Kelinining boşiga yetgan zolim qaynona 

Onasi bilan ham xayrlaşib, ortiga qaray-qaray uyiga ravona böldi. Onasiga gap uqtirolmaganidan ökindi.
Şarofat xolaning keliniga nisbatan zuğumi oşsa oşdiki, kamaymadi. Itda tinim bor, quşda tinim bor, ammo Muşarrafda tinim bölmadi. Qaynona iloji boriça unga yöq joydan ham iş topib, bir zum bölsada tinçlik bermadi. Beçora Muşarraf keçga tomon xuddi birov kaltaklaganday töşakka zörğa çözildi. Ertalab esa har doimgidek qaynonasining kamsitişlarini eşitiş bilan bu hovlida hayot qaynardi.

Oradan oylar ötib, uning tuğruq davri ham yaqinlaşdi. Biroq Şarofat xola ataylabdan unga oğir yumuşlarni ham buyuraverdi. Bir kuni u hovlida belini uşlaganiça yiqildi. Yaxşiyamki öşa kuni uyda uning turmuş örtoği Barot ham bor edi. Darhol “Tez yordam” çaqirtirdi. Muşarrafni tuman şifoxonasining tuğuruq bölimiga olib ketişdi. Nihoyat ular intiqib kutilgan farzand ham dunyoga keldi. Qiz ekan. Unga Zarifa deya ism qöyişdi. Biroq Muşarrafning ahvoli ham, çaqaloqning ahvoli ham yaxşi emasdi. Şuning uçun ona–bolalar bir oyça şifoxonada yotib davolanişdi. Muşarraf qaynonasidan çöçiganidan homiladorlik vaqtida tuzuk-quruq ovqatlanmasdan kamqonlik kasalligiga duçor bölgandi. Şifokorlar uni ham qaynonasini ham ogohlantirişdi. Şifoxonada yotib davolanişga qaynona ruxsat bermadi. Şuning uçun qizaloq ham xuddi şu kasallik bilan tuğildi.

Bir kuni uning ortidan şifoxonaga borgan qaynona yana şanğillay ketdi:
— Hadeb, oyoğingni kötarib yotaverasanmi? Har kuni sening oldingga kelişga meni vaqtim bormi? Nima balo, sil kasalmisan?
Palatadoşlari oldida uyalib ketgan kelin unsiz yiğlaşga tuşdi.
— Yiğlab meni yengaman, deb öylama! Endi kelmayman! Mehribon onajoning xabar olsin! — deya Şarofat xola eşikni qarsillatib yopib çiqib ketdi.
Muşarraf beçora bölsa bor alamini yiğidan oldi. Xuddi şu payt Muşarrafning onasi Sojida xola kelib qoldi. Nima gapligini bilgaç, qudasiga insof tilab, qizini ovutdi. Ammo qudaxoladan qattiq ranjidi.
Muşarraf turmuş örtoği kelganida ham onasining aytgan gaplarini aytmadi. Çunki uni ham siqilişini istamadi.
Ertasi kuni öğlining qistovi bilan Şarofat xola kelinini körgani kelib dedi:
— Ha, kelin, tuzukmisan? Haliyam osmonga qarab yotibsanmi? Betimning qattiği, jonimning huzuri deb. Böldi-da endi, şunça yotganing. Uydagi yumuşlar kutib qoldi. Yur, endi.
Muşarraf qaynonasiga bir söz demasdan piqillab yiğlaşga tuşdi.
— Hadeb piqillayverma. Döxtiringga ayt-da, tezroq uyga qayt! — deya qaynona keliniga boşdan-oyoq razm soldi-da, xumrayganiça xonadan çiqib ketdi.
Öşa kuni Sojida xola ham qizini körgani borgandi Muşarraf onasiga yolvora boşladi:
— Jon oyijon, döxtir bilan gaplaşib, meni bu yerdan olib keting. Siqilib ketdim.
Onaizor darhol palata şifokori bilan gaplaşib, qolgan davolaş muolajalarini uyda oliş şarti bilan Muşarrafni va qizaloğini u yerdan olib çiqdi.
Sojida xola bu haqda qudasini ham xabardor qildi. Ammo qahri qattiq quda nevarasini va kelinini bir bor körgani ham kelmadi. Sojida xola qizini va nevarasini ikki oy özi parvariş qildi. 

