Kişi boşiga töğri keladigan real YaIM (yalpi içki mahsulot) ösayotgani mamlakatlar iqtisodiy işlab çiqariş hajmini har bir inson hissasida qanday sur’atda köpaytirganini körsatadi. Bu farovonlik ösişining uzoq muddatli eng işonçli körsatkiçlaridan biri.

Yangi infografika Xalqaro valyuta jamğarmasi ma’lumotlariga tayangan holda dunyodagi eng yirik 50 iqtisodiyotni 2000 yildan beri kişi boşiga real YaIM ösişi böyiça reytingda soliştiradi va qayerda turmuş darajasi yaxşilanganini körsatadi. Hisob-kitoblarda inflatsiya ta’sirini yöqqa çiqaradigan doimiy narxlar va turmuş xarajatidagi farqlarni yumşatişga imkon beradigan xarid qobiliyati pariteti (XQP) böyiça xalqaro dollar qöllanadi. Bu uslublar yiğindisi valuta tebranişlari yoki narxlar darajasidagi farqlar bilan buzilmagan, farovonlikdagi haqiqiy özgarişlarni aks ettiradi.

Röyxat boşida Osiyo mintaqasi ustun: kişi boşiga real YaIM eng tez ösgan beşta iqtisodiyotning barçasi şu yerda joylaşgan va Osiyo birinçi yigirmatalikda 14 ta örinni egallaydi.

Xitoyning ösişi ayniqsa ajralib turadi: kişi boşiga real YaIM 2025 yilga kelib 25 035 AQŞ dollariga yetdi, 2000 yildagi taxminan 4 050 dollardan 518 foizga oşdi. Vetnam (266 foiz) va Bangladeş (208 foiz) ham raqobatbardoş sanoat işlab çiqarişining rivojlanişi va jahon savdo tarmoqlariga çuqurroq integratsiya tufayli juda ta’sirli natijalar körsatdi. Hindistondagi 235 foizlik ösiş esa iqtisodiy liberallaşuv, demografik salohiyat va xizmatlar sektori kengayişining ta’sirini aks ettiradi.

Osiyodagi bu törtta iqtisodiyot birgalikda 2000 yildan beri jahon ösiş va savdo dinamikasini keskin özgartirib yubordi va XXI asrda jahon iqtisodiy yuksalişiga katta uluş qöşdi. Rossiya reytingda 14-örinni egallab, kişi boşiga YaIM 109 foizga ösgan.

Şu bilan birga, dunyoda YaIM hajmi böyiça eng yirik 50 iqtisodiyotning hammasi ham 2000 yildan beri kişi boşiga real YaIM ösişini körsata olgani yöq.

BAAda bu körsatkiç aksinça pasaygan — 2000 yildagi taxminan 99 ming dollardan 2025 yilda 72 386 dollargaça. Asosiy sabab – aholi sonining juda tez ösişi: 2000 yilda 3,5 million kişi bölgan bölsa, 2025 yilga kelib 11,35 million nafarga yetdi.