Qizil dengizda faollaşgan husiylar, qöşnisiga boj joriy qilgan Tramp va şimol bilan munosabatlarni tiklamoqçi bölgan Koreya – kun dayjesti
|19:23 / 11.07.20256 002
Ötgan kun davomida jahonda röy bergan eng asosiy voqea va yangiliklar şarhi bilan kundalik xabarnomada taniştiramiz.
Isroil Ğazoda tibbiy markaz yaqiniga aviazarba berdi
Isroilning Ğazo sektoridagi tibbiy markaz yaqiniga uyuştirgan aviazarbasi natijasida 16 kişi, jumladan 10 nafar bolalar halok böldi. Bu haqda Ğazo soğliqni saqlaş rasmiylariga tayanib, Reuters naşri xabar bermoqda.
Ğazo sektorining markaziy qismidagi Deyr al-Balah şahrida röy bergan hujumdan olingan tasdiqlangan videolarda ayollar va bolalarning qon içida yotgani, çang-tözon va qiçqiriqlar fonida körinadi.
«U heç narsa qilmagan, begunoh edi, qasam içaman. Orzusi uruş tugaşi va bugun şu e’lon qilinib, maktabga qaytiş edi», — dedi portlaşda halok bölgan qizining yonida ötirgan ayol.
Isroil armiyasi bayonotida aytilişiça, zarba HAMAS a’zosiga qaratilgan bölgan. Endi esa hodisa yuzasidan tekşiruv olib borilmoqda, çunki tasodifiy jabrlanganlar haqida xabarlar mavjud.
AQŞda joylaşgan Project Hope insonparvarlik taşkiloti hujum ularning «Altayara» nomli klinikasi yonida sodir bölganini bildirdi. «Dahşat va yurakni ezuvçi alamni söz bilan ifodalab bölmaydi», — deyiladi taşkilot bayonotida.
Uşbu hujum Isroil va XAMAS vakillarining Qatarda ötkazilayotgan 60 kunlik öt oçişni töxtatiş va garovdagilarni ozod qilişga oid kelişuv böyiça muzokaralari çoğida yuz berdi. Muzokaralar doimiy sulhga erişiş umidida olib borilmoqda.
Isroilning yuqori martabali rasmiysi çorşanba kuni bergan bayonotida bitimga erişiş ehtimoli bir yoki ikki hafta içida bölişi mumkinligini aytdi. AQŞ esa sulhga juda yaqin qolganini ta’kidlamoqda.
Joriy yil mart oyida avvalgi sulhdan keyin Isroil armiyasi harbiy kampaniyani qayta boşladi, natijada har kuni önlab falastinliklar halok bölmoqda. Minglab yaralanganlar esa Ğazoning oz sonli, busiz ham yonilği tanqis bölgan şifoxonalariga katta bosim ötkazmoqda.
Isroil armiyasi vakili çorşanba va payşanba kunlari şifoxonalar va boşqa gumanitar muassasalar uçun möljallangan yonilği Ğazoga kiritilganini bildirdi. Biroq BMT vakili Stefan Dyujarik bu hajmda yonilği yetarli emasligini, hayotiy muhim xizmatlar uçun ança köproq yoqilği kerakligini ta’kidladi.
Mavzuga oid
11 min
Tramp Kanadaga ham 35 foizlik boj stavkalarini joriy qildi
AQŞ prezidenti Donald Tramp kelasi oy Kanadadan olib kiriladigan mahsulotlarga 35 foizlik boj joriy etilişini e’lon qildi. Tramp payşanba kuni özining ijtimoiy tarmoğida e’lon qilgan maktubda Kanada boş vaziri Mark Karniga bu yangi stavka 1 avgustdan kuçga kirişini va agar Kanada qarşi çoralar körsa, boj miqdori yanada oşirilişini ma’lum qildi.
Bu duşanbadan beri Tramp tomonidan dunyo böylab 20 dan ortiq mamlakatlarga yuborilgan şunday maktublardan biridir. Payşanba kuni e’lon qilingan maktub, Tramp va Karni örtasida iliqlaşayotgan munosabatlarga qaramay, e’lon qilindi.
Kanada rahbari 6 may kuni Oq uyga taşrif buyurgan va Tramp bilan Oval ofisda iliq uçraşuv ötkazgan edi. Ular ötgan oy Kanadada bölib ötgan «Katta yettilik» sammitida yana uçraşgan va öşa yerda liderlar Trampni oğir boj siyosatidan voz keçişga undaşgan.