Bu orada kuyovi Barot ulardan tez-tez xabar olib turdi.

Qizi soğaygaç, Sojida xola uni va nevarasini olib qudasinikiga bordi.

Şarofat xola ularni xuşlamaygina kutib oldi. Muşarraf xonasiga kirib, hang-mang bölib qoldi. Keyin onasini imlab çaqirdi. Sojida xola ham qizining xonasiga kirib, u yerdagi körpa-töşaklaru, qizining javonidagi kuylaklari yöqligini körib jahli çiqdi.

— Hoy qudajon, bu nima ahvol. Iltimos, qizimning narsalarini qaytaring. Bu nima qilganingiz axir?
— Menga uyda ötirib, kelinlik vazifalarini bajaradigan kelin kerak. Kasal kelin kerakmas! Qizingiz şukur qilib yaşayversin. Mendan heç narsani talab qilmanglar!

Sojida xola oğir-bosiqlik bilan qudani murosaga çaqirdi. Yaxşiyamki öşa kuni Oygul kelib qoldi-da, bu vaziyatni yumşatib, yangasining körpa-töşaklarini va kiyimlarini onasidan olib berdi.

Endi bu hovlida yaşaş Muşarrafga oğir keçdi. Qaynona har bir gapida uni kasalligini peş qilib, gap bilan çaqib-çaqib olardi. 
Bir kuni Muşarraf uyiga yiğlab bordi. Bu gal qaynonasi uning kiyimlarini olib qöyib, haqorat qilibdi. Onasi yana qudasiga Yaratgandan insof sörab, qizini uyida olib qoldi. 

Muşarraf bir hafta onasinikida yaşadi. Ammo çiqqan qiz çiğiriqdan taşqari deganlaridek, bu yerga ham siğmadi. Şuning uçun bolasini kötarib qaynonasinikiga yöl oldi.

Toqati-toq bölgan Şarofat xola esa endi kelinini battar gap-sözlar bilan eza boşladi. 
Bir kuni qayinsinglisi Oygul onasinikiga keldi. Yangasining xamir qorişga holi bölmayotganini körib, özi yeng şimarib xamir qorişga kirişib ketdi.

Buni körgan Şarofat xola tutoqdi.
— Bu uyda kim kelin özi? Qizim senga malaymi? Xamirni özing qor! Bitta nonni qilolmasang, nima keraging bor özi? Sil kasal bölsang, ayt, tezroq javobingni bervoraylik!
— Oyi, böldi-da endi, — dedi Oygul.
Şu payt içkaridan nevarasining yiğlagani eşitildi. Şarofat xola yana zahrini keliniga soçdi:
— Öl-a, bitta bolani ham eplolmasang! Tuğib nima qilarding! Uf, bolangdan ham, özingdan ham bezor böldim. Öçir, bolangning ovozini!
Muşarraf bolasiga qöşilib özi ham xörlanib yiğlardi.
Endi har kungi janjallarga ham, haqoratlarga ham çidab yaşay boşladi.
Biroq, bir kuni Muşarraf oyoq yalang onasinikiga kirib keldi.
— Voy ölmasam! Nima böldi, bolam, tinçlikmi? — deya uni bağriga bosdi Sojida xola.
— Qaynonam, bolam yiğlagani uçun, uni ovutolmaganim uçun urdi. Kasalmand kelin kerakmas menga, deya baqirdi. Meni yalonğoç holda haydamoqçi bölib, xonamga qamab qöydi. Derazamizni bir amallab oçib, qoçib keldim. Onajon, bu hayotdan töyib ketdim. Qaynonamning bu qiliqlariga qaçongaça çidayman axir! — deya Muşarraf öksinib-öksinib yiğladi.

U onasinikida uç kun telbalarça yurdi. Söng oşxonaga kirdi-da  öçoq yonida turgan solyarkani öziga sepdi va gugurt çaqdi. Bir zumda ayol gulxanga aylandi.
“Tez yordam” maşinasi dunyoni buzgudek bölib çinqirib uni olib ketdi. Afsuski, uning jonini saqlab qolişning imkoni bölmadi. Muşarraf qaynonasi zulmidan öziga gulxandan makon yasadi.

Muşarrafning ölimidan söng, qaynonasi Şarofat xola jinoiy javobgarlikka tortilib, ozodlikdan mahrum etildi.

Xonbibi HIMMAT qizi, jurnalist.