Endilikda biz yetakchilarga unchalik muhtoj emasmiz - biroq biz istagan yetakchilar judayam kam.
Biz yetakchilik aslida nima ekanini go‘yoki unutgandekmiz va uni boshqa narsa bilan adashtiryapmiz, deb yozadi Harvard Business Review.
Yetakchi bo‘lmaslik nima? Bu birinchidan, omma oldida chiqishlar qilmaslik. Yetakchilik yuz ishorasini to‘g‘ri holatga keltirish, qatorlarni to‘g‘ri eslab qolish, mos keluvchi fursatlarda mushtni tugish emas. Bu mohiyat. Farqini tushuntirishga izn bering. Vaziyat ssenariyda yozilganidan chetga chiqishni, tomoshabin o‘rnidan turishni yoki teatr devorlari buzilishni boshlaganida nima yuz beradi? Aktyor improvizatsiya qilishni bilmasa, falajlik holatida qoladi. Bugungi kunda guvohi bo‘layotgan holatimiz ham xuddi shunday: yetakchi xoh siyosiy, xoh ijtimoiy, madaniy va korporativ bo‘lsin, noaniq dunyodagi murakkab davrda falajlik holatida qoladi. Shuning uchun ssenariylarni o‘rganamiz, qatorlarni yodlaymiz, mushtimiz burchaklarini sinchkovlik bilan tekshiramiz.
Oddiy bir misol keltiramiz. O‘n yil muqaddam hech kim Nokia ro‘zg‘ordagi eski xotiraga aylangan buyumdek bir nomga aylanishini bashorat ham qila olmasdi. Shunga qaramay, qulash yuz berdi, Nokia yetakchilari o‘zlarini ishonch beruvchi, o‘ziga ishongan, xotirjam, chiroyli nutqlar so‘zlovchi yetakchilar kabi tutishgan bo‘lsa-da, yetakchi emasdilar. Ular kelajak kompaniyasini yaratish uchun bajarishlari kerak bo‘lgan ishni amalga oshirmadilar. Chunki kelajak noaniq va bu holat kishini ayrim hollarda qat'iyatsiz, qo‘pol va ahmoq bo‘lib ko‘rinishga majbur qiladi.
Yetakchilik “yuqori samaraga ega bo‘lish”da ham namoyon bo‘lmaydi. Shunga qaramay, yetakchilarni daromadlarni oshiruvchi va maqsadlarga erishuvchi kishilar orasidan izlaymiz. Biroq yetakchining asosiy vazifasi – kechagi vazifalarni yanada samaraliroq bajarish ham emas. Yetakchilik unumdorlik g‘oyasini to‘laqonli anglash demakdir. O‘ylab ko‘ring: Ebay asoschisi Per Omidyar (Pierre Omidyar) ehtimol Sotheby’ning buyuk auksionchisiga aylanmasdi. Vikipediya muassislaridan biri Jimmi Uels (Jimmy Wales) Britaniya ensiklopediyasi bosh direktorligi lavozimidan chetlashtirilgan bo‘lardi. Craigslist asoschisi Kreyg Nyumark e'lonlarning yaxshi muharririga aylanmasligi ham mumkin edi.
Agar maqsadimiz ana shunday yetakchilarni aniqlash va rivojlantirish bo‘lsa, ularni eng yaxshi ijrochilar orasidan topa olmaymiz. Biroq ular natijalar qanday bo‘lishi mumkinligi haqidagi tasavvurlarimizga tahdid soluvchilar orasida mavjud bo‘lishi ehtimoli bor. Agar “a'lochilar”nigina yetakchilik sari olg‘a sursak, undan ko‘prog‘i qo‘lga kiritilmaganiga hayron qolishimiz kerakmikan?