NBC News naşriga bergan intervyusida Tramp «boşqa savdo hamkorlari, hali maktub olmagan bölsa-da, tez orada umumiy boj çoralariga duç kelişi»ni aytdi.
«Hamma ham maktub olişi şart emas. Buni siz ham bilasiz. Biz şunçaki boj stavkalarini örnatyapmiz. Qolgan barça mamlakatlar ham tölaydi — bu 20 foizmi yoki 15 foizmi, endi şuni aniqlaştiramiz», — deya Trampning sözlarini keltirmoqda naşr.
Husiylar faollaşdi: Qizil dengizda ikki kema çöktirildi
Yamandagi Husiylar şu hafta Qizil dengizda ikki kemani çöktirganidan söng, Isroilning Ben-Gurion aeroportiga qarata raketa hujumi uyuştirişga urindi. Al-Jazeera naşrining yozişiça, bu harakatlar guruhning Ğazodagi uruşni tugatiş maqsadida Isroilga bosimni kuçaytiriş va falastinliklarga nisbatan birdamligini namoyiş etiş siyosatining bir qismi sifatida baholanmoqda. Isroil armiyasi esa bu zarba öz kuçlari tomonidan töxtatilganini bildirdi.
Kuni keça esa husiylar Liberiya bayroği ostida suzgan, yunonlar boşqaruvidagi Eternity C nomli kemaga hujum uyuştirdi. Ma’lumotlarga köra, Eternity C bortida jami 25 kişi bölgan. Kema seşanba kuni çökib ketganidan söng, 10 nafar ekipaj a’zosi dengizdan tirik çiqarilgan, 11 nafari esa bedarak yöqolgan. Ulardan 6 nafari husiylar tomonidan asirga olingani taxmin qilinmoqda.
Eternity C kemasiga uyuştirilgan hujumdan bir kun oldin, husiylar Magic Seas kemasiga zarba berib, uni ham çöktirgan edi. Bu kemadagi barça ekipaj a’zolari qutqarilgan.
Payşanba kungi çiqişida husiylar yetakçisi Abdulmalik al-Husiy, heç bir kompaniyaga Isroil bilan boğliq yuklarni Qizil dengiz, Adan qöltiqlari va Arab dengizi orqali taşişga ruxsat berilmasligini yana bir bor tasdiqladi:
«Bu qaror heç qaçon bekor qilinmagan. Bu kuçda bölgan va qonuniy qarordir. Bu hafta ayrim kompaniyalar bu qarorni buzganliklari aniqlandi», dedi u.
Husiylarning sönggi harakatlari natijasida yuk taşuvçi kemalar uçun suğurta qiymati deyarli ikki baravarga oşdi.
Rubio va Lavrov uçraşuvi
AQŞ Davlat kotibi Marko Rubio va Rossiya taşqi işlar vaziri Sergey Lavrov 10 iyul kuni Malayziya poytaxti Kuala-Lumpurda, Janubi-Şarqiy Osiyo davlatlari assotsiatsiyasi sammiti doirasida özaro uçraşuv ötkazdi. Ular sammitga mehmon sifatida taşrif buyurgan edi.
Uçraşuv taxminan 50 daqiqa davom etdi. Uning yakunlari böyiça Rossiya TIV qisqa rasmiy press-reliz çiqardi, unda aytilişiça, tomonlar «Ukraina atrofidagi kelişuv, Eron va Suriya atrofidagi vaziyat, şuningdek, bir qator boşqa xalqaro masalalar»ni muhokama qilgan. Lavrov va Rubio Rossiya va AQŞ örtasida töğridan töğri aviaqatnovlarni qayta tiklaş mavzusiga ham töxtalgan.
Rubio, öz navbatida, ön daqiqalik matbuot anjumani ötkazib, unda AQŞ Rossiyaning Ukraina bilan uruşini tugatiş böyiça muzokaralarda oldinga siljiş yöqligidan juda norozi ekani va Donald Tramp ilgari oçiqçasiga bildirgan bu pozitsiyasini Lavrovga yetkazganini ma’lum qildi. AQŞ davlat kotibining sözlariga köra, aynan Rossiya-Ukraina uruşi suhbatning asosiy mavzusi bölgan.
Rubio muloqot «oçiq ruhda» ötganini aytdi, şu bilan birga Oq uy Rossiya tomonidan «moslaşuvçanlik» yöqligidan hafsalasi pir bölganini ta’kidladi. Şuningdek, Rubio Rossiya Ukrainaga nisbatan «yangi va boşqaça yondaşuv» taklif qilganini aytdi.
