Паркинсон касаллигини эрта ташхислаш усули ишлаб чиқилди

Фудан университети ва Шанхай анъанавий Хитой тиббиёти университети олимлари Паркинсон касаллиги ва шунга ўхшаш мия касалликларини эрта аниқлаш имконини берувчи тиббий диагностика учун янги моддаларни ишлаб чиқди. Иш Genomic Psychiatry журналида чоп этилди.

Паркинсон касаллиги мияга таъсир қиладиган жиддий касалликдир. Унинг сабабларидан бири махсус оқсил — α-синуклеиннинг тўпланиши деб ҳисобланади. Илгари, уни фақат одамнинг ўлимидан кейин аниқлаш мумкин эди, бу эрта ташхис қўйиш ва самарали даволанишга тўсқинлик қилди.

Энди олимлар танага юбориладиган ва ПЭТ сканерлаш (позитрон эмиссия томографияси) ёрдамида назорат қилинадиган махсус моддаларни яратдилар. Улар тўғридан тўғри тирик мияда зарарли оқсил тўпланишини «кўрсатиш»га ёрдам беради.

«Бу ҳақиқий ютуқ. Бу биз бемор тириклигида касаллик билан боғлиқ ўзгаришларни биринчи марта кўришимиз», деди Ҳуашан касалхонасидан доктор Фанг Хиэ.

Бундай моддалардан бири, [18F]C05-05 аллақачон Паркинсон касаллиги ва деменция белгилари бўлган беморларда муваффақиятли синовдан ўтказилган. У миянинг ушбу касалликлардан энг кўп таъсирланган жойларида тўпланишнинг кўпайишини кўрсатди. Бундан ташқари, тўпланиш даражаси беморлардаги симптомларнинг оғирлигига тўғри келди.

Бошқа бир модда, [18F]ACI-12589, бошқа касалликни, кўп тизимли атрофияни ташхислашда ўзини яхши томондан кўрсатди. Бу уни бошқа шунга ўхшаш касалликлардан ажратишга ёрдам берди.

«Агар биз касалликни қайтариб бўлмайдиган ўзгаришлар рўй бермасдан олдин аниқлай олсак, бу миллионлаб одамларнинг тақдирини ўзгартиради», деди тадқиқотнинг етакчи муаллифи доктор Инфан Хе.