To‘lov-kontrakt qachondan oshadi?
Davlat qabul komissiyasining 2018 yil 4 iyuldagi 2-son bayonining 12-ilovasi bilan 2018/2019 o‘quv yilidan boshlab OTMlarda bitta talabani to‘lov-kontrakt shaklida bir yillik o‘qitish miqdorlari tasdiqlangan edi. Ilk marta to‘lov-kontraktlar eng kam ish haqi miqdoriga bog‘lab qo‘yilgandi.
Demak, eng kam ish haqi oshsa, kontrakt ham xuddi shuncha foizga oshadi.
Faqat ko‘pchilik bir qoidadan bexabar. Xuddi shu hujjatning ilovasida izoh sifatida aytilganki, respublikada eng kam oylik ish haqi miqdorlari oshirilganda mos ravishda to‘lov-kontrakt qiymati miqdorlari navbatdagi semestr boshidan oshirib boriladi.
Bu nima degani?
Bu shuni anglatadiki, kontraktlar bahorgi semestrdan, ya'ni mart oyidan oshadi, kuzgi semestrga to‘langan kontrakt uchun qo‘shimcha to‘lov to‘lash shart emas.
Agar kimdir kontraktini oldindan 1 yillik to‘lab qo‘ygan bo‘lsa ham, baribir 2-semestr uchun yuzaga kelgan farqni qo‘shimcha to‘lov qilishiga to‘g‘ri keladi.
Hisob-kitob qanday bo‘ladi?
Hisob-kitob qanday bo‘lishiga quyida bir misol keltiramiz.
Aytaylik, OTMda to‘lov-kontrakt EKIHning 45 barobari, ya'ni bugungi kunda 8 mln 293 ming 500 so‘m. Keyingi semestrdan xuddi shu kontrakt 9 mln 122 ming 850 so‘m bo‘ladi.
Demak, talaba 1-semestrda 8.293.500 so‘mning yarmini, ya'ni 4.146.750 so‘m to‘laydi. 2-semestrda esa 9.122.850 so‘mning yarmini, ya'ni 4.561.425 so‘m to‘laydi. Natijada ushbu talaba uchun 1 yillik kontrakt miqdori 8 mln 708 ming 175 so‘mga to‘g‘ri keladi. Bu degani kontrakt miqdorlari 10 foizga emas, balki 5 foizga oshadi.
OTMlarda to‘lov-kontrakt qiymatining semestrlar kesimida miqdori (bakalavr, kunduzgi misolida):
Kimgadir foyda, kimgadir ziyon
Bir qarashda kontrakt miqdorining oshishi barcha uchun moddiy zarar keltiradigandek ko‘rinadi. Axir kontrakt oshadi-yu, cho‘ntakka ziyon bo‘lmaydimi?
Biroq matematik hisob-kitoblar shuni ko‘rsatmoqdaki, stipendiya va kontraktlar oshishi talabalarning 4 yoki 5 baho oladigan qatlami uchun foydali bo‘lgan.
