Reuters xabariga köra, 1 maydan boşlab Qozoğistondan «Drujba» quvuri orqali neftni Yevropaga yetkazib beriş töxtatiladi. Qozoğiston tomoni Rossiyaning «Transneft» kompaniyasidan tegişli xabarnoma oldi, dedi agentlikka uçta manba. Reuters suhbatdoşlari ta’minot töxtatilişining rasmiy sabablarini ma’lum qilmadi.
«Drujba» quvuridan taşqari, Qozoğiston nefti Qora dengizdagi Novorossiysk porti orqali eksport qilinadi, biroq aprel oyi boşida dronlar hujumiga uçraganidan keyin u past quvvatda işlayapti.
Ötgan yili Qozoğiston «Drujba» orqali 2,1 million tonna neft eksport qildi. Uni Germaniyaning «Şvedt» neftni qayta işlaş zavodi sotib oldi. Bu zavod uruşdan oldin «Rosneft»ga tegişli bölgan, Ukrainaga bostirib kirilgandan söng esa Germaniya hukumati tomonidan nazoratga olingan va Rossiya xomaşyosini import qilişni butunlay töxtatgan.
2025 yil fevral oyida Qozoğiston, şuningdek, Vengriyaga sinov tariqasida neft yetkazib beriş böyiça kelişuvga erişdi. Yilning ikkinçi yarmida Qozoğiston Xorvatiya orqali Vengriya bozoriga dastlabki 85 ming tonna neft eksport qildi.
Qozoğiston konlaridan Germaniyaga «Drujba» quvuri böyiça eksport birinçi çorakda ikki baravar köpayib, 730 ming tonnani taşkil etdi va 2026 yil oxiriga kelib rekord darajadagi 2,5 million tonnani taşkil etişi kerak edi.
Kreml Yevropa davlatlariga neft juda zarur bölgan paytda ta’minotni uzişga qaror qildi. «Trafigura» energiya treyderi hisob-kitoblariga köra, Erondagi uruş tufayli jahon bozori 1 milliard barrelni yöqotdi. Ilgari Xalqaro energetika agentligi hisob-kitoblariga köra, Yaqin Şarqqa xomaşyo taşişning asosiy yöli bölgan Hörmuz böğozi yopilganidan söng, jahon neft yetkazib beriş hajmi kuniga 10 million barrelga kamaygan.
Natijada Yevropada aviakerosin iste’molini «optimallaştiriş» rejasi tayyorlanmoqda, uning 40 foizi Hörmuz böğozi hisobiga yetkazib berilgan. Yevropa Ittifoqi may oyida yoqilği tanqisligi tufayli yirik aviakompaniyalar samolyotlardan foydalanişni töxtatib, parvozlarni bekor qilmoqda. Xususan, Niderlandiyaning KLM kompaniyasi 80 ga yaqin reysni bekor qildi, Germaniyaning Lufthansa kompaniyasi esa 40 ta laynerdan foydalanişni töxtatişga tayyorlanmoqda.
