Nodir tuproq elementlari (RTE) 17 ta metallar guruhi, şu jumladan 15 ta lantanidlar, şuningdek, skandiy va itriydan iborat. Garçi ularni noyob deb atab bölmasa-da, sayyora böylab juda notekis taqsimlangan va bu ularni strategik jihatdan qimmatbaho qiladi.
Xitoy — 44 million tonna. Xitoy nodir tuproq metallari böyiça sözsiz yetakçi bölib, jahon zaxiralarining deyarli yarmiga egalik qiladi, işlab çiqariş va qayta işlaşning asosiy qismini nazorat etadi. Uşbu resurslarni strategik boşqariş mamlakatga global ta’minot zanjirida asosiy örinni egallaş imkonini berdi.
Braziliya dunyodagi ikkinçi eng katta nodir tuproq zaxiralariga ega - taxminan 21 million tonna. Uşbu ta’sirçan salohiyatga qaramay, işlab çiqariş çeklanganligiça qolmoqda. Mamlakat kelgusi yillarda işlab çiqarişni köpaytiriş va bozordagi mavqeini mustahkamlaş maqsadida geologik qidiruv va infratuzilmani faol rivojlantirmoqda.
Hindiston taxminan 6,9 million tonnaga ega. Hindiston işlab çiqariş hajmini bosqiçma-bosqiç oşirmoqda va hukumat milliy nodir tuproq sanoatini mustahkamlaş uçun qayta işlaş quvvati va logistikaga sarmoya kiritmoqda.
Avstraliya taxminan 5,7 million tonna zaxiralari bilan dunyoda törtinçi örinda turadi. Mamlakatda işlab çiqarişni kengaytirişga qaratilgan bir qança yirik kon loyihalari amalga oşirilmoqda. Barqaror iqtisodiyot, qulay investitsiya muhiti va boy minerallar bazasi Avstraliyani global nodir tuproq metallari sanoatining asosiy öyinçisiga aylantiradi.
Rossiyada taxminan 3,8 million tonna nodir tuproq metallari mavjud. Mamlakat jahon bozorida öz iştirokini mustahkamlaşga intilib, qidiruv va qazib olişni faol rivojlantirmoqda.
Vetnamda taxminan 3,5 million tonna nodir yer elementlari mavjud. Asosiy konlar Xitoy bilan şimoli-ğarbiy çegarada va şarqiy qirğoqda joylaşgan. Vetnam importga qaramligini kamaytiriş va eksport salohiyatini oşiriş maqsadida konçilikni faol rivojlantirmoqda.
Qöşma Ştatlar taxminan 1,9 million tonna bilan yettinçi yirik zaxiraga ega. Asosiy kon - 1950-yillardan beri faoliyat körsatayotgan Kaliforniyadagi Mauntin-Pass. Şunga qaramay, Qöşma Ştatlar importga, birinçi navbatda, Xitoydan, ayniqsa rudani tayyor mahsulotga qayta işlaş jarayonida katta darajada boğliq bölib qolmoqda.
Daniya (ayniqsa Grenlandiya hududida) 1,5 million tonnaga yaqin noyob yer elementlariga ega, bu esa uni sakkizinçi yirik öyinçiga aylantiradi. Hozirgi vaqtda qazib oliş çeklangan bölsa-da, bu muhim zaxiralar orolning kelajakdagi sanoat rivojlanişi uçun muhim istiqbollarni taqdim etadi.
