Rossiyaning TASS davlat axborot agentligi Qorabog‘ning ma’muriy markazini Stepanakert deb atashi ortidan Ozarboyjondagi Minval nashri o‘z materiallarida Rossiyadagi joy nomlarini o‘zgartira boshladi. Shahar SSSR davrida hamda tan olinmagan Tog‘li Qorabog‘ tarkibida bo‘lganida shunday atalgan. Hozirda esa uning nomi Xonkandi hisoblanadi.
Shaharning tarixiy nomi Xonkandi bo‘lib, bu joydagi aholi yashash manzili kamida XVIII asrdan buyon shunday nomlab kelingan. 1923 yilda endigina tashkil etilgan Ozarboyjon SSR hukumati shaharni armanistonlik inqilobchi, Boku kommunasi rahbari Stepan Shaumyan sharafiga Stepanakert deb qayta nomlagan. 1991 yilda SSSR tarkibidan chiqqanini e’lon qilgan Ozarboyjon hukumati Xonkandiga asl nomini qaytaradi. Ammo o‘sha vaqtda bu qaror faqat rasmiy edi: shahar amalda 2023 yilga qadar tan olinmagan Tog‘li Qorabog‘ respublikasi tarkibida qoldi va armanlar Stepanakert nomidan foydalanishda davom etishdi.
TASS agentligi 31 iyul kuni shaharda Ivan Ayvazovskiyning haykali buzib tashlanishi haqida xabar berdi. Ayvazovskiyning millati arman bo‘lib, tug‘ilgandagi ismi-sharifi Ovannes Ayvazyan bo‘lgan. Unga haykal 2021 yil dekabrida, hudud tan olinmagan Tog‘liq Qorabog‘ respublikasi tomonidan nazorat qilingan davrda qo‘yilgan hamda uning ochilishida o‘shanda regionda harakatlangan rossiyalik tinchlikparvar kuchlar qatnashgan. TASS xabarida shahar Stepanakert deb atalgan.
O‘sha kuni kechqurun Ozarboyjon TIV TASS agentligidan uzr so‘rashni talab qilib, davlat agentligi tomonidan Stepanakert nomidan foydalanish «Ozarboyjonning hududiy yaxlitligini hurmat qilmaslik va haqorat sifatida hisoblanishini»ni ta’kidladi.
Ozarboyjon Tashqi ishlar vazirligi agar «sobiq ayirmachi qo‘g‘irchoq rejim tomonidan qabul qilingan nomlar» ishlatilsa, Boku «Rossiyadagi turli toponimlarni ularning tarixiy nomlari bilan atash» huquqini o‘zida saqlab qolishi bilan tahdid qildi.
Ko‘p o‘tmay, Ozarboyjonning Minval nashri Rossiyaga oid bir necha xabarlar e’lon qildi, ularda Kaliningrad – Kenigsberg, Orenburg – Orinbor, Volga – Itil deb tilga olingan.
Davlat dumasining MDH ishlari bo‘yicha o‘rinbosari Konstantin Zatulin bunga javoban Ozarboyjon Qorabog‘ ustidan nazoratni qaytarib olgach, «Rossiya bilan hisoblashmaslikka qaror qilgani»ni aytdi. Deputat fikricha, Boku ongli ravishda Moskva bilan munosabatlarni keskinlashtirmoqda. Zatulin Ozarboyjondagilarning o‘zi ham ilgari shaharni Stepanakert deb ataganini eslatgan.
«Shuni unutmaslik kerakki, Ozarboyjon hech qachon Rossiyaning mintaqadagi ittifoqchisi bo‘lmagan, uning xatti-harakatlari ambitsiyalar va ahmoqlik aralashmasidir», dedi Zatulin va Boku «Rossiyadan uzr so‘rashini kutmasligi kerakligi»ni ta’kidladi.
