Har bir ota-ona farzandining aqlli, öziga işongan va mustaqil ulğayişini istaydi. Mustaqillik bola hayotidagi eng muhim qadamlardan biri bölib, uning kelajakda qanday şaxsga aylanişiga bevosita ta’sir qiladi. Öz fikrini ayta oladigan, qaror qabul qilişga odatlangan bola nafaqat oilada, balki maktab va jamiyatda ham öz örnini topişda qiynalmaydi. Aksinça, hamma narsani ota-onasiga boğlab ösgan farzand mustaqil hayotga kirişişda köproq qiyinçiliklarga duç keladi. Şuning uçun ham mustaqillikni erta şakllantiriş, kiçik tanlovlardan boşlab asta-sekin mas’uliyatli qarorlarga yönaltiriş tarbiyaning ajralmas qismi sanaladi.
Odatda uç yoşdan boşlab bola atrof-muhitni özi örganişga qiziqib boşlaydi. Masalan, qaysi kiyimni kiyiş yoki qanday öyinçoqni tanlaş haqida qaror qabul qiliş unga qiziq tuyuladi. Ilmiy izlanişlar şuni tasdiqlaydiki, kiçik tanlov imkoniyati berilgan bolalar öz qarorlarining oqibatini tuşunişni tezroq örganadi. Bu esa kelajakda mas’uliyat hissini kuçaytiradi. Montessori pedagogikasi ham şu tamoyilni qöllab-quvvatlaydi: bola kattalar hayotiga asta-sekin, kiçik qadamlar orqali jalb etilişi lozim.
Bolaning xato qilişga ruxsat berilişi ham mustaqil bölişning bir qismi hisoblanadi. Masalan, tugmani notöğri taqib qöygan bola keyingi safar töğrisini topişga urinadi. Psixologlar bu jarayonni tabiiy örganiş usuli sifatida körişadi. Haddan taşqari nazorat va hamma narsani ota-onalarning özi bajarib qöyişi esa bolaning öziga işonçini pasaytiradi. Ortiqça nazorat qilingan bola mustaqil emas, balki öz kuçiga şubha qiladigan şaxsga aylanadi.
Boşlanğiç maktab davriga kelganda esa mustaqillik masalasi yanada murakkablaşadi. Bola endi nafaqat oilada, balki sinfdoşlar va döstlar orasida ham öz örnini topişga harakat qiladi. Şu paytda unga kiçik mas’uliyatli topşiriqlar beriş foydali böladi. Masalan, uy hayvoniga qaraş yoki kitob öqib, qisqaça gapirib beriş bolaning özini oilada muhim his etişiga yordam beradi. Ota-onalar köpinça bolani taşqi dunyodan himoya qiliş istagida uni ijtimoiy vaziyatlarga qöşmaydi. Aslida esa oddiy topşiriqlar bolaga muloqot qilişni, mustaqil qaror qabul qilişni örgatadi. Bola dökondan non sotib oliş, qöşniga yordam beriş kabi kiçik yumuşlarni qilişi mumkin. Bu tajribalar bolaning öziga işonçini oşiradi, jamiyatda öz örnini topişga yordam beradi.
