Yevropa razvedkasi: Putin suiqasddan va Rossiya elitasi ishtirokidagi to‘ntarishdan xavfsiramoqda

Rossiya prezidenti xavfsizligi uchun mas’ul hisoblangan Federal qo‘riqlash xizmati (FSO) ehtimoliy suiqasdlardan xavfsirayotgani tufayli Vladimir Putinni himoya qilish choralarini sezilarli darajada kuchaytirgan. Yevropa mamlakatlaridan birining razvedkasi shunday xulosaga kelgan, «Vajnyye istorii», shuningdek, CNN va Financial Times nashrlari jurnalistlari ushbu hisobot bilan tanishib chiqqan.

Choralarning bir qismi prezidentning o‘ziga ham taalluqli. Bunday choralar orasida quyidagilar bor:

• Putin haftalab vaqtini modernizatsiya qilingan bunkerlarda o‘tkazadi – bunday joylardan biri Krasnodar o‘lkasida joylashgan (Rossiya nashrlari esa uning faoliyati haqidagi hisobotlar uchun oldindan tayyorlab qo‘yilgan videomateriallardan foydalanmoqda).
• Putin tashrif buyuradigan joylar ro‘yxati jiddiy darajada qisqartirilgan: uning o‘zi ham, oilasi a’zolari ham endi Moskva oblastidagi va Valdaydagi qarorgohga bormayapti.
• 2026 yilda Putin biror marta harbiy obektlarga bormadi, holbuki o‘tgan yili bunday safarlar muntazam tus olgandi.

Boshqa xavfsizlik choralari esa Putin bilan ishlaydigan xodimlarga tegishli:

• Uning yaqin xodimlarining uylarida kuzatish tizimlari o‘rnatilgan.
• Prezidentga xizmat qiladigan oshpaz, tansoqchi va fotosuratchilarga jamoat transportidan foydalanish taqiqlangan, prezident ma’muriyati hududida esa ular ikki bosqichli tekshiruvdan o‘tadi, jumladan, Federal qo‘riqlash xizmati tomonidan sinchiklab tekshiriladi.
• Putinning yonida ishlaydigan xodimlar faqat internetga kira olmaydigan telefondan foydalanishi mumkin.

Xavfsizlik choralarini kuchaytirish keng ko‘lamli tekshiruvlarni o‘z ichiga oladi, endi FSO xodimlari tekshirishda kinologiya bo‘linmalaridan foydalanmoqda. Qo‘riqchilar dronlarning ehtimoliy hujumiga tezkor reaksiya ko‘rsatish uchun Moskva daryosi yoqalab joylashtirilgan. Bundan tashqari, Moskvaning alohida rayonlarida vaqti-vaqti bilan aloqa tarmoqlari o‘chiriladi, deya yozadi «Vajnyye istorii». Jurnalistlar ta’kidlashicha, Putinga aloqador har qanday axborot e’lon qilinishidan oldin Federal qo‘riqlash xizmati bilan kelishilishi kerak.

Choralarning bir qismi RF qurolli kuchlari Bosh shtabi operativ tayyorgarlik boshqarmasini boshqargan general-leytenant Fanil Sarvarov o‘ldirilishidan keyin joriy etilgan. 2025 yil dekabrida Sarvarovning avtomobili Moskvadagi uyi oldidagi turargohda portlatib yuborilgan, ushbu qotillik muhokamasi vaqtida kuchishlatar tuzilmalar vakillari o‘rtasida ixtilof kelib chiqqan, deya qayd etadi Yevropa razvedkasi.

Hisobotda xavfsizlik kuchlarining Vladimir Putin ishtirokida 25 dekabr kuni – Sarvarov o‘ldirilganidan uch kun o‘tib o‘tkazilgan yig‘ilishi tasvirlangan. «Vajnyye istorii» yozishicha, yig‘ilishda kuchishlatar tuzilmalar vakillari «xavfsizlikni ta’minlash tizimidagi kamchiliklar uchun mas’uliyatni bir-biriga yuklagan».

