Biz nima uchun Eronga yutqazdik? Babayanning taktik xatolari

Ikkinchi holat — Andreyevga munosib o‘rinbosar olib ketilmagani. Stanislav to‘pga teginishga ulgurmay, jiddiy jarohat orttirib oldi. Babayan qanday qaror chiqardi? O‘ng qanot himoyachimizni chapga olib (!), o‘ng qanotga futbolchi tushirdi. Akmal Shorahmedovning ustunligi nimada? Qanotdan hujumga qo‘shilish va o‘ng (!) oyog‘ida jarima maydoniga xavfli to‘p uzatmani amalga oshirish. Shu xolos. Babayan yuqoridagi qarori bilan Akmalni yagona ustunligidan ham mahrum qilib qo‘ydi. Buni o‘yin davomida ko‘rdik — Shorahmedov chap qanotdan ham bir necha bor yurish qildi, ammo jarimaga to‘pni oshirib berishda chap (!) oyog‘idan foydalanishga majbur bo‘ldi. Besh-olti to‘p oshirishining hammasi o‘ta xato ketdi. Uning ustun sanalgan o‘ng oyog‘ini Babayan bir qaror bilan «kesib» tashladi. Davron Hoshimov ko‘rsatgan hunarlarni esa gapirib o‘tirish shart emas. Yana ikki tomonlama xato. Bunday pala-partish joy almashishlar terma jamoa o‘yinida aniq bir mexanizm yo‘qligidan dalolat.

Uchinchi holat — Aziz Haydarovning maydonda qolgani. Keyrush terma jamoamizga qarshi tezkor qanotlar va uzun to‘p oshirishlardan foydalanishga qaror qilgani o‘yin boshidanoq oydinlashib qoldi. Bu holatda maydon markazida uchta tayanch yarim himoyachisi bilan o‘ynashimiz to‘g‘ri qarormi? Odatda uch tayanch yarim himoyachi ko‘proq qisqa paslar orqali kombinatsion o‘yin ko‘rsatadigan jamoalarga qarshi qo‘llaniladi. Maqsad — maydon markazida raqib hujumini rivojlantirishiga to‘sqinlik qilish. 

Qanotlar va hujum chizig‘iga uzun to‘p uzatishlari orqali hujum tashkil etadigan jamoaga qarshi uch nafar «opornik» nimaga kerak? Raqib to‘pni bu zonada ushlab turgani yo‘qku?

O‘yin vaqti e'tibor bermagan bo‘lsangiz, qaytadan ko‘ring — Aziz Haydarov deyarli ishsiz yurdi butun o‘yin davomida. Bu zonada «buzg‘unchi» rolini bajarishga Afoninning o‘zi yetarli bo‘ldi. Odil esa ko‘proq hujumni rivojlantirishga mas'ul bo‘ldi. Aziz esa — g‘irt ortiqchalik qildi bu nuqtaga. Bitta kam bo‘lib o‘ynashdan farqsiz holat.

To‘rtinchisi — futbolchilarning almashtirilishi. Davron Hoshimovning tushirilishi qanchalik taktik xatolarni keltirib chiqarganini izohlab o‘tdik. Keyingi o‘zgartirishlar ham bundan kam bo‘lmadi. O‘yinga nisbatan yaxshiroq moslashib olgan va faolroq bo‘lgan Afoninning olinib, maydonda «o‘zini topa olmagan» Haydarovning qoldirilishi; Eron himoyachilariga tashvish tug‘dirib turgan yagona o‘yinchi - Temurxo‘ja Abduxoliqovning almashtirilib, maydonda «mavjud bo‘lmagan» Igor Sergeyevga oxirigacha ishonch bildirilishi mutlaqo tushunarsiz holat...

Bular shunchaki bir qarashda ko‘zga qadalgan sezilarli xatolar. Bularning ortida bir qancha kichik detallar ham bor. Bunday hal qiluvchi o‘yinlar taqdirini o‘sha kichik detallar hal qilib qo‘yadi aslida. Bizni murabbiylar esa botmonday-botmonday qilib «o‘tirib qo‘yishdi». Keyrush darajasidagi murabbiy uchun «bolalar sovg‘asi»dan bo‘lak narsa emas bu.

Xullas, Eron bilan bahsga kirishishimizdan avvaloq taktik xatolarga yo‘l qo‘ydik. Murabbiylarimiz bu xatolarini o‘yin davomida tuzatish o‘rniga, boshqa xatolar bilan vaziyatni og‘irlashtirdi.

Birinchi marta shunday holga tushayotgan bo‘lsak ham ko‘z yumish mumkin edi. Biroq bu degradatsiya uzoq vaqtdan beri davom etib kelyapti. Eng yomoni — buni futbolchilarimiz ham ko‘rib, bilib turishibdi. Ulardagi ishonchsizlik, buning ortidan befarqlik ortib boryapti.

Babayan shtabi tayanadigan uslubni hatto men ham izohlab bera olaman. Bu unchalik murakkab sxema emas. O‘yinning boshlarida imkon qadar raqib o‘yinini o‘ldirish, bahs oxirlarida Odil Ahmedovni tayanchdan hujum ortiga chiqarish, nisbatan toliqqan raqibga individual ustunlik (Odil, Geynrix, Rashidov) bilan zarba berish. Deyarli shu.

Endi raqiblarning kuchli mutaxassislari qay darajada o‘zlashtirib, qarshi chora qo‘llashini tasavvur qilavering.

Samvel Babayanning shaxsiyu, tarkibni shakllantirish borasidagi yondashuvlari meni mutlaqo qiziqtirmaydi. Tarkibni tanlash imkoniyati uning ixtiyorida. Bunga haqqi bor. Istagan o‘yinchisini tarkibga qo‘shsin, ammo terma jamoa bundan jabr tortmasin. U terma jamoada barqaror, kuchli o‘yinni tashkil eta olmadi. Shu eng katta xatosi.

Nega shuncha xatolarni ko‘ra-bila turib, murabbiylar shtabiga yana imkon beramiz? Xitoy chidolmadi, Qatarning sabri to‘ldi, Koreya yorildi — bari murabbiylarini almashtirishdi, biz esa chidashga majburmiz.

Bo‘ldi. Shu yerda to‘xtayman. So‘nggi so‘zim: Xitoy va Koreyani yutsak, Jahon chempionatiga chiqamiz. Milliardlab auditoriya nazariga tushamiz. Birinchi marta. Juda yaqin yo‘l. Futbolimizning anchagina saviyali avlodi uchun oxirgi imkoniyat bu! Yangi tarixni yaratish uchun mutasaddilarimizga zo‘r imkoniyat bu! Shunday imkoniyatni boy berish sizga alam qilmaydimi?

Lutfullo Tursunov.