Bu bayonot 15 avgust kuni AQShda Vladimir Putin bilan uchrashib, Ukrainadagi urushni yakunlash istiqbollarini muhokama qilishni rejalashtirayotgan AQSh prezidenti Donald Trampga javob sifatida yangradi. Bir kun oldin Tramp buning uchun Moskva va Kiyev «hududlar almashinuvi»ni amalga oshirishi kerakligini aytgandi.
Yevropa davlatlari yetakchilari va Yevrokomissiya rahbari 15 avgust kuni Alyaskada bo‘lib o‘tadigan AQSh va Rossiya prezidentlari uchrashuvi arafasida Ukrainaning Yevropadagi ittifoqchilarining umumiy pozitsiyasini e’lon qilib, qo‘shma bayonot berdi.
Kommyunike shanba kuni kechqurun, Donald Tramp Ukraina bilan urushni tugatish istiqbollarini muhokama qilish uchun Vladimir Putin bilan uchrashuv joyi va sanasini e’lon qilganidan bir kun o‘tib e’lon qilindi. Trampning versiyasiga ko‘ra, sulh tuzilishi uchun, xususan, Moskva va Kiyev o‘rtasida «hududlar almashinuvi» talab etiladi.
Tramp o‘shanda nimani nazarda tutayotganiga aniqlik kiritmagan, biroq Wall Street Journal nashrining Trampning maxsus vakili Stiv Uitkoffning 6 avgust kuni Moskvada Putin bilan muzokaralari natijalaridan xabardor bo‘lgan manbalari jurnalistlarga Putin go‘yoki Ukraina Donetsk va Luhansk oblastlaridan voz kechishi evaziga sulh tuzishga tayyorligini aytishgan.
Shanba kuni ittifoqchilar bir-birlari va Kiyev bilan umumiy pozitsiyani muhokama qilishdi. Zelenskiy Yevropa davlatlari rahbarlari bilan bir necha bor telefon orqali muloqot qilganini ma’lum qildi. Ukraina prezidenti devoni rahbari Andrey Yermak va Milliy xavfsizlik va mudofaa kengashi kotibi Rustem Umerov Buyuk Britaniyaga uchib bordi, u yerda tashqi ishlar vaziri Devid Lemmining shahar tashqarisidagi qarorgohida AQSh vitse-prezidenti Jyey Di Vens hamda Yevropa davlatlari rahbarlarining milliy xavfsizlik bo‘yicha maslahatchilari bilan uchrashuv o‘tkazildi.
Yevropadagilar prezident Trampning Rossiyaning Ukrainadagi agressiv urushini to‘xtatish va adolatli tinchlikka erishish borasidagi sa’y-harakatlarini olqishlaydi, deyiladi Fransiya, Finlandiya, Germaniya, Buyuk Britaniya, Italiya va Polsha yetakchilari hamda Yevrokomissiya rahbarining qo‘shma bayonotida.
«Biz bu ishni diplomatik sa’y-harakatlar bilan qo‘llab-quvvatlashga, shuningdek, Ukrainaga, jumladan, „Ko‘ngillilar koalitsiyasi“ orqali muhim harbiy va moliyaviy yordamimizni davom ettirishga tayyormiz», – deyiladi bayonotda.
Ammo «muhim muzokaralar faqat o‘t ochishni to‘xtatish yoki harbiy harakatlarni qisqartirish sharoitida o‘tkazilishi mumkin», «tinchlik sari yo‘l Ukrainaning ishtirokisiz belgilanmaydi», «xalqaro miqyosda tan olingan chegaralarni kuch bilan o‘zgartirish mumkin emas», deya ilgari e’lon qilingan pozitsiyani bir necha bor takrorlagan kommyunike mualliflari.
