AQSh va Rossiya prezidentlari o‘rtasida olti marta telefon orqali muloqot o‘tkazilgan bo‘lsa-da, Ukraina bo‘yicha aniq natijaga erishilmagani global siyosatda savollar uyg‘otmoqda. Bu holat Donald Trampning vositachilik roliga, G‘arbning izolyatsiya siyosatiga va AQShning harbiy-iqtisodiy salohiyatiga oid muhim muammolarni yuzaga chiqarmoqda. «Geosiyosat»da ekspertlar ikki yetakchi atrofidagi suhbat va Ukrainaga yordam masalasi yuzasidan o‘z fikrlarini bildirdi.
— Nega AQSh va Rossiya prezidentlari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan 6 martalik telefon suhbatidan keyin ham Ukraina bo‘yicha «hech qanday muvaffaqiyat» kuzatilmadi?
— Jahongir Akramov: Qaysidir ma’noda Donald Tramp Putinni diplomatik izolyatsiyadan olib chiqdi. U G‘arb diplomatiyasining 2022 yildan beri amalga oshirib kelingan yakkalash siyosatini nolga tenglashtirdi. Shuningdek, tomonlar olti marta suhbatlashib ham natijaga erisha olmagan ekan, keyingi eskalatsiyaga tayyormi degan savolni yuzaga keltiradi.
Aynan ehtimoliy yettinchi suhbat natija berishi uchun Donald Tramp iqtisodiy yoki harbiy-siyosiy eskalatsiyaga yo‘l qo‘yib, sanksiyalar, turli vositalar bilan Rossiyani majbur qilish yo‘liga o‘ta olishi kerak. Hozirgi holatda Trampning Zelenskiy va Putinga nisbatan munosabatlari ikki xilligi uning real vositachi roliga ham putur yetkazyapti. Ya’ni Ukrainaga qurol yetkazishni to‘xtatish va Rossiyaga nisbatan hech qanday amaliy bosim yo‘qligi buning isboti.
Ikkinchidan, hozirgi Rossiya rahbariyati Tramp eskalatsiyaning keyingi bosqichiga tayyor emasligi, Bayden davridagi kabi qarorlar qabul qilolmasligini anglab turibdi. Bir yil avval Ukraina Yevropa Ittifoqiga ham qo‘shilishiga qarshi emasmiz, degan bayonotlar bildirgan Rossiya hozirgi vaqtda kerak bo‘lsa, neytral, umuman hech qanday ittifoqqa qo‘shilmaslik talablarini ham ko‘tarish ehtimoli yuqori bo‘lib turibdi.
Buning ustiga Pentagonning Ukrainaga Patriot tizimlari uchun raketalarni yetkazib berishni to‘xtatib turish to‘g‘risidagi qarori – Rossiyaning yozgi katta yurishiga motivatsiya beradi. Bu holat AQShning Yevrosiyodagi strategik imkoniyatlariga katta zarba bo‘ladi, deyish mumkin. Chunki hozirgi vaziyat – 1945 yildan beri AQSh tomonidan taklif qilingan xavfsizlik arxitekturasini juda katta so‘roq ostiga solib qo‘yyapti. G‘arb davlatlari Trampning barcha talablarini deyarli bajaryapti, masalan, NATOni moliyalashtirish masalasida YaIMning 5 foizigacha oshirishga rozi.
— Hamza Boltayev:
