Tahririyatga yana maktub keldi. Unda sayt o‘quvchilaridan biri go‘sht qimmatlashgani haqidagi maqolaga munosabat bildirgan. Quyida ushbu maktub o‘zgartirishlarsiz nashr etilgan.
Kun.uz saytida 22 may kuni e'lon qilingan, Toshpo‘lat Rahmatullayev muallifligida «Go‘sht nega qimmatlashdi?» nomli maqolani o‘qib, unga biroz qo‘shimcha qilishga jazm etdim.
Istaymizmi-yo‘qmi, go‘sht — inson uchun eng zarur va foydali mahsulot. Bugun aholini ushbu mahsulot bilan ta'minlash qay darajada amalga oshirildi yoki amalga oshirilmoqda?
Keling, avval go‘sht, ya'ni qoramol yetishtirish sohasi bilan ham ozgina qiziqib ko‘ramiz. Zero, bu ish bilan shug‘ullanmay turib, «go‘sht qimmatlab ketdi», deya buning sababini fermer yoki qassoblardan ko‘rib, ulardan shikoyat qilishdan osoni yo‘q.
Men o‘zim ushbu soha bilan qo‘shimcha daromad manbai sifatida shug‘ullanaman. Hozircha juda ko‘p bo‘lmasa-da, yiliga xalqimiz dasturxoniga taxminan 1,5 tonna atrofida go‘sht yetkazib beraman.
Bir bosh qoramolni olib, to uni qassobning do‘koniga yetkazib berguncha qancha mehnat ketadi?
Hozirgi kunda boqishga yaraydigan eng arzon mol taxminan 2,5–2,7 mln. so‘m. Uni kamida 100 kundan 150 kungacha boqish kerak. Bu vaqt ichida bir bosh qoramol 700–800 ming so‘mlik yem-xashak yeydi. Umumiy xarajat 3,3–3,5mln so‘mga aylanadi.
Moldan esa 180 kg atrofida go‘sht olish mumkin. Qassob uni 26 ming so‘mdan so‘yib oladi. Teri, kalla-pocha, jigarlar uchun boquvchi 1 so‘m pul olmaydi. Shunda fermer molni taxminan 4,5 mln. so‘m atrofida pullaydi. 3–5 oyda qoladigan foyda — 800 ming–1 mln. so‘m atrofida. 3–5 oylik mehnat uchun 1 mln. so‘m biroz kamtardek tuyuladi, biroq «boriga baraka», deya aholining ishsiz qatlami asosan shu ish bilan shug‘ullanayapti.
Endi o‘ylab ko‘ring: agar shu ishsiz aholi mana shu daromaddan ham qisilsa, qanday vaziyat yuzaga keladi?
Fermer yoki qassobga bosim o‘tkazilavergani bilan masalaning yechimi topilmaydi, ishoning. Chunki yechim boshqa joyda — YeMda!
Bugungi kunda 1 kg kepak narxi 1100 so‘m. 1 kg sheluxa 1100 so‘m edi, lekin u ham yo‘q. Shrotni ham oxirgi marta kilosini 1600 so‘mdan ko‘rgan edim. Bunga ham chamasi 2 oy bo‘ldi. Hozir yemxonalarda kepakdan boshqa yem yo‘q.
