Eronga yana muddat bergan Tramp, Kubada ğoyib bölgan kemalar va arablarga yordam taklif qilgan Zelenskiy – kun dayjesti

Uning aytişiça, Eron «harbiy-dengiz kuçlarining bir qança yuqori martabali mulozimlari» ham halok bölgan. Eron hozirça bu borada rasmiy izoh bermadi.

Tangsiri 2018 yilda Eron dengiz floti qömondoni etib tayinlangan. U 2019 yilda AQŞ dronini urib tuşirganidan söng sanksiyaga uçragandi.

Dunyo neft va suyultirilgan tabiiy gazining qariyb 20 foizi ötadigan böğozni blokada qiliş Eronning uruşdagi strategiyasi ustunlaridan biri bölib kelmoqda. Ötgan haftadagi holatga köra, böğoz orqali kundalik qatnov qariyb 95 foizga kamaygan.

Kubaga yordam olib ketayotgan kemalar ğoyib böldi

Meksikadan Kubaga humanitar yordam yuklari bilan ketayotgan ikki dona yelkanli kema ğoyib böldi. Meksika harbiy-dengiz flotiga köra, kamida töqqiz nafar ekipaj a’zosini taşiyotgan «Friendship» va «Tigger Moth» kemalarini topiş uçun harbiy-dengiz guruhlari va qidiruv samolyotlari safarbar etilgan.

Kemalar seşanba yoki çorşanba kuni Havanaga yetib kelişi kutilgan edi, biroq ular bilan heç qanday aloqa yöq va yetib kelgani haqida tasdiq olinmagan.

Ğoyib bölgan ikki kema 20 mart kuni Meksikaning Kintana-Roo ştatidagi orolidan yölga çiqqan. Töqqiz nafar ekipaj a’zosi Polşa, Fransiya, Kuba va AQŞ fuqarolari. Meksika har bir davlatning dengiz qutqaruv muvofiqlaştiriş markazlari hamda ularning diplomatik vakillari bilan aloqa örnatgan.

«Kapitanlar va ekipaj a’zolari tajribali dengizçilar. Har ikkala kema ham tegişli xavfsizlik tizimlari va signalizatsiya uskunalari bilan jihozlangan», dedi karvon vakili.

Meksika harbiy-dengiz floti kemalarni topiş va ekipajlar xavfsizligini ta’minlaş uçun ixtiyoridagi barça resurslardan foydalanişga sodiqligini ma’lum qildi. Kuba hukumati esa ğoyib bölgan kemalar böyiça hozirça heç qanday izoh bermadi.

Kuba sönggi haftalarda Meksikaning humanitar yuklariga tayanib qoldi, çunki mamlakat AQŞning energetik blokadasi ostida blekautlar bilan kuraşmoqda.

Endi AQŞ banknotlarida Trampning imzosi böladi

AQŞ Ğaznaçilik departamentining xabar berişiça, Donald Tramp öz imzosi AQŞ banknotlari – qoğoz pullarida aks etgan ilk amaldagi prezident böladi.

Trampning imzosi ğaznaçilik kotibi Skott Bessentning imzosi bilan yonma-yon joylaştiriladi. Departamentning bildirişiça, uşbu misli körilmagan qadam Amerikaning 250 yillik yubileyini nişonlaş maqsadida taşlanmoqda.

«Buyuk mamlakatimiz va prezident Donald Trampning tarixiy yutuqlarini e’tirof etiş uçun uning ismi tuşirilgan AQŞ dollaridan köra kuçliroq vosita yöq», dedi Bessent.

An’anaga köra, 1861 yildan beri AQŞ moliya vaziri — boş ğaznaçisining imzosi banknotlarda aks ettiriladi. BBCʼning yozişiça, bu Oq uy ma’muriyatining Tramp ismini qator davlat dasturlari va jamoat binolari bilan boğlaşga qaratilgan navbatdagi qadamidir.

