Hörmuzni oçgan Eron, Rossiya çegaraçilarida yangi vakolat va Trampning Isroilga talabi – kun dayjesti

Dengiz qatnovi qayta tiklanişi haqidagi xabarlar ortidan neft narxi qariyb 10 foizga arzonlaşdi, global aksiyalar bozori esa keskin kötarildi.

Rossiya çegaraçilariga yangi vakolatlar

2026 yil apreldan Rossiya «Davlat çegarasi töğrisida»gi federal qonuniga kiritilgan özgartiriş bilan Federal xavfsizlik xizmati vakolatlari kengaytirildi.

Endi çegara xizmati xodimlari vokzal va aeroportda Rossiyaga kirayotgan yoki undan çiqayotgan har bir kişining elektron qurilmalari — smartfon, planşet, noutbuk va boşqa gadjetlarini közdan keçirişi mumkin.

Tekşiriş quyidagi asoslar mavjud bölganda ötkaziladi: çegara rejimini buzganda, kontrabanda, ekstremizm yoki boşqa huquqbuzarliklarda gumon qilinganda. Qonun hammani ommaviy ravişda töliq tekşirişni nazarda tutmaydi — körik tanlab ötkaziladi, ammo şubha tuğilganda majburiy böladi.

Agar çegaraçi tekşiruv uçun qurilmani berişni talab qilganida fuqaro rad etsa, bu qonuniy buyruqqa böysunmaslik sifatida baholanişi mumkin. Rossiya qonunçiligiga köra, bunday böysunmaslik uçun – 7 ming rublgaça jarima yoki 15 sutkagaça ma’muriy qamoq jazosi mavjud.

Yuqorida qayd etilganidek, bu tartibni çegaraçilar özlari gumonlangan şaxslarga qöllaydi. Bu esa sönggi yillarda Rossiyaga kirişda qiyinçilik va navbatlarga duç kelayotgan markaziy osiyolik migrantlar uçun yana bir sinov bölişi kutilmoqda.

«Isroil Livanga hujum qilmaydi»

AQŞ prezidenti Donald Tramp Isroilga Livanni bombardimon qilişni davom ettirişni taqiqladi. Tramp AQŞning uzoq yillik ittifoqçisiga kutilmagan keskin ohangda gapirdi.

«Isroil endi Livanni bombardimon qilmaydi. Ularga AQŞ tomonidan bu TAQIQLANDI. Yetar endi!!!» deb yozdi Tramp ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida.

Şuningdek, Tramp qator postlarida Eron bilan erişadigan har qanday kelişuv «heç qanday tarzda Livanga boğliq emasligini» va AQŞ «Hizbulloh»ga nisbatan tegişli çoralar körişini ta’kidladi.

«Yana bir bor! Bu kelişuv heç qaysi jihatdan Livanga boğliq emas, lekin biz LIVANNI YaNA BUYuK QILAMIZ!» – deb yozdi Tramp keyingi postida.

Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu idorasi Trampning uşbu sözlariga munosabat bildirmadi. Biroq Netanyahu avvalroq bergan bayonotida Isroil kuçlari «yaqinlaşib kelayotgan xavf»dan himoyalaniş uçun Janubiy Livanda qolişini aytgan edi.

«Bizda raketalar va dronlar xavfiga qarşi rejalaştirgan işlarimiz bor, ularni bu yerda batafsil bayon qilmayman», dedi Netanyahu.

AQŞ tomonidan qöllab-quvvatlangan Isroil–Livan öt oçişni töxtatiş kelişuvi payşanba kuni keçki payt kuçga kirdi. Bu bilan 2 mart kuni boşlangan Isroil — «Hizbulloh» örtasidagi janglar tin oldi. Livan rasmiylariga köra, Isroil hujumlari oqibatida 2000 kişi halok bölgan.

Haitida oçarçilik

Payşanba kuni e’lon qilingan yangi baholaş hisobotiga köra, Haiti davlatida qariyb 5,8 million kişi — aholining yarmidan köpi yaqin oylarda ötkir oziq-ovqat xavfsizligi muammosiga duç kelişi kutilmoqda.

IPC ma’lumotlariga köra, ulardan 1,8 milliondan ortiği favqulodda holat bosqiçida bölib, şoşilinç oziq-ovqat yordamiga muhtoj.

Hisobotda aytilişiça, inqiroz — xavfsizlik holatining yomonlaşişi, iqtisodiy zarbalar hamda bozorlar va qişloq xöjaligidagi muntazam uzilişlar tufayli yanada kuçaygan. Qurolli guruhlar mamlakatning turli qismlarida öz nazoratini kengaytirgan. 1,4 milliondan ortiq odam esa öz yaşaş joyini tark etişga majbur bölgan. Bu esa oziq-ovqat zaxiralariga yuklamani oşirib, zaif qatlamlarni oçlik domiga çuqurroq itarmoqda.

Butunjahon oziq-ovqat dasturining ma’lum qilişiça, davomli yordamlar natijasida ötgan yildan beri qariyb 200 000 aholining holati yaxşilangan. Biroq bu umumiy raqamlar oldida juda kiçik yordam.