Мерц: Украинанинг имтиёзлар бўйича таклифлари Трампга етказилди

Германия канцлери Фридрих Мерц маълум қилишича, АҚШ президенти Доналд Трампга Украина томонидан «ҳудудий имтиёзлар» ҳақида тайёрланган таклифлар етказилган. Унинг айтишича, бу иш ўтган куни Мерц ва бошқа европалик етакчилар Оқ уй раҳбари билан телефон орқали суҳбат ўтказганидан кейин амалга оширилган. Канцлер бу ҳақда пайшанба, 11 декабр куни Берлинда НАТО бош котиби Марк Рютте билан қўшма матбуот анжуманида гапирди.

«Кўпроқ қисми шу саволга тааллуқли: Украина қайси ҳудудий имтиёзларга боришга тайёр, — деди Мерц. — Лекин бу, энг аввало, Украина президенти ва украин халқи жавоб бериши керак бўлган савол. Тўрт йиллик азоб-уқубатлар ва қурбонлардан сўнг халқи қабул қилмайдиган тинчликка украин президентинu мажбурлаш — хато бўлар эди».

Фридрих Мерцнинг сўзларига кўра, унда Доналд Трамп Украинада тинчликка европаликлар билан биргаликда эришмоқчи, деган таассурот ҳосил бўлган. Шу билан бирга, канцлер Трамп билан суҳбатни конструктив деб атади, аммо «Европа ўзини ҳеч ким ва ҳеч нарса қисмларга бўлиб ташлашига йўл қўймайди», деб таъкидлади.

У АҚШ вакиллари билан кейинги музокаралар яқиндаги дам олиш кунларига режалаштирилганини, Украина бўйича халқаро учрашув эса «кейинги ҳафта бошида бўлиб ўтиши мумкинлигини» қўшимча қилди.

Мерц таъкидлашича, Германия ҳукумати раҳбари Трамп билан телефон орқали суҳбатни Франция президенти Эммануэл Макрон ва Буюк Британия бош вазири Кир Стармер билан биргаликда ўтказган. Шу мулоқот чоғида Украинада ўт очишни тўхтатиш бўйича европаликлар томонидан ишлаб чиқилган янги таклиф тақдим этилган.

Бундан олдин Трамп журналистларга Украина бўйича европалик иттифоқчилари билан телефон орқали суҳбат вақтида оғзаки тортишув бўлганини айтган эди.

«Биз Украинани анча кескин сўзлар билан муҳокама қилдик, — деган эди у. — Менимча, айрим шахслар масаласида кичик келишмовчиликлар бўлди. Ва биз: “Учрашишдан олдин, бу нималарга олиб келишини кутайлик”, дедик». Трамп «кескин сўзлар» деганда аниқ нима назарда тутганини очиқламаган.

Фридрих Мерц АҚШ 2026 йилда режага мувофиқ Германия ҳудудига узоқ масофага учадиган қуроллар жойлаштиришни бошлашини кутмоқда.

«Ҳозирча менда НАТО доирасида Қўшма Штатлар билан эришилган келишувлардан шубҳаланишга асос йўқ, — деди канцлер Берлиндаги матбуот анжуманида. — Хавфсизликни таъминлаш бўйича биз бир-биримизга берган ўзаро кафолатларни бекор қилишга қаратилган ҳеч қандай баёнотлар ёки қадамлар йўқ».

Шу тариқа Мерц АҚШ янги хавфсизлик стратегияси эълон қилинганидан сўнг, бу мамлакат ҳукумати Германияда Tomahawk қанотли ракеталарини қайта жойлаштириш бўйича мажбуриятларидан чекинишидан қўрқмайдими, деган саволга жавоб берди.

Ўз навбатида НАТО бош котиби Марк Рютте Берлинда Вашингтон ўз мажбуриятларини бажаришини тасдиқлади. Амалдаги келишувга кўра, 2026 йилдан бошлаб АҚШ Германия ҳудудига қайтадан ўрта масофали ракеталарни жойлаштиришни режалаштирган. Улар орасида 2500 кмгача масофага учадиган Tomahawk қанотли ракеталари, SM-6 туридаги ракеталар ва яқинда ишлаб чиқилган гипертовушли қуроллар ҳам бор.

Доналд Трамп ҳукумати буни режага мувофиқ адо этиш нияти бор-йўқлиги ҳақида ҳозирча омма олдида фикр билдирмаган. АҚШнинг ўтган ҳафта эълон қилинган янги хавфсизлик стратегиясида келгусида европаликлар ўз ҳимояси учун асосий масъулиятни зиммасига олиши кераклиги таъкидланган.