Yuqorida taqdim etilgan yangi vizualizatsiya Venesuela neftini dunyoda eng faol savdo qilinadigan xom neft markalari bilan taqqoslaydi.
Infografika uchun ma’lumotlar Saudi Aramco, ExxonMobil, AQSh Energetika axborot boshqarmasi (EIA), S&P Global, PEMEX va Kanada energetika regulyatori agentligi (CER) kabi bir necha manbalardan yig‘ilgan. Tahlilda jahonning asosiy neft markalari API zichligi, neft turi va oltingugurt miqdori bo‘yicha qiyoslanadi — bu turli mamlakatlarda neft sifati qanchalik farq qilishini yaqqol ko‘rsatish uchun qilingan.
API zichligi neftning suvga nisbatan qanchalik og‘ir yoki yengil ekanini ko‘rsatadi. Ko‘rsatkichi 10° API’dan yuqori bo‘lgan neft yengil hisoblanadi va suv yuzasida qalqib turadi, 10° API’dan past bo‘lsa — og‘ir turlarga kiradi va cho‘kadi. Umuman olganda, yengil neftni qayta ishlash osonroq bo‘ladi va benzin hamda dizel kabi yonilg‘i chiqishi yuqoriroq bo‘ladi. Og‘ir neft esa, odatda, bitumga o‘xshash qoldiq mahsulotlar hajmining ko‘payishiga olib keladi.
Venesuela dunyodagi eng yirik isbotlangan neft zaxiralariga ega, ammo uning asosiy qazib olinadigan qismi og‘ir neft hissasiga to‘g‘ri keladi.
Venesuelaning yetakchi markasi — Merey 16'ning API zichligi 20° dan ancha past. Bundan tashqari, u oltingugurt miqdori yuqori bo‘lgan “kislota” neft hisoblanadi. Shu xususiyatlari tufayli Venesuela xomashyosi murakkab va qimmat qayta ishlash jarayonlarini talab qiladi. Dunyoda faqat cheklangan miqdordagi NQIZgina texnik jihatdan bunday og‘ir xomashyoni samarali qayta ishlashga moslashgan.
Dunyoda eng talabgor neft markalarining ko‘pchiligi — Brent, WTI va Arab Light yengil va kam oltingugurtli (“shirin”) neft toifasiga kiradi. Ularning API zichligi 40° atrofida yoki undan yuqori, oltingugurt miqdori esa past bo‘lib qoladi. Bunday xomashyoni qayta ishlash arzonroq va qimmat neft mahsulotlari chiqishi yuqori bo‘ladi, shuning uchun u jahon narxlarini shakllantirishda qulay “baza” hisoblanadi.
Arab Super Light va Tapis kabi o‘ta yengil markalar “sifat iyerarxiyasi”ning eng yuqori pog‘onasida turadi. API zichligining juda yuqoriligi va oltingugurt miqdorining minimalligi neftni qayta ishlovchilarga minimal texnologik murakkablik bilan maksimal natija olish imkonini beradi.
Shu bilan birga, og‘ir neft hamon jahon bozorida muhim o‘rin tutadi. Masalan, AQShning Meksika qo‘ltig‘i sohilidagi NQIZ Venesuela, Meksika va Kanadadan keladigan API zichligi past, oltingugurtli neftni qayta ishlash uchun maxsus ravishda kechiktirilgan kokslash (delayed coking) qurilmalari va boshqa murakkab texnologik bloklar bilan jihozlangan.
