Parlament o‘z raisiga Lyuksemburgdagi sudga so‘rov yuborib, kelishuv yuzasidan huquqiy xulosa berishni so‘rashni topshirdi. Bunday xulosani kutish Braziliya, Argentina, Paragvay va Urugvay bilan tuzilgan shartnomani ratifikatsiya qilish jarayonini sezilarli darajada sekinlashtirishi mumkin.
Dpa agentligi qayd etishicha, nazariy jihatdan, agar Yevrokomissiya bunga rozi bo‘lsa, sud xulosasi e’lon qilinmasidan oldin ham kelishuv vaqtincha qo‘llanishi mumkin.
Yevroparlamentdagi sotsial-demokratlar fraksiyasi raisi Rene Repazi avvalroq sudga murojaat qilish Yevrokomissiyani yakuniy qarorni kutmasdan, kelishuvning savdo qismiga doir bandlarini vaqtincha qo‘llashga qaror qilishga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirgan edi. Yevrokomissiya esa keyingi qadamlarni YeIga a’zo davlatlar va Yevroparlament bilan muhokama qilish niyati borligini bildirib, deputatlarning qarorini “juda afsuslanarli” deb atadi.
Kelishuvning o‘zi shanba kuni, 17 yanvarda Paragvayda 25 yillik muzokaralardan keyin imzolangan. U YeI va Merkosur mamlakatlari o‘rtasida tovar va xizmatlar almashinuvini rag‘batlantirish maqsadida savdo to‘siqlari va bojlarni kamaytirishni nazarda tutadi.
Sudga murojaat qilish tashabbusi asosan so‘llar va “yashillar”dan chiqqan, biroq uni o‘ng kuchlar vakillari ham qo‘llab-quvvatlagan. Tanqidchilar kelishuvning siyosiy va savdo qismlarga bo‘linishiga e’tibor qaratmoqda: siyosiy qismi YeI mamlakatlarining milliy parlamentlarida ratifikatsiya qilinishi kerak, savdo qismi esa faqat Yevroparlament tasdig‘ini talab qiladi. Da’vogarlar fikricha, bu amalda milliy qonun chiqaruvchi organlarni chetlab o‘tishga olib keladi.
Bundan tashqari, ular Merkosur davlatlariga kompensatsiya va zararni qoplashni talab qilish imkonini beruvchi mexanizmdan, shuningdek iste’molchilarni himoya qilish, atrof-muhit va hayvonlar farovonligi sohasida YeI standartlari susayib ketishi mumkinligidan xavotir bildirmoqda.
Yevropa xalq partiyasi va sotsial-demokratlar fraksiyalarining rasmiy pozitsiyasi sudga murojaat qilishga qarshi bo‘lganiga qaramay, ayrim milliy delegatsiyalar — ayniqsa Fransiya va Polshadagilar boshqacha ovoz berdi. Yevroparlamentda fraksiyaviy intizom odatda milliy parlamentlarga qaraganda kamroq qat’iy hisoblanadi.
GFR kansleri Fridrix Mers Yevroparlament qarorini keskin tanqid qildi. U Yevropa Ittifoqi sudiga murojaatni “afsuslanarli” deb atab, bu qaror hozirgi geosiyosiy vaziyat va Yevropaning manfaatlarini hisobga olmaganini aytdi.