«Biz bu qanday körinişda bölişi mumkinligi haqidagi ba’zi ğoyalarni muhokama qildik. Men buni tinçlikni kafolatlaydigan narsa sifatida tavsiflamayman, ammo bu ğoyalarni prezidentga yetkazaman va umid qilamanki, buning asosida nimadir qurişimiz mumkin», – dedi AQŞ davlat kotibi. Uning sözlariga köra, Oq uy Rossiya rahbariyati bilan kelişmovçiliklarni yaşirmaydi, ammo Vaşington va Moskva «bir-birini e’tiborsiz ham qoldira olmaydi».
Janubiy Koreya Şimol bilan munosabatlarni tiklamoqçi
Yonhap agentligi xabariga köra, Janubiy Koreya prezidenti Li Çjye Myon prezident lavozimini egallaganidan söng ilk bor Milliy xavfsizlik kengaşi yiğilişiga raislik qilib, Şimoliy Koreya bilan buzilgan aloqalarni tiklaşga çaqirdi:
«Ikki Koreya örtasidagi tinçlik — bu milliy xavfsizligimizni ta’minlaşning eng real va amaliy yölidir,» degan u.
Prezidentning fikriça, bunday muloqot milliy xavfsizlikka tahdidlarning oldini olişga xizmat qiladi. U, şuningdek, şimol bilan «barqaror va uzoq muddatli munosabatlar» zarurligini ta’kidladi.
Ayni vaqtda esa Janubiy Koreya sobiq prezidenti Yun Sok Yol hibsga olindi. Sud maxsus prokuraturaning sobiq prezidentni hibsga oliş borasidagi sörovini qanoatlantirdi. Maxsus prokuror beşta muhim ayblov böyiça order berilişiga erişgan.
Sudya öz qarorini sobiq prezident işga oid dalillarni yöq qilişi mumkinligi bilan izohladi. Yun Sok Yol Seuldagi qamoqxonaga joylaştirilgan bölib, u sudning navbatdagi qarorini kutadi.
Koreyada prezidentlar bilan boğliq bu «an’ana» ötgan asrning oxirgi yillaridan beri bor: Şu kunga qadar kamida Koreyaning 6 nafar sobiq prezidentiga ayblovlar e’lon qilingan va hibsga olingan.
Fransiya va Britaniya yadroviy tiyib turiş töğrisida bitimni imzoladi
Buyuk Britaniya boş vaziri Kir Starmer va Fransiya prezidenti Emmanuel Makron har ikki mamlakatning yadroviy tiyib turiş vositalari mustaqil ekani, ammo bir-biri bilan muvofiqlaştirilişi mumkinligi töğrisidagi farmonni imzoladi.
«Bugun ertalab biz birinçi marta yadroviy tiyib turiş böyiça mustaqil kuçlarimizni muvofiqlaştiruvçi deklaratsiyani imzoladik», — dedi Britaniya boş vaziri. Hujjatga köra, Yevropa Ittifoqi uçun favqulodda tahdid yuzaga kelsa, London va Parij birgalikda yadro qurolini qöllaydi.
Kiyevda Ukraina xavfsizlik xizmati polkovnigi otib ketildi
Kiyev şahrining Goloseyevskiy rayonida UXX xodimi öldirilişi fakti böyiça jinoiy iş qözğatildi. Maxsus xizmatdagi manbaning tasdiqlaşiça, otib ketilgan şaxs – polkovnik Ivan Voroniç.
Ukraina xavfsizlik xizmati ofitserning şaxsiga aniqlik kiritmagan, biroq qator manbalarda u polkovnik bölişi mumkinligi aytilgan.
Mahalliy pabliklarda kuzatuv kameralaridan olingan va qotillik aks etgan video paydo böldi. Ukrainalik harbiy va razvedkaçi, avvalroq UXXda işlagan Roman Çervinskiy öz hamkasbi öldirilgani haqida yozgan.
Uning sözlariga köra, Voroniç UXXda «hozirda rossiyaliklar uçun köp muammo tuğdirayotgan» yönalişga asos solganlardan biri bölgan.
Çervinskiy u ertalab soat 8 da uydan çiqayotganda «yaqin masofadan otilgan beşta öq uziş» bilan öldirilganini qayd etgan. Hozirda politsiyaçilar Kiyevdagi otişma tafsilotlarini örganmoqda.
