Eronga zarba bergan AQSh va migrantlar uchun bojlarni oshirayotgan Rossiya – kun dayjesti

O‘tgan kun davomida jahonda ro‘y bergan eng asosiy voqea va yangiliklar sharhi bilan kundalik xabarnomada tanishtiramiz.

AQSh Eronga zarbalar berdi

AQSh kuchlari Eron janubida minalar o‘rnatishga urinayotgan qayiqlar va raketa uchirish maydonlariga zarbalar berganini ma’lum qildi. AQSh Markaziy qo‘mondonligi buni «mudofaa harakatlari» deb baholamoqda.

Markaziy qo‘mondonlik bayonotida «qo‘shinlarni Eron kuchlari tomonidan yuzaga kelayotgan tahdidlardan himoya qilish» maqsadida yangi zarbalar berilgani aytilgan.

Shuningdek, 25 may kuni Eron yangi havo mudofaasi tizimi yordamida «dushmanona» ko‘rinmas dronni urib tushirganini ma’lum qildi. Biroq dronning qayerdan uchib kelgani ochiqlanmagan.

«Bu hech qanday ko‘rinmas dron – endi Fors ko‘rfazi osmoniga kira olmasligining belgisidir», deya Fars agentligi ismini oshkor qilmagan rasmiydan iqtibos keltirdi.

Mintaqadagi keskinlikning yana bir dalili sifatida bosh vazir Binyamin Netanyahu Isroil «Hizbulloh»ga qarshi zarbalarni kuchaytirishini aytdi. Ko‘p o‘tmay Isroil harbiylari Livanning sharqiy Beka vodiysi va boshqa hududlarga hujum qilayotganini ma’lum qildi.

AQShning mazkur zarbalari – Eron bosh muzokarachisi va tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi Dohada Qatar bosh vaziri bilan ehtimoliy kelishuvni muhokama qilayotgan vaqtda sodir bo‘ldi.

Dohadagi muzokaralar asosan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi va Eronning yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralariga qaratilgan. Shu bilan birga, yakuniy kelishuv doirasida muzlatilgan mablag‘larni muhokama qilish uchun muzokaralarda Eron Markaziy banki raisi ham ishtirok etgan.

Shu kunlarda AQSh prezidenti Donald Tramp ko‘proq arab va musulmon davlatlarini Isroil bilan aloqalarni normallashtirishga qaratilgan «Ibrohim kelishuvlari»ni imzolashga chaqirmoqda. U Saudiya Arabistoni va Qatar buni zudlik bilan imzolashi kerakligini, Pokiston, Misr, Iordaniya va Turkiya ham ulardan o‘rnak olishi lozimligini aytib, o‘zining bu talabini majburiy deb atadi.

Netanyahu idorasi va arab yetakchilari Trampning bu talablari bo‘yicha hozircha izoh bermadi.

Rossiya Kiyevga yangi zarbalar bermoqchi

Rossiya Kiyevga, jumladan, «qaror qabul qilish markazlari» va «qo‘mondonlik punktlari»ga yangi zarbalar berishni rejalashtirmoqda. Bu haqda bayonot bergan Rossiya tashqi ishlar vazirligi yana bir bor chet el fuqarolari hamda diplomatlarni shaharni tark etishga chaqirdi.

«Rossiya Qurolli Kuchlari Kiyevdagi Ukraina harbiy-sanoat majmuasi korxonalariga, jumladan, dronlarni loyihalash, ishlab chiqarish, dasturlash va ulardan foydalanishga tayyorlashning aniq joylariga ketma-ket tizimli zarbalar berishga kirishmoqda», deyiladi bayonotda.

«Yuqorida qayd etilgan obektlar butun Kiyev bo‘ylab tarqalgani sababli» Moskva chet elliklarni, diplomatik missiyalar xodimlarini shahardan «imkon qadar tezroq» chiqib ketishga chaqirdi.

Ukraina poytaxti aholisi esa «harbiy va ma’muriy infratuzilma obektlariga yaqinlashmaslikka» chaqirildi.

Avvalroq rasmiy Moskva 22 mayga o‘tar kechasi Ukrainani Luhanskdagi kollej binosi va yotoqxonasiga hujum qilishda ayblagan edi. TIVning ta’kidlashicha, ushbu hujum Kremlning «sabr kosasini to‘ldirgan».

