Turkiya va Qozog‘iston tashqi ishlar vazirliklari shu hafta boshida Ukrainaning Qora dengizdagi nishonlarga bergan dron zarbalari borasida izoh berdi. Jumladan, Qozog‘iston Rossiyaning Novorossiysk shahridagi neft quvuri terminaliga qilingan dron zarbalari borasida Ukrainaga rasmiy norozilik notasini yubordi.
Qozog‘iston Tashqi ishlar vazirligiga ko‘ra, Kaspiy quvuri konsorsiumining (KQK) Novorossiysk terminaliga berilgan zarba – «xalqaro huquq normalari bilan kafolatlangan, butunlay fuqaroviy obektga qilingan uchinchi tajovuz harakati» hisoblanadi. Chunki «quvur global energetika tizimlari barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega».
«Biz sodir bo‘lgan voqeani Qozog‘iston Respublikasi va Ukraina o‘rtasidagi ikki tomonlama munosabatlarga zarar yetkazuvchi harakat deb hisoblaymiz. Ukraina tomonidan kelgusida bunday hodisalarning oldini olish uchun samarali choralar ko‘rilishini kutamiz», deyiladi Qozog‘iston TIV bayonotida.
Ukraina esa uning harakatlari Qozog‘istonga yoki uchinchi tomonlarga qaratilmaganini, balki «Rossiyaning to‘liq ko‘lamli tajovuziga» qarshi mudofaa ekanini bildirdi. «Ukraina tajovuzkorga zarba beradi», — dedi Ukraina tashqi ishlar vazirligi.
29 noyabr kuni Ukrainaning dengiz dronlari Rossiyaning Novorossiysk shahridagi Kaspiy quvur konsorsium obektiga hujum qildi. Natijada terminalidagi shvartov qurilmasi katta zarar ko‘rganidan so‘ng operatsiyalar to‘xtatildi.
Reutersʼning yozishicha, Rossiya, Qozog‘iston, AQSh va Yevropa hamkorligida boshqariladigan Kaspiy quvur konsorsiumi global neft hajmining 1 foizidan ko‘prog‘ini qayta ishlaydi. Shuningdek, Qozog‘iston neft eksportining asosiy qismi aynan shu tarmoq orqali amalga oshiriladi.
KQKning asosiy ta’minotchilari Qozog‘iston konlari bo‘lsa-da, u Rossiya ishlab chiqaruvchilarining neftini ham qabul qiladi. Xususan, uzunligi 1 500 km bo‘lgan Kaspiy quvuri tarkibida Rossiya, Qozog‘istonning davlat korxonasi «KazMunayGas», shuningdek, Chevron, Lukoil va ExxonMobil kompaniyalari aksiyador sifatida ishtirok etadi.
