AQSh mudofaa vaziri Pit Hegset Lotin Amerikasi narkokartellariga qarshi «Janubiy nayza» operatsiyasi boshlanganini e’lon qildi. U hech qanday tafsilotlarni oshkor qilmadi. Ammo shunisi aniqki, operatsiyaning asosiy maqsadi katta ehtimol bilan Venesuela bo‘ladi: AQSh prezident Nikolas Maduroni taxtdan ag‘darmoqchi.
Oktyabr oyidayoq AQSh Venesuelaga nisbatan siyosatni keskin kuchaytirganida Maduro Rossiyadan yordam so‘ragandi. Noyabr oyi boshida u o‘zining haftalik teleshousida Venesuela Rossiya bilan har qachongidan ham ko‘proq birdamligiga ishontirdi.
Biroq Moskvaning Venesuela atrofida kuchayib borayotgan inqirozga reaksiyasi – xotirjam va hatto sovuq, deb yozadi The Atlantic. Eskalatsiya boshlanganidan keyingi so‘nggi bir necha oy ichida Rossiya prezidenti ham, Rossiyaning yuqori martabali amaldorlaridan birortasi ham AQSh bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri to‘qnashuv yuz bergan taqdirda Rossiya Venesuelaga yordamga kelishga tayyorligini oshkora bildirmadi.
11 noyabr kuni tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov Rossiyadagi nashrlar bilan muloqotda Venesuela harbiy yordam so‘rab murojaat qilmagani va ikki tomonlama kelishuvlar doirasida Moskva Venesuelani tashqi tajovuzdan himoya qilishga majbur emasligini ma’lum qildi.
Aftidan, Maduro Rossiyaning boshqa ittifoqchilari – Armaniston, Suriya va Eron o‘z vaqtida duch kelgan muammoga duch kelmoqda. The Atlantic bu davlatlarning barchasi so‘nggi vaqtlarda Rossiyadan harbiy yordam so‘ragani, ammo Moskva Ukraina bilan urushda bandligi tufayli bunday yordam ko‘rsata olmaganini eslagan: armiya holdan toygan, resurslar cheklangan va eng muhimi, «Ukraina yo‘nalishi» shunday ustuvor yo‘nalishki, Rossiya buning uchun hamma narsadan voz kechishga tayyor.
Armaniston 2023 yilda Ozarboyjondan mag‘lubiyatga uchradi va Qorabog‘ni boy berdi – garchi u Rossiyaning Kollektiv xavfsizlik shartnomasi bo‘yicha rasmiy majburiyatlari doirasida qo‘llab-quvvatlashni so‘ragan bo‘lsa ham. Suriyada 2024 yilda prezident Bashar Asad taxtdan ag‘darildi – u Suriya fuqarolar urushi paytida Rossiya tomonidan faol yordam ko‘rsatilgan ko‘p yillik ittifoqchi edi. Moskva faqat Asadni mamlakatdan olib chiqishda yordam bera oldi. Eron 2025 yil yozida Isroil va AQSh aviatsiyasi zarbalariga uchradi, Rossiya esa uni hech qanday tarzda qo‘llab-quvvatlamadi.
Venesuela 2006 yildan beri Rossiyadan qurol sotib oladi. O‘sha paytdagi prezident Ugo Chaves bu qurollarni Amerika tahdidi qarshisida Venesuela suvereniteti kafolati deb atagan.
Venesueladagi Rossiya ta’siri boshqa shakllarda ham namoyon bo‘ldi – Karakas ko‘chalaridagi Rossiya va Venesuela bayroqlari birgalikda aks etgan graffitidan tortib, Petróleos de Venesuela milliy neft kompaniyasining «Rosneft» bilan yaqindan hamkorlik qilishigacha.
