan «har qanday formatda» muzokaralar olib borishga tayyorligini aytgandi. Shu fonda Xitoy Tashqi ishlar vazirligi 9 may kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin Xitoy rahbari Si Jinpingga Rossiya oldindan hech qanday shart qo‘ymasdan tinchlik muzokaralarini boshlashga tayyorligini aytgani haqida xabar berdi (avvalroq Tramp Xitoydan urushni to‘xtatishda yordam so‘rashini aytgan edi).
10 may kuni Buyuk Britaniya bosh vaziri Kir Starmer, Fransiya prezidenti Emmanuel Makron va Germaniya kansleri Fridrix Mers Kiyevga kelganida yangi burilish yuz berdi. Ular Volodimir Zelenskiy bilan birgalikda Donald Trampga qo‘ng‘iroq qilishdi.
Telefon orqali 15 daqiqalik muloqotdan so‘ng Ukraina rasmiylari Kiyev va «barcha ittifoqchilar» 12 maydan boshlab kamida 30 kun davomida quruqlik, havo va dengizda o‘t ochishni to‘liq va so‘zsiz to‘xtatishga tayyorligini ma’lum qildi. Kreml bunga javoban Rossiya bu taklif haqida «o‘ylab ko‘rishi kerakligi»ni bildirdi. «Bu voqealarning yangi rivoji. Bizning o‘z pozitsiyamiz bor», – dedi Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov.
Rossiya pozitsiyasi 11 mayga o‘tar kechasi Vladimir Putinning videomurojaatida bayon etildi (u Moskva va Kiyev vaqti bilan tungi soat ikkida namoyish etildi).
«Biz Kiyev rasmiylariga 2022 yil oxirida ular to‘xtatgan muzokaralarni qayta boshlashni taklif qilamiz. Oldindan hech qanday shart qo‘ymasdan, to‘g‘ridan to‘g‘ri muzokaralarni qayta tiklashni. Ortga surmasdan keyingi payshanba, 15 may kuni Istanbulda boshlashni taklif qilamiz. Ular ilgari o‘tkazilgan joylarda va ular to‘xtatilgan joylarda», – dedi Putin. Shu bilan birga, Rossiya prezidenti Ukrainaning 30 kunlik sulh taklifiga izoh bermadi.
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Putinning nomini tilga olmagan holda, 11 may kuni shunday dedi: «Rossiyaliklar nihoyat urushni yakunlash haqida o‘ylayotgani yaxshi belgi… Rossiya ertadan, 12 may kunidan boshlab to‘liq, uzoq muddatga va ishonchli tarzda o‘t ochishni to‘xtatishini tasdiqlashini kutamiz va Ukraina uchrashishga tayyor».
Ukraina prezidenti ofisi rahbari Andrey Yermak esa avvaliga Rossiya 30 kunlik otashkesimga rozilik bildirishi lozimligi, shundan keyingina «qolgan ishlar»ni muhokama qilishni boshlash mumkinligini aytdi. RF TIV rasmiysi Mariya Zaxarova bunga javoban Rossiya hukumati talabiga ko‘ra, avval Istanbulda «birlamchi sabablar bo‘yicha muzokaralar» boshlanishi, keyin esa «yarashuv haqida ham gaplashish mumkin bo‘lishi»ni aytib chiqdi. Fransiya, Germaniya va Yevropaning boshqa mamlakatlari yetakchilari ham Rossiyadan o‘t ochishni so‘zsiz to‘xtatish qarorini kutayotganini aytishdi. Turkiya muzokaralar uchun maydon taqdim etishga tayyorligini bildirdi.
