Россияда физик олим урушга қарши постлари учун 7 йилга ҳукм қилинди

Ленинград вилоятининг Гатчина шаҳар суди Санкт-Петербург ядровий физика институтининг собиқ ходими Дмитрий Богмутни умумий режимдаги колонияга етти йил муддатга озодликдан маҳрум қилди. Бу ҳақда Ленинград вилояти прокуратураси матбуот хизмати жума куни, 30 январда хабар берди.

Олимга нисбатан жиноий таъқибга унинг ижтимоий тармоқлардаги урушга қарши изоҳлари ва Россиянинг Украинага босқини ҳақидаги материалларни, жумладан Deutsche Welle (DW)нинг “Павлоградга ҳужум, Путин қандай қилиб мудофаа урушига тайёрланаётгани ва РФ армиясининг жанг қобилиятини сусайтириши” номли видеосини репост қилгани сабаб бўлган. Шунинг учун у “Россия армияси ҳақида фейклар тарқатиш”да айбланган.

“Мен 1975 йилда туғилганман, менинг энг яхши йилларим Горбачёвнинг қайта қуриши ва 90-йилларга тўғри келган. ‘Тинчлик — дунёга!’ деган шиорлар билан бўлган намойишлар эсга тушади. Шу йиллар давомида илгари сурилган тинчликпарвар кун тартиби — айнан шуни судга етказишга уриняпман. Ҳозир урушни ‘мақташ’ни мен на қабул қила оламан, на тушуна оламан. Ҳар қандай уруш фақат қон, азоб-уқубат ва ўлим олиб келади”, — деди Богмут судда сўнгги сўз билан чиқар экан. Унинг сўзларини “ОВД-Инфо” нашри келтиради.

51 ёшли Дмитрий Богмут конденсацияланган ҳолат (қаттиқ жисм физикаси)ни тадқиқ этиш бўлимида техник бўлиб ишлаган. 2024 йил апрел ойида уни ушлаб, тергов ҳибсхонасига жойлаштиришган ва ўшандан бери у қамоқда. Айбловга кўра, олим урушга қарши материалларни, жумладан DW видеосини ҳам 2023 йилда — яъни РФ ҳокимияти DWни “номақбул ташкилот” деб эълон қилишидан анча олдин эълон қилган.

2025 йил декабр ойида Россия ҳокимияти Германиянинг жамоат-ҳуқуқий медиакомпанияси Deutsche Welle'ни “номақбул ташкилотлар” реестрига киритди.

DW бош директори Барбара Массинг бу қарорни изоҳлар экан, шундай деган: “Россия режими эркин оммавий ахборот воситаларини сукут сақлашга мажбур қилишга уринаётган бу навбатдаги ҳаракат унинг сўз эркинлигини қанчалар ҳурмат қилмаслигини ва мустақил ахборотдан қанчалар қўрқишини кўрсатади”. Германия ҳукумати ҳам Россиянинг Deutsche Welle'га қарши ҳаракатларини қатъий қоралаган.

Россияда DWга “номаълум ташкилот” мақомининг берилиши медиакомпанияга нисбатан чекловларнинг янада кучайтирилганини англатади. Россияда “номақбул ташкилот” билан ҳамкорлик жиноий жавобгарликка сабаб бўлади ва катта жарималар, ҳатто озодликдан маҳрум қилиш билан таҳдид қилади. Россия ҳокимияти бундай “ҳамкорлик” сифатида “номақбул” мақомига эга ОАВда чиққан журналистик материалларни ижтимоий тармоқларда тарқатишни ҳам баҳолаши мумкин. Аммо қонунга кўра, исталган ОАВни ўқиш ёки унга обуна бўлишнинг ўзи учун жавобгарлик назарда тутилмаган.