Yangi reyting Stokholm xalqaro tinçlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) ma’lumotlari asosida tuzilgan bölib, 2024 yilda qurol-yaroğ savdosi hajmi böyiça eng yirik 20 ta mudofaa kompaniyasini qamrab oladi. Reytingda raqobatçilaridan ança ilgarilab ketgan holda Lockheed Martin birinçi örinni egallagan. Bu esa sohaning bir neçta yirik kompaniyalar qölida juda yuqori darajada jamlanganini körsatadi.
AQŞ kompaniyalari reytingning yuqori poğonalarida nomutanosib darajada katta uluşni egallagan. Şu bilan birga, Xitoy va Yevropa davlatlari ham öz iştirokini asta-sekin kuçaytirmoqda, bu esa global kuçlar muvozanati sekin-asta özgarayotganini anglatadi.
Qurol savdosi hajmi böyiça eng yirik önta kompaniyadan oltitasi — Amerikada. Bu ularning kölami va qimmat, uzoq muddatli mudofaa dasturlarida faol iştirok etişi bilan boğliq. Qiruvçi samolyotlardan tortib, raketaga qarşi mudofaa tizimlarigaça bölgan loyihalar kompaniyalarga köp yillik barqaror daromad keltiradi.
Umuman olganda, uşbu korporatsiyalar yuzlab milliard dollarlik tuşum işlab çiqaradi, ammo uning katta qismi bozor yetakçilari qölida jamlangan.
Lockheed Martin qurol savdosidan qariyb 65 milliard dollar tuşum bilan işonçli ravişda birinçi örinni egallagan va RTX hamda Northrop Grumman'dan ança oldinda turadi. Şuningdek, General Dynamics, Boeing va L3Harris Technologies ham birinçi önlikdan joy olgan bölib, AQŞga yetakçilar orasida oltita örinni ta’minlab bergan.
Yevropa kompaniyalari ham haligaça muhim öyinçi bölib qolmoqda, ammo ularning daromadlari AQŞning eng yirik kompaniyalaridan past. Masalan, BAE Systems dunyoda törtinçi örinni egallaydi. Şuningdek, Leonardo, Airbus, Thales va Rheinmetall ham yigirmalikka kirgan. Rossiyaning “Rostex” kompaniyasi esa yettinçi örinni egallaydi.
Şu bilan birga, Xitoyning davlat korporatsiyalari ham muhim örin tutadi. Ular qatoriga AVIC, CETC, NORINCO, China State Shipbuilding Corporation va China Aerospace Science and Technology Corporation kiradi. Bu kompaniyalar aviatsiya, elektronika va kemasozlik sohalarida Xitoy harbiy-sanoat majmuasining jadal rivojlanayotganini namoyon etadi.