Xususan, RF qurolli kuchlari bosh shtabi boshlig‘i Valeriy Gerasimov Rossiya qo‘shinlari saflarida vahima va tartibsizlik keltirib chiqaradigan hujumlardan himoyalanishni ta’minlay olmagani uchun Federal xavfsizlik xizmati (FSB) direktori Aleksandr Bortnikovni keskin tanqid qilgan. U esa o‘z navbatida resurslar hamda kadrlar yetishmovchiligidan shikoyat qilib, idora tarkibida yuqori lavozimli qo‘mondonlarni jismonan himoya qilish bilan shug‘ullanadigan maxsus bo‘linma yo‘qligida ayblagan. Muhokama jarayonida Rosgvardiya direktori Viktor Zolotov ham ishtirok etgan, u o‘z idorasi resurslarini Mudofaa vazirligi zobitlarini qo‘riqlash uchun ajrata olmasligini bildirgan.

Yakunda Putin yig‘ilish ishtirokchilarini tinchlanishga chaqirib, muhokama formatini o‘zgartirishni taklif qilgan va muhokama qilingan muammolar bo‘yicha bir hafta ichida aniq yechimlarni taqdim etish bo‘yicha topshiriq bergan. Yig‘ilishdan keyin Putin Federal qo‘riqlash xizmati direktori Dmitriy Kochnev bilan uchrashuv o‘tkazgan. Ushbu uchrashuv yakunlariga ko‘ra kuchaytirilgan himoya ostida bo‘ladigan shaxslar ro‘yxati kengaytirilgan: bu ro‘yxatga o‘nlab yuqori martabali generallar, jumladan, Bosh shtab boshlig‘ining uch nafar o‘rinbosari ham kiritilgan.

Yevropa razvedkasi hisobotida qayd etilishicha, kuchishlatar idoralar vakillari yig‘ilishida yuzaga kelgan ziddiyat Kremlda ichki va tashqi muammolar fonida keskinlik kuchayib borayotganidan dalolat beradi.

Bundan tashqari, Yevropa razvedkasiga ko‘ra, mart oyi boshlaridan Putin nozik ma’lumotlar sizib chiqishi hamda fitna yoki davlat to‘ntarishiga urinish ro‘y berishidan xavotirga tushib qolgan. Xususan, u Rossiya siyosiy elitasi tomonidan dronlar orqali ehtimoliy suiqasd amalga oshirilishidan xavfsiraydi – «ehtimoliy beqarorlashtiruvchi omil» sifatida sobiq mudofaa vaziri, 2024 yil mayidan buyon Xavfsizlik kengashi kotibi lavozimini egallab kelayotgan va «oliy harbiy qo‘mondonlikda sezilarli ta’sirni saqlab qolgan» Sergey Shoyguni ko‘radi.

2026 yil martida Moskvada Shoyguning sobiq birinchi o‘rinbosari Ruslan Tsalikov hibsga olingandi, u jinoiy uyushma tuzish, jinoiy daromadlarni legallashtirish, budjet mablag‘larini talon-toroj qilish hamda pora olishda gumonlangan. Yevropa razvedkasi hisobotida aytilishicha, uning hibsga olinishi elita uchun maxfiy xavfsizlik kafolatlari buzilishi sifatida ko‘riladi – va bu Shoyguning pozitsiyasini zaiflashtirib, u ham kelgusida jinoiy javobgarlikka tortilishi ehtimolini oshiradi. Shu bilan birga, hisobotda Shoygu borasidagi da’volar uchun dalillar keltirilmagan, deya qayd etadi CNN. Jurnalistlar bunday ma’lumotlarning tabiati ba’zi tafsilotlarni tekshirishni qiyinlashtirishini qo‘shimcha qilishgan.

CNN Kremlga izoh so‘rab murojaat qilgan, ammo izoh berilmagan.