Bunga javoban 24 mayga o‘tar kechasi Rossiya qo‘shinlari Ukrainaga qarshi jami 90 ta raketa va 600 ta dron bilan zarbalar bergandi.

Ugandada ham Ebola virusi ko‘paymoqda

Uganda sog‘liqni saqlash vazirligi Ebolaning ikkita yangi holati haqida xabar berdi. Bu bilan ushbu mamlakatda umumiy kasallanganlar soni 7 taga yetdi.

Vazirlik bayonotida aytilishicha, yangi kasallangan ikki kishi poytaxt Kampaladagi xususiy tibbiyot muassasasi xodimlaridir.

«Har ikkala bemor maxsus ajratilgan davolash bo‘limiga yotqizildi va ayni paytda ularga tibbiy yordam ko‘rsatilmoqda», deyiladi xabarda. Shuningdek, mutaxassislar guruhi ushbu shaxslar bilan muloqotda bo‘lgan barcha insonlarni aniqlash va nazoratga olish ishlarini olib bormoqda.

Ugandadagi holatlar qo‘shni Kongodagi epidemiya bilan bog‘liq. JSSTga ko‘ra, Kongoda 900 dan ortiq kasallanish holati qayd etilgan. Shuningdek, 200 dan ortiq kishi Ebola virusidan vafot etgani taxmin qilinmoqda.

15 may kuni Ebola virusining «Bundibugyo» shtammi keltirib chiqargan epidemiya haqida e’lon qilingandi. Hozirda ushbu shtammga qarshi tasdiqlangan vaksinalar yoki maxsus davolash usullari mavjud emas.

Saudiyada Haj ziyorati boshlandi

Eron urushi sababli chuqur larzaga kelgan mintaqadagi vaziyat fonida Saudiya Arabistonida Haj ziyorati boshlandi. Saudiya rasmiylarining ma’lum qilishicha, qirollikka xorijdan qariyb 1,51 million ziyoratchi yetib kelgan. Bu mintaqadagi xavotirlarga qaramay, o‘tgan yilgiga nisbatan 11 ming kishiga ko‘pdir.

Saudiya Arabistoni ham Fors ko‘rfazidagi qo‘shnilari kabi urush davomida raketa va dronlar hujumiga uchragandi.

Qirollik mudofaa vazirligi o‘tgan haftada ijtimoiy tarmoqlarda muqaddas Makka shahri chekkasida joylashgan havo mudofaa batareyalari aks etgan videoni joylashtirdi.

«Havo mudofaasi kuchlari muqaddas qadamjolar osmonini himoya qilish va barcha havo tahdidlariga qarshi kurashish, mehmonlarning xavfsizligi va xotirjamligini ta’minlash uchun javobgardir», deyiladi vazirlik xabarida.

Haj ziyorati may oyi oxirida yakunlanadi va ziyoratchilar navbat bilan qirollikni tark etadi.

Rossiya migrantlar uchun bojlarni oshirmoqchi

Rossiya Davlat Dumasi kelasi hafta chet el fuqarolari uchun davlat bojlarini bir necha barobar oshirish bo‘yicha qonun loyihalarini ko‘rib chiqadi.

Quyi palata spikeri Vyacheslav Volodinning ma’lum qilishicha, Rossiya fuqaroligini olish uchun to‘lov 12 baravar — 4 200 rubldan 50 ming rublgacha oshadi. Vaqtincha yashash uchun ruxsatnoma 8 baravar — 1920 rubldan 15 ming rublgacha, yashash guvohnomasi esa 5 baravar — 6 mingdan 30 ming rublgacha qimmatlaydi.

Bundan tashqari, xorijiy ishchilarga yollashga ruxsatnoma berish uchun boj ham 15 ming rublgacha oshishi mumkin.

Yangi bojlar tufayli Rossiya federal g‘aznasiga yiliga 15 milliard rublgacha tushumlar oshishi aytilmoqda. Volodinning so‘zlariga ko‘ra, qonun loyihalari migratsiya sohasida «tartib o‘rnatishga yordam beradi».

Rossiyada so‘nggi yillarda migrantlarga nisbatan ksenofobik kayfiyat kuchaydi. Migrantlar ishlaydigan sohalar toraytirilmoqda, nazorat kuchaytirilmoqda. Ukrainada bosqinchilik urushi ortidan minglab migrantlar urushga yuborilmoqda.