Eron kuchlar nisbati teng bo‘lmagan urushda omon qolish uchun dunyo iqtisodiyotini “asirga olmoqchi”. Bu strategiya allaqachon ish bera boshlagan: AQSh Eron neftiga sanksiyani yechdi, Vashingtonga har tomondan bosim ortib bormoqda. Kun.uz'ning “Geosiyosat” dasturida shu haqda so‘z borarkan, Tehronning Ko‘rfaz arab davlatlaridagi iqtisodiy obektlariga hujumlari bahsga sabab bo‘ldi..
— Eronning qo‘shni davlatlarga zarba berishdan boshqa chorasi yo‘qmi?
Oybek Sirojov: Eron o‘z atrofidagi energiya resurslariga zarba berishdan boshqa yo‘l ko‘rmayapti. Sababi – Amerika Qo‘shma Shtatlari masofa jihatdan juda uzoqda joylashgan, u yerga yetib boradigan raketalari mavjud emas, shu bois to‘g‘ridan to‘g‘ri zarba berish imkonsiz. Hatto Hind okeanidagi Diyego Garsia harbiy bazasiga yo‘naltirilgan raketalar ham manzilga yetib bormadi.
Xuddi shunday vaziyat Isroil bilan ham kuzatilmoqda: hujum qilgan bilan aksariyat raketa va dronlar tutib qolinadi.
Shu sababli Eronning asosiy strategiyasi atrofidagi energiya obektlariga zarba berish orqali Isroil va Amerika Qo‘shma Shtatlariga nisbatan global bosimni kuchaytirishdan iborat. Bu taktika ma’lum darajada natija bermoqda. Masalan, Donald Tramp bu zarbalardan so‘ng bayonot berib, agar bunday hujumlar davom etsa, qat’iy javob chorasi ko‘rilishini ta’kidladi.
Bu esa muayyan signalni anglatadi, agar Eron energiya infratuzilmasiga zarba berilsa, u holda Fors ko‘rfazidagi barcha energetika obektlari xavf ostida qoladi va bu butun dunyo iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatadi. Bunday vaziyatning aks-sadosi hatto Yevropada ham sezila boshlaydi. Demak, Eronning boshqa real varianti deyarli yo‘q.
Rossiya Ukrainaga bostirib kirganida, AQSh va Yevropa darhol yordam berishini e’lon qilgan va amalda ham bu yordam davom etmoqda. Eronning asosiy zaif tomoni – uni ochiq qo‘llab-quvvatlaydigan kuchli ittifoqchisining yo‘qligi. Ya’ni Ukraina kabi orqasida mustahkam blok yo‘q. Bugungi kunda Xitoy yoki Rossiyadan ham shunday ochiq va keng ko‘lamli yordam kutish qiyin. Shu sababli Eron hozircha yakka holda harakat qilishga majbur va mavjud sharoitdan kelib chiqib, ana shunday strategiyani tanlamoqda.
Shavkat Ikromov: Eronning Ko‘rfazdagi neft va gaz konlariga zarba berishi – nisbatan samarali va majburiy yondashuv. Amerika Qo‘shma Shtatlarining sanksiyalar siyosatida va global energetika bozorida ma’lum darajadagi yon berishlarga borayotganini ko‘ryapmiz. Urush boshlanganidan buyon AQSh bir necha bor o‘zining qat’iy sanksiya siyosatini yumshatishga majbur bo‘ldi. Birinchidan, Rossiya neftiga nisbatan ayrim cheklovlar vaqtincha yumshatildi. Xususan, ma’lum muddat davomida Rossiya neftini dengiz orqali tashiyotgan tankerlar uchun cheklovlar qo‘llanmadi. Bu qaror, asosan, Hindiston va Osiyoning boshqa hududlarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan energetik inqirozni yumshatish maqsadida qabul qilindi.
