Jahon banki Özbekiston iqtisodiyoti böyiça prognozini oşirdi

Tojikiston YaIM joriy yilda 7,6 foizga (kelasi yil 5,2 foiz), Gruziya iqtisodiyoti 7 foizga (5,5 foiz), Qozoğiston 5,5 foizga (4,5 foiz) ösişi prognoz qilinyapti.

Hisobotda keltirilişiça, Yevropa va Markaziy Osiyo mamlakatlarida (mintaqadagi 22 ta davlatni öz içiga olgan) iqtisodiy ösiş sur’atlari sekinlaşdi. Şu bilan birga, uşbu mamlakatlar saqlanib qolayotgan global va mintaqaviy tahdidlarga qaramay, barqarorlik tendensiyalarini namoyiş etişda davom etmoqda.

YeMO mintaqasida iqtisodiy ösiş prognozlari

2025 yilda Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida yalpi içki mahsulotning ösiş sur’ati 2,4 foizni taşkil etişi prognoz qilinmoqda, bu asosan Rossiyada iqtisodiy ösişning sekinlaşişi tufayli 2024 yilda qayd etilgan 3,7 foiz darajasidan pasayiş. Mintaqa umumiy işlab çiqarişining qariyb 40 foizini taşkil etuvçi uşbu mamlakatni hisobga olmaganda, ösiş sur’atlari deyarli özgarişsiz qolişi mumkin – joriy va kelgusi yillarda 3,3 foiz atrofida.

YeMO mintaqasida kelajakdagi iqtisodiy ösiş örtaça sur’atlarda – 2026-2027 yillarda örtaça 2,6 foizgaça bölişi kutilmoqda. Rossiyada iqtisodiy ösişning keyingi yilda 0,8 foizgaça sekinlaşişi, keyinçalik 2027 yilda 1 foizgaça biroz ösişi kutilmoqda. Şu bilan birga, Turkiya iqtisodiyoti mustahkamlanişda davom etadi va 2027 yilda ösiş sur’ati 4,4 foizga yetadi.

YeMO mamlakatlaridagi ösiş, xususiy iste’mol, iş haqi, pul ötkazmalari va ijtimoiy tölovlar hajmining ösişi, infratuzilmaga investitsiyalar davom etişi, şuningdek, xalqaro savdoning bosqiçma-bosqiç tiklanişi bilan qöllab-quvvatlanişi kutilmoqda.

Şunga qaramay, 2026-2027 yillarda mintaqaviy ösiş prognozlarining pasayişi böyiça sezilarli xatarlar saqlanib qolmoqda. Xususan, tarkibiy islohotlarni amalga oşirişdagi sustkaşlik YeMO mamlakatlarida unumdorlik ösişi sur’atlarini tiklaş imkoniyatlarini çeklamoqda. Geosiyosiy noaniqlik, xalqaro savdodagi keskinlik, şuningdek, barqaror inflyatsion bosim mintaqa iqtisodiyotlarining zaifligini oşirmoqda.

Markaziy Osiyoda yangi iş örinlarini yaratiş uçun istiqbolli tarmoqlar

Jahon banki hisobotida qayd etilişiça, Markaziy Osiyo mamlakatlarida iqtisodiyotning ayrim tarmoqlarini rivojlantiriş yölidagi mavjud tösiqlarni bartaraf etiş yangi iş örinlarini yaratişga xizmat qiladi.

Xususan, Özbekistonning ustuvor yönalişlari kimyo sanoati, AKT xizmatlari va meva-sabzavotçilikni qamrab oladi. Kimyo sanoatida raqobatbardoşlik va energiya samaradorligini oşiriş, işlab çiqarişni modernizatsiya qiliş, tartibga soliş va nazorat funksiyalarini tijorat faoliyati bilan ajratiş, şuningdek, kimyoviy mahsulotlarga subsidiyalar, narx çeklovlari va eksport nazoratini bosqiçma-bosqiç bekor qilişga boğliq.

Özbekistonda AKT sektori salohiyati keng polosali internet qamrovi va foydalaniş imkoniyatining yetarli emasligi bilan çeklanmoqda. Meva-sabzavotçilik sohasida xalqaro standartlar va sertifikatlaşni joriy etiş, eksport qilişda oldindan tölov talablarini bekor qiliş, şuningdek, zamonaviy suğoriş tizimlariga qöşimça investitsiyalarni jalb qiliş, qişloq xöjaligi ekinlari sohasida ilmiy tadqiqotlar va işlanmalarni amalga oşiriş orqali eksportni köpaytiriş mumkin.

Qozoğistonda qişloq xöjaligida qayta işlaşni, eng avvalo, buğdoy yetiştiriş va çorvaçilikda, yanada rivojlantiriş uçun foydalanilmagan imkoniyatlar saqlanib qolmoqda.

Qirğizistonda katta gidroenergetika salohiyati mavjud va quyoş energetikasi sohasi rivojlanmoqda, şuningdek, moliya, turizm va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohalarida eksportga yönaltirilgan xizmatlar şakllantirilmoqda.

Tojikiston uçun asosiy imkoniyatlar mamlakatning katta gidroenergetika salohiyatidan foydalaniş, transport yölaklari logistikasini yaxşilaş va turizm sohasini rivojlantirişdan iborat.

Eslatib ötamiz, Jahon bankining avvalgi hisobotiga köra, aholi jon boşiga töğri keladigan daromad böyiça rivojlangan davlatlarga (14 ming dollar) yetib oliş uçun Özbekistonga 100 yildan ortiqroq vaqt kerak bölişi mumkin.