Fitch Ratings yangi hisobotida ta'kidlanişiça, örta muddatli istiqbolda Özbekiston bank sektorining ösişi iqtisodiyotga davlat investitsiyalari hisobidan ta'minlanadi. Sektorning moliyaviy körsatkiçlari sezilarli darajada bozor uluşlari va olib borilayotgan siyosatdagi örni tufayli davlat banklariga boğliqdir.
Sektordagi kreditlaşning ösişi (ayirboşlaş kursi dinamikasi hisobga olinmaganda) jiddiy böldi, 2017 yilda 31 foizlik darajada. Bu iqtisodiyotga davlat investitsiyalari sektordagi barça aktivlarning 82 foiziga ega bölgan davlat banklari orqali uzatilişi bilan boğliq.
Sektorda aktivlarning sifati yaxşidir: qadrsizlangan kreditlar 2017 oxirida sektordagi yalpi kreditlardan faqat 1,2 foizni taşkil qilgan hamda töliq kredit böyiça yöqotişlarga zaxiralar bilan qoplangan.
Agentlik ma'lumotlariga köra, kreditlarning dollarlaşuvi yuqori (2017 yil oxirida - 62%), biroq, yirik investitsiya kreditlari, odatda, davlat tomonidan kafolatlangan. Xorijiy valyutada qarz jalb qiluvçi nisbatan kiçik korxonalar valyuta daromadlariga ega emas va şuning uçun 2017 yilda milliy valyuta (özbek sömi)ning keskin qadrsizlanişidan söng valyuta xavflariga ega.
Daromad olinişi 2017 yilda 13 foizlik darajadagi örtaça kapitalga daromadlilik holatida ma'quldir. Hisobotga köra, sektor söm kursi pasayişidan keyin valyutaning qayta baholanişidan jiddiy daromadga ega böldi, bu foizsiz daromad uluşini yalpi daromaddan 60 foizgaça oşirdi.
Sektordagi kapitallaşuv 2017 oxirida 16,6%lik 1 darajadagi kapital yetarlilik muntazam körsatkiçida qabul qilinadi, bu minimal talabdan 9,5%ga yuqori.
Davlat mulkidagi banklar ham bu dasturlardan taşqari qöşimça kapital va yangi kapital badallar olişdi, bu ösişni qöllab-quvvatlaş hamda aktivlar sifati bilan muammolarni yopişda foyda berdi.
Sektorda moliyalaştirişning asosiy uluşi Özbekiston Respublikasi Tiklaniş va taraqqiyot fondi tomonidan taqdim etildi. Bu esa, 2017 yil oxirida kreditlarning depozitlarga nisbatan 188% darajada bölişiga olib keldi.
«Bizning hisob-kitoblarga köra, Tiklaniş va taraqqiyot jamğarmasidan moliyalaştiriş uluşi 2017 yil oxiriga sektor majburiyatlaridan 30-40 foizni taşkil etdi. Şu bilan birga, mijozlar depozitlariga yana 40 foiz töğri keldi. Likvidli aktivlar sektor umumiy aktivlaridan 27 foizni taşkil qildi va butun mijozlar moliyalaştirişidan 76 foizni qopladi, bu, bizning fikrça, öziga xos mustahkam zaxiradir», - deya ta'kidlaydi Fitch tahlilçilari.