Tramp va Bessent imzolari tuşirilgan dastlabki 100 dollarlik kupyuralar iyun oyida bosib çiqariladi, boşqa nominallardagi pullar esa undan keyin çiqariladi. Hozirda bosilayotgan kupyuralarda Bayden davridagi ğaznaçilik kotibi Janet Yellen va ğaznaçi Lin Malerbaning imzolari mavjud edi.

«Endi amerikaliklar oziq-ovqat, benzin, ijara va soğliqni saqlaş uçun köproq pul tölayotganlarida aynan kimni ayblaşni aniq bilib olişadi», deya Kaliforniya gubernatori Gevin Nyusom bu qarorni tanqid qildi.

Filippin va Fransiya harbiy bitim imzoladi

Filippin va Fransiya bir-birlarining hududlarida qöşma harbiy maşğulotlar ötkazişga imkon beruvçi «kuçlarning taşrifi töğrisidagi bitim»ni imzoladi. Bu Janubiy Xitoy dengizida Pekin bilan keskinlik kuçayib borayotgan bir şaroitda rasmiy Manila öz mudofaa aloqalarini kengaytirayotganidan dalolat.

Fransiyadan taşqari Filippin hozirga qadar AQŞ, Avstraliya, Yaponiya va Yangi Zelandiya bilan ham şunday bitimlarga ega. 26 mart kuni Parijda imzolangan kelişuvdan söng, tomonlar qoidalarga asoslangan xalqaro tartibni qöllab-quvvatlaşlarini yana bir bor tasdiqladi.

Uşbu muhim harbiy kelişuv Filippin harbiylari Xitoy raketa fregati tomonidan sodir etilgan provokatsiya haqida xabar berganidan bir kun ötib imzolandi. Xabarga köra, Xitoy kemasi — bahsli hudud yaqinida dengiz operatsiyasini ötkazayotgan Filippin harbiy-dengiz kuçlari kemasiga nisbatan «xavfli va noprofessional manyovr»ni amalga oşirgan.

Pekin yillik savdo aylanmasi 3 trillion dollardan oşadigan strategik suv yöli — deyarli butun Janubiy Xitoy dengiziga da’vogarlik qilib keladi.

Zelenskiy Saudiya Arabistoniga keldi

Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy payşanba kuni Saudiya Arabistoniga taşrif buyurdi. Safar oldidan Zelenskiy Xelsinkidagi sammitda videomurojaat qilib, Ukraina dron texnologiyalari sohasidagi tajribasini butun dunyo, xususan, Fors körfazi xavfsizligini oşiriş uçun taklif qildi.

Uning sözlariga köra, gap — nafaqat yangi qurollar işlab çiqarişda, balki ularni mavjud havo mudofaa tizimlari bilan integratsiya qilişdagi real tajribada. Ukraina esa aynan şunday tajribaga ega.

Fransiyaning Le Monde gazetasiga bergan intervyusida Zelenskiy uşbu texnologiyalar evaziga Rossiya bosqiniga qarşi mudofaa uçun yordam kutayotganini oçiq aytdi: «Yaqin Şarq davlatlari bizga özimizni kuçaytiriş uçun imkoniyat berişini istardik. Ularda bizda yetişmayotgan havo mudofaa raketalari bor. Biz aynan şu böyiça kelişuvga erişmoqçimiz».

Xabarlarga köra, Ukrainaning dron işlab çiqaruvçi bir qança kompaniyalari Fors körfazi davlatlaridan takliflar olgan. Ular Saudiya Arabistoni, BAA, Qatar va Kuvaytga mahsulot eksporti uçun Kiyevdan ruxsat kutmoqda.

Ukrainadagi vaziyatni murakkablaştirayotgan omil şundaki, Pentagon Eron bilan uruş tufayli kamayib borayotgan öq-dorilar zaxirasini töldiriş uçun Ukrainaga atalgan qurollarni Fors körfaziga yuborişi mumkin. Prezident Tramp bu boradagi savolga javoban: «Biz buni doim qilamiz. Ba’zan bir joydan olib, boşqa joyda foydalanamiz», deya ta’kidlagandi.