Yangi Zelandiya aholisi bir kechada «695 milliardga» yetdi

1 sentabr kuni Tabiatni muhofaza qilish vazirligi (DOC) Yangi Zelandiya aholisi 695 milliardga yetganini e’lon qildi. Hisob-kitoblarga faqat odamlar emas, balki hayvonlar, hasharotlar, baliqlar, qushlar, daraxtlar, o‘simliklar va mikroorganizmlar ham kiritildi. Umumiy hisob astronomik darajaga yetdi — 695 milliard tirik mavjudot.

Bu raqam ramziy ahamiyatga ega: u aholiga Yangi Zelandiya nafaqat insonlar uyi, balki noyob ekotizim ekanini, unda har bir turning tabiiy muvozanatni saqlashda roli borligini eslatishi kerak.

Tashabbus «Always Be Naturing» («Har doim tabiat bilan birga bo‘l») deb nomlandi. Kampaniyaning asosiy maqsadi — atrof-muhitning noyobligi va nozikligini, flora va faunaning boyligini, shuningdek, iqlim inqirozi va inson faoliyati olib kelayotgan tahdidlardan xalqni yana bir bor xabardor qilish.

DOC vakillariga ko‘ra, ko‘plab aholi tabiatni faqat turizm va dam olish manzarasi sifatida qabul qiladi. Asosiy chaqiriq esa shunday: «Biz yolg‘iz yashamaymiz — mamlakatimiz milliardlab mavjudotlarga tegishli va biz ularni asrash uchun mas’ulmiz».

Jurnalistlar va ommaviy axborot vositalari bu yorqin sarlavhani tezda tarqatishdi. RNZ, Focus va IFLScience kabi nashrlar bu haqda maqolalar chop etdi. Sarlavhalarda asosiy urg‘u shunday kontrastga qaratildi: «5 milliondan 695 milliardga».

Ijtimoiy tarmoqlarda ba’zi foydalanuvchilar avval xabarni xatolik yoki hatto hazil deb qabul qildi. Ammo gap flora va fauna haqida ekani aniq bo‘lgach, ko‘pchilik bu usulni muvaffaqiyatli deb baholadi: bunday yondashuv insonning qancha «qo‘shnilari» borligi haqida o‘ylantirib qo‘yadi.

Yangi Zelandiya azaldan so‘lim tabiati bilan mashhur: Bu yerda 80 000 dan ortiq hayvon va o‘simlik turlari mavjud. Mamlakat hududining taxminan 30 foiz qismi o‘rmonlar bilan qoplangan. Ko‘plab turlar endemik bo‘lib, ularni dunyoning boshqa hech qaysi joyida uchratib bo‘lmaydi.

Biroq ekologlar ogohlantirmoqda: iqlim o‘zgarishi, o‘rmonlarni kesish, okeanlarni ifloslantirish va begona turlarning kirib kelish xavfi ekotizimga jiddiy tahdid solmoqda. DOC bu tashabbusi bilan odamlarga tabiatni asrash muhimligini yana bir bor eslatishi lozim.

695 milliard raqami qayerdan keldi? DOC ma’lumotlariga ko‘ra, hisob-kitoblar ilmiy modellarga asoslangan. Ular turlarning ma’lum sonini, populyatsiyalar zichligini va ekotizim ko‘lamlarini hisobga oladi. Albatta, bu taxminiy raqam, ammo u bioxilmaxillikning ko‘lami haqida tasavvur beradi.

Solishtirish uchun: Yangi Zelandiyada insonlar soni taxminan 5,2 mln. Yer sharidagi umumiy aholi — 8,1 mlrd atrofida. Yangi Zelandiyadagi tirik mavjudotlar esa — 695 mlrd. Bunday taqqoslash odam aslida ekotizimda ozchilik ekanini yaqqol ko‘rsatadi.

Yangi Zelandiyaning «yangi aholisi» haqidagi xabar dunyo bo‘ylab tezda tarqadi. «New Zealand wakes up with 695 billion citizens» («Yangi Zelandiya 695 milliard aholi bilan uyg‘ondi») kabi sarlavhalar yirik nashrlarda paydo bo‘ldi. Ko‘plab OAV hukumatning kreativ yondashuvini qayd etdi: odatdagi ma’ruzalar o‘rniga u qiziqarli va unutilmas usulni tanladi. Bunday tashabbusni dunyodagi boshqa mamlakatlar ham o‘rnak sifatida qabul qilishi mumkin.

Mutaxassislar fikricha, bu qadam Yangi Zelandiyaning «ekologik identifikatsiyasi»ni kuchaytiradi. Mamlakat allaqachon ekoturizm va milliy bog‘lari bilan mashhur. Endi esa u yana bir bor odamlarga tabiat muammolarini unutmaslikni eslatmoqda. Agar kampaniya muvaffaqiyatli chiqsa, yaqin kelajakda yana yangi tashabbuslar paydo bo‘lishi mumkin.

Yangi Zelandiyaning «695 milliard aholi» haqidagi xabarlari — statistik xatolik yoki fantastika emas. Bu — aniq rejalashtirilgan ekologik aksiya bo‘lib, maqsad — tabiatning ko‘lamini ko‘rsatish va insonlarni uni asrashga undash. Haqiqatda odamlar soni hanuz 5 million atrofida. Biroq DOC tashabbusi shunday xulosaga olib keladi: Yangi Zelandiyaning haqiqiy egalari — millionlab turli tirik mavjudotlardir.