AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyati Ozarboyjon va ayrim Markaziy Osiyo davlatlarini Isroil bilan munosabatlarni normallashtirishga qaratilgan «Ibrohim kelishuvlari»ga qo‘shish imkoniyatini muhokama qilmoqda. Bu haqda Reuters nashri vaziyatdan xabardor bo‘lgan o‘zining besh nafar manbasiga tayanib ma’lum qildi. Maqsad – ushbu mamlakatlarning Isroil bilan mavjud aloqalarini chuqurlashtirish.
Aslida Ozarboyjon hamda Markaziy Osiyo 5 davlati allaqachon Isroil bilan diplomatik munosabatlarga ega. Manbaga ko‘ra, shu bois ularning kelishuvlarga qo‘shilishi asosan ramziy ahamiyatga ega bo‘lib, savdo va harbiy hamkorlik kabi sohalarda aloqalarni mustahkamlashga qaratiladi. Ta’kidlanishicha, yangi kelishuvlar ilgari imzolangan «Ibrohim kelishuvlari»ga o‘zgartirish kiritmaydi.
G‘azoda Isroil olib borayotgan genotsid ko‘rinishidagi urush, o‘n minglab qurbonlar va ocharchilik bugun arab dunyosidagi g‘azabni kuchaytirdi. Natijada arab dunyosidagi boshqa musulmon davlatlarini «Ibrohim kelishuvlari»ga jalb etish qiyinlashdi. Xususan, Saudiya bir necha bor «u Falastin davlatchiligi tan olinmaguncha Isroilni tan olmasligini» bildirdi.
Ozarboyjon masalasi
Tramp ma’muriyati uchun muhim to‘siq – bu Ozarboyjon va uning qo‘shnisi Armaniston o‘rtasidagi mojarolar, dedi nashrning manbasi. Ularning ta’kidlashicha, AQSh uchun Ozarboyjonning kelishuvlarga qo‘shilishi uchun Armaniston bilan tinchlik shartnomasi imzolanishi shart.
Garchi Tramp ma’muriyati bir necha davlatlarni bu kelishuvlarga kiritish ehtimolini ochiq aytgan bo‘lsa-da, aynan Ozarboyjon bilan muzokaralar eng jiddiy va tartibli tarzda olib borilmoqda. Reuters nashriga ko‘ra, bunday kelishuv hatto bir necha hafta yoki oy ichida imzolanishi mumkin.
Trampning tinchlik bo‘yicha maxsus vakili Stiv Uitkoff va uning yordamchisi Are Laytston shu yilda Ozarboyjonga tashrif buyurib, prezident Ilhom Aliyev bilan uchrashgan. Ikkita alohida uchrashuvda ular, xususan «Ibrohim kelishuvlari»ni muhokama qilgan.
