Germaniya kansleri Fridrix Mers NATOning Haagadagi sammitida AQŞ prezidenti Donald Trampni Rossiyaga qarşi Amerika sanksiyalarini joriy etiş uçun yöl oçişga çaqirdi. «Men unga yana bir bor şoşilinç iltimosimizni bildirdim — Ukrainadagi vaziyatdan kelib çiqib — Amerika tomoni ham Rossiyaga qarşi yangi sanksiyalarga qöşilişi kerak. Bu mojaroning harbiy yeçimi yöq. Biz Moskvaga iqtisodiy bosimni kuçaytirişimiz kerak», — dedi Mers 25 iyun, çorşanba kuni Haagada.
Germaniya kanslerining sözlariga köra, Yevropa Ittifoqi 26 iyun kuni nihoyat Rossiyaga qarşi 18-sanksiya paketini ma’qullaydi, biroq bu yetarli emas. Uning ta’kidlaşiça, AQŞning faol iştiroki zarur, çunki u Rossiya nefti va gazini sotib oluvçi Xitoy va Hindiston kabi davlatlarga nisbatan sanksiyalar qöllaşi mumkin. «Menda Tramp nima qila olişi haqida jiddiy öylayotgandek taassurot qoldirdi», dedi Mers. Uning fikriça, AQŞ prezidenti Erondagi vaziyatdan kelib çiqib, savdo-siyosiy sohada «bu lahzadan foydalanişi» kerak.
Mers NATO sammiti Ukrainaga yordam bermadi, degan fikrni rad etdi. U Ukrainaning alyansga a’zo bölişi masalasi kun tartibida umuman yöqligini aytib, Ukrainaga NATO davlatlari va boşqa davlatlar tomonidan berilgan yordam va’dalari ahamiyatli ekanini ta’kidladi.
Fridrix Mers Rossiyani NATO davlatlariga hujum qilmaslik haqida ogohlantirdi. «Heç kim NATOga hujum qilişga jur’at qilmasa yaxşi bölardi – heç qaçon», dedi u Haagada jurnalistlarga. Uning sözlariga köra, u bu fikrni sammit davomida ittifoqdoşlariga ham bildirgan. Mersning sözlariga köra, Rossiya butun NATOga hujum qiliş uçun yetarliça kuçga ega emas, «lekin u bir kun kelib mudofaa salohiyatimizni sinab körişga harakat qiladimi, yöqmi, buni bilmaymiz».
Avvalroq kansler NATOning Haagadagi sammitini «tarixiy» deb atagan edi. Diplomatik manbalarga köra, Mers öz ittifoqdoşlariga Rossiya Şimoliy Atlantika alyansi kuçini doimo sinovdan ötkazayotganini aytgan.
Sammitning mudofaa xarajatlarini YaIMning beş foizigaça oşiriş töğrisidagi qarorini şarhlar ekan, Mers Germaniya bu fonda yetakçilik rolini öz zimmasiga olganini ta’kidladi. «Uşbu qaror bilan biz ham ma’lum bir yetakçi rolini öz zimmamizga oldik, unga boşqalar ham ergaşdi», deb tuşuntirdi u.
Kansler Germaniya xarajatlarini oşiriş uçun davlat qarzi böyiça konstitutsiyaviy çeklovni («qarz tormozi») töxtatiş zarurligini ta’kidladi. NATOga ikkinçi eng katta hissa qöşuvçi Germaniyaning bu qarori bölmaganida, «bugungi vaziyat boşqaça körinişga ega bölar edi», deb ta’kidladi u. «Bu deyarli nizo bilan va ehtimol, butun NATOning jiddiy zaiflaşuvi bilan yakunlangan bölardi. Bu alyans tarixida qoladigan muhim kundir», deb xulosa qildi Fridrix Mers.